Robert Martiko: Rreth poezisë “Eja, pra, merrmë”, me autore Vojsava Dume

KUR THIRRJA E DASHURISË BËHET KAPËRCIM I VETMISË DHE AFËRSIA FITON MBI FRIKËN E MUNGESËS

Kjo poezi është një thirrje e drejtpërdrejtë e shpirtit drejt tjetrit, një rrëfim lirik ku dashuria nuk paraqitet si ndjenjë e qetë, por si nevojë jetike për afërsi. Në pak vargje, autorja ndërton një atmosferë të ngrohtë e njëherazi të trazuar, ku pritja, dëshira dhe shpresa bashkëjetojnë në një gjendje të vetme emocionale. Fjala "eja", e përsëritur si refren, nuk është vetëm ftesë; ajo është një lutje e heshtur që synon të thyejë vetminë dhe të rikthejë plotësinë e qenies.

Vargjet "shpirtin prekma me buzë" e zhvendosin dashurinë përtej prekjes fizike. Puthja shndërrohet në simbol të komunikimit më të thellë njerëzor, aty ku ndjenjat nuk kanë më nevojë për shpjegime. Ndërsa "dëshira dhe fjalët e ëmbla" që "fshehur rrinë si zjarri nën shpuzë" krijojnë një nga figurat më domethënëse të poezisë. Zjarri i mbuluar nuk është shuar; ai vetëm pret një frymë që ta ringjallë. Kështu, dashuria paraqitet si një energji e përhershme, që mund të heshtë përkohësisht, por nuk zhduket kurrë.

Në strofën e dytë, autorja përdor dy imazhe natyrore me fuqi të kundërt: trëndafilin e majit të lagur nga vesa dhe ortekun e borës që zbret nga mali. Njëri mishëron butësinë, aromën dhe rilindjen, ndërsa tjetri forcën, vrullin dhe pamundësinë për t'u ndalur. Bashkimi i këtyre dy figurave tregon se dashuria e vërtetë përmban njëkohësisht delikatesë dhe fuqi, ëmbëlsi dhe pasion. Ajo nuk është vetëm përkëdhelje, por edhe energji që përmbys çdo pengesë mes dy shpirtrave.

Autori i shkrimit

Kulmi i poezisë vjen në vargun përmbyllës: “e me vete merrmë, unë nuk vdes!”. Këtu vdekja nuk duhet kuptuar në kuptimin biologjik, por si metaforë e humbjes së kuptimit, e boshllëkut që krijon mungesa e dashurisë. Pohimi është një akt besimi se dashuria e kapërcen frikën dhe kufijtë e vetmisë. Njeriu ndien se jeton plotësisht vetëm kur është në marrëdhënie me tjetrin.

Kjo ide ka një jehonë të gjerë në filozofinë e dialogut. Martin Buber, në veprën e tij “Unë dhe Ti”, e konsideron marrëdhënien me Tjetrin si themelin e ekzistencës njerëzore. Njeriu nuk realizohet në izolim, por në takimin e vërtetë me një "Ti", ku shpirtrat komunikojnë pa maska. Edhe në poezinë e Vojsava Dumes, thirrja "eja" nuk është vetëm dëshirë romantike, por kërkimi i një pranie që i jep kuptim vetë qenies.

Në këtë mënyrë, “Eja, pra, merrmë” shndërrohet në një meditim poetik mbi fuqinë shpëtuese të dashurisë. Ajo na kujton se njeriu nuk kërkon vetëm të dashurojë, por mbi të gjitha të jetë i dëgjuar, i prekur dhe i pranuar. Kur kjo ndodh, vetmia humbet fuqinë e saj dhe jeta fiton një dimension më të thellë, ku afërsia nuk është vetëm ndjenjë, por mënyra më e plotë e të qenit.