Zyrafete Manaj: Xixëllonjat e fëmijërisë

      Ka net që nuk errësohen kurrë brenda nesh.

Edhe kur vitet kalojnë si lumenj të lodhur, diku në një cep të shpirtit vazhdon të ndizet një dritë e vogël - si një xixëllonjë e humbur në barin e verës.

      Fëmijëria ime kishte aromë toke të lagur, zëra fëmijësh dhe duar të vogla që përpiqeshin të kapnin dritën. Kur binte muzgu, ne dilnim jashtë si zogj të çliruar nga kafazi i ditës. Qielli mbushej me yje, por ne nuk shikonim lart. Yjet tanë fluturonin pranë nesh. Ishin xixëllonjat.

      Vraponim pas tyre me zemra që na rrihnin si daulle të vogla gëzimi. Bari na ledhatonte këmbët, nata na mbështillte si një nënë e butë dhe ato krijesa të imëta ndiznin errësirën me dritën e tyre të brishtë. Ne i kapnim me kujdes, sikur të mbanim në duar copëza qielli. Pastaj i vendosnim nëpër duar, në flokë, mbi rrobat tona, e qeshnim me një lumturi që sot duket pothuaj e pabesueshme.

      Më kujtohen rrugët e lagjes sonë, të ngushta e të heshtura në mbrëmje, ku hapat tanë të vegjël kumbonin si këngë fëmijësh. Ne rendnim pa u lodhur, me sytë plot dritë e me frymën që na merrej nga gëzimi. Çdo cep i lagjes dukej si një botë e magjishme. Gurët e rrugës ruanin jehonën e të qeshurave tona, ndërsa era e mbrëmjes na ndiqte pas si një përrallë e padukshme.

      Diku pranë dëgjohej gurgullima e lumit. Ai lumë i vogël i fëmijërisë sonë nuk rridhte vetëm ujë - rridhte kohë, kujtime dhe ëndrra të pafajshme. Tingulli i tij dukej sikur i jepte ritëm natës, sikur u tregonte xixëllonjave ku të vallëzonin. Ne afroheshim pranë brigjeve dhe shikonim si dritat e tyre të vogla pasqyroheshin mbi ujë, si yje që kishin rënë nga qielli për t’u larë në lumë.

      Anash rrugës ngriheshin drunjtë e vjetër me kaquba, të heshtur e madhështorë si rojtarë të natës. Xixëllonjat ndaleshin mbi degët e tyre, sikur aty gjenin strehën më të sigurt në botë. Ato ndizeshin e fikeshin ngadalë mes gjetheve dhe mua më dukej sikur drunjtë kishin sy të vegjël drite që merrnin frymë bashkë me natën. Ne zgjatnim duart për t’i kapur, por ato largoheshin lehtë, si ëndrra që nuk duan të burgosen.

     Ah, sa të pasur paskemi qenë atëherë, pa e ditur.

      Një xixëllonjë mbi pëllëmbë vlente më shumë se gjithë dritat e botës së sotme. Sepse ajo nuk ndriçonte vetëm natën - ndriçonte shpirtin tonë. Ishte një mrekulli e vogël që na mësonte se edhe drita më e vogël mund ta mundë errësirën.

      Ndonjëherë i mbanim për pak çaste në duar dhe i shikonim me habi fëmijësh, sikur po preknim vetë magjinë. Pastaj i lëshonim përsëri të fluturonin, sepse edhe ne e dinim, në mënyrën tonë të pafajshme, se drita nuk duhet mbajtur rob. Dhe ato largoheshin ngadalë nëpër natë, si lutje të vogla të ndezura.

      Sot, kur kujtoj ato net, më duket sikur kemi vrapuar pas vetë pafajësisë. Xixëllonjat nuk qenë vetëm insekte të ndritshme, ato qenë ëndrrat tona të para që fluturonin. Ishin copëza magjie mbi tokë për t’ua zbukuruar fëmijërinë fëmijëve.

      Tani netët janë më të heshtura. Fëmijët nuk vrapojnë më pas dritave të vogla, secili mban në duar një ekran që ndriçon fytyrën, por jo zemrën. Dhe ndonjëherë më merr malli aq shumë për atë kohë, sa do të doja të kthehesha vetëm për një çast në atë livadh të largët, në atë rrugë lagjeje ku nata kishte aromë vere e lumi këndonte ngadalë, me gjunjë të gërvishtur, me frymë të marrë nga vrapi dhe me një xixëllonjë të fshehur në grusht.

      Sepse ndoshta lumturia ka qenë gjithmonë kaq e thjeshtë:

të vraposh në errësirë duke besuar se mund ta kapësh dritën.