Fejzulla Berisha: Kosova përballë një sprove të madhe

Kosova përballë një sprove të madhe institucionale: koha kërkon vizion, kompromis dhe përgjegjësi, jo protagonizëm, bllokadë dhe luftë të pafundme partiake.

Kur politika e ditës e merr peng shtetin, kompromisi zëvendësohet nga përplasja, përgjegjësia nga kalkulimi dhe vizioni kombëtar nga interesat e ngushta partiake. Kosova nuk ka më luksin të humbasë kohë: institucionet duhet të çlirohen nga ngërçi politik dhe të rikthehen në shërbim të shtetit, qytetarit dhe së ardhmes evropiane.

Shkruan:Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Shteti i Kosovës  nuk na erdhi dhuratë – ajo u pagua me sakrificë

Për kombin tim, për shtetformimin e Kosovës, për konsolidimin dhe fuqizimin e saj, si dhe për integrimin e saj në strukturat më të fuqishme ndërkombëtare, përkrah Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe aleatëve e partnerëve të saj, mund të shkruaja gjatë e shumë gjatë. Mund të shkruaja për historinë, për sakrificën, për rezistencën, për vuajtjet e brezave dhe për ata burra e gra që nuk kursyen as jetën e tyre për ta parë një ditë Kosovën të lirë. Mund të shkruaja për një rrugëtim të gjatë historik, në të cilin liria dhe shteti nuk erdhën si dhuratë, por u fituan me shumë mund, sakrificë dhe mbështetje ndërkombëtare.

Por sot shqetësimi im është tjetër: në çfarë gjendje ka ardhur vendi im, kur u ndërtua me aq shumë sakrificë rrezikon të konsumohet nga politika e ditës? Kjo nuk është më çështje e një partie, e një qeverie apo e një individi. Kjo është çështje e Republikës. Është çështje e përgjegjësisë sonë historike dhe e mënyrës se si do t’ua dorëzojmë brezave të ardhshëm shtetin që kemi ndërtuar.

Një shtet nuk ndërtohet për një mandat politik

Shteti nuk është pronë e askujt dhe Republika nuk mund të trajtohet si instrument i një partie apo i një pushteti të përkohshëm. Partitë janë pjesë e domosdoshme e demokracisë, qeveritë janë të nevojshme për funksionimin e institucioneve, ndërsa liderët kanë rolin e tyre politik, por asnjëra prej tyre nuk qëndron mbi shtetin. Partitë ndryshojnë, qeveritë ndërrohen dhe liderët largohen, ndërsa Republika duhet të mbetet dhe të forcohet.

Pikërisht këtu duhet të fillojë ndërgjegjësimi ynë shtetëror. Kur interesat e ngushta partiake vendosen mbi interesin e përgjithshëm, kur kompromisi institucional zëvendësohet me përplasje të pafundme politike dhe kur funksionimi i shtetit bëhet peng i kalkulimeve ditore, dëmi nuk i shkaktohet vetëm një subjekti politik. Dëmi i shkaktohet Kosovës.

Mos e harroni historinë

Ne e dimë shumë mirë se çfarë do të thotë të mos kesh shtet. Historia e shqiptarëve të Kosovës është histori e një populli që për dekada të tëra është përballur me padrejtësi, diskriminim, dhunë dhe përpjekje për t’ia mohuar të drejtën për të vendosur për fatin e vet. Prandaj, Republika e Kosovës nuk mund të trajtohet si një realitet i zakonshëm politik. Pas saj qëndron një histori e rëndë, qëndresë qytetare, sakrificë njerëzore, luftë dhe një mbështetje vendimtare ndërkombëtare.

Pikërisht për këtë arsye, çdo bartës i një funksioni publik duhet ta ndiejë se detyra e tij nuk kufizohet vetëm në mandatin që i është dhënë. Ai mban mbi vete një përgjegjësi që lidhet me të kaluarën, me të tashmen dhe, mbi të gjitha, me të ardhmen e vendit.

Aleanca me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët ndërkombëtarë

Kosova ka ndërtuar marrëdhënie të rëndësishme me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe me partnerët e saj evropianë e euroatlantikë. Këto marrëdhënie nuk duhet të shihen si dekor i politikës së jashtme dhe as si instrument për konsum të brendshëm politik. Ato janë pjesë e interesit strategjik të Republikës dhe duhet të trajtohen me seriozitet, maturi, profesionalizëm dhe përgjegjësi.

Kosova ka nevojë për një politikë të jashtme që nuk reagon vetëm ndaj ngjarjeve, por i paraprin atyre; që nuk pret gjithmonë nga të tjerët, por di të ndërtojë argumentin e vet diplomatik; që nuk e dobëson veten me përplasje të brendshme, por paraqitet para botës si një shtet serioz, demokratik dhe i besueshëm.

Ndërgjegjësohuni, o titullarë të autoriteteve publike të Republikës sonë

Kjo është thirrja ime për të gjithë ata që sot mbajnë përgjegjësi publike në Republikën e Kosovës: ndërgjegjësohuni për peshën e detyrës që keni marrë përsipër. Mos lejoni që mosmarrëveshjet politike ta paralizojnë funksionimin e shtetit, mos lejoni që ambiciet personale ta zëvendësojnë interesin publik dhe mos lejoni që gara për pushtet ta dëmtojë pozitën ndërkombëtare të Kosovës.

Askush nuk kërkon që në demokraci të mos ketë kundërshtime. Përkundrazi, demokracia jeton nga debati dhe pluralizmi. Por një demokraci e shëndoshë duhet të dijë të vendosë kufirin ndërmjet garës politike dhe interesit shtetëror. Kur ky kufi humbet, politika fillon ta konsumojë shtetin dhe shoqëria fillon ta humbë besimin tek institucionet.

Mos e lini ujin të shkojë në mullirin e politikës serbe

Kjo duhet thënë qartë dhe pa ekuivok: dobësimi i brendshëm i Kosovës mund të shfrytëzohet nga politika që synojnë ta dëmtojnë subjektivitetin dhe pozitën e saj ndërkombëtare. Serbia ka ndjekur për dekada politika të orientuara kundër afirmimit të Kosovës dhe, për këtë arsye, çdo dobësi e panevojshme institucionale, çdo përçarje politike dhe çdo krizë e zgjatur krijon hapësirë për propagandë dhe veprim diplomatik kundër interesave të Republikës.

Kjo nuk do të thotë se çdo problem i brendshëm duhet parë vetëm përmes prizmit të Serbisë. Do të thotë se duhet të kemi mjaftueshëm pjekuri shtetërore për ta kuptuar se kundërshtarët tanë mund ta shfrytëzojnë çdo dobësi që ne vetë e krijojmë. Prandaj, nuk duhet t’ia dhurojmë askujt përçarjen tonë, krizën tonë apo dobësinë tonë. Mos e lini ujin të shkojë në mullirin e politikës serbe!

Patriotizmi duhet të shndërrohet në përgjegjësi

Patriotizmi i vërtetë nuk matet me fjalët më të zhurmshme, por me veprat që i shërbejnë shtetit. Është shumë e lehtë të flasësh për atdheun, por shumë më e vështirë është të ndërtosh institucione të forta, të respektosh ligjin, të mbrosh interesin publik, të zhvillosh ekonominë, të investosh në arsim dhe të ndërtosh marrëdhënie të qëndrueshme me aleatët. Kosova nuk ka nevojë për një patriotizëm të konsumuar në retorikë politike, por për një patriotizëm institucional, profesional dhe shtetndërtues.

Nëse vërtet e duam Kosovën, atëherë duhet të dimë të bashkohemi rreth interesave të saj themelore. Mund të kemi pikëpamje të ndryshme politike, por nuk duhet të kemi pikëpamje të ndryshme për rëndësinë e shtetit, funksionimin e institucioneve, forcimin e demokracisë dhe ruajtjen e marrëdhënieve strategjike me aleatët tanë.

Amaneti i të rënëve është përgjegjësi, jo retorikë

Ata që dhanë jetën për lirinë e Kosovës nuk duhet të kujtohen vetëm në ditë përkujtimore apo në fjalime politike. Kujtimi i tyre duhet të jetë pjesë e ndërgjegjes sonë institucionale dhe qytetare. Ata nuk sakrifikuan që brezat e ardhshëm të konsumoheshin në konflikte të pafundme politike. Ata sakrifikuan që Kosova të kishte mundësinë të ndërtonte një shtet të lirë, demokratik, të sigurt dhe të respektuar.

Prandaj, sa herë që marrim një vendim që prek interesin e Republikës, duhet ta bëjmë një pyetje të thjeshtë: A po e forcon ky vendim Kosovën apo po e dobëson atë? Nëse përgjigjja është se po e dobëson, atëherë duhet të kemi guximin politik dhe moral për ta rishikuar.

Kosova ka nevojë për një kthesë të ndërgjegjes shtetërore

Sot Kosovës nuk i duhet më shumë zhurmë politike. I duhet më shumë përgjegjësi. Nuk i duhet më shumë përçarje. I duhet më shumë bashkëpunim. Nuk i duhet një politikë që mendon vetëm deri te zgjedhjet e ardhshme. I duhet një politikë që mendon deri te brezat e ardhshëm.

Kosova duhet të ndërtojë institucione funksionale, të forcojë sundimin e ligjit, të zhvillojë ekonominë, të rrisë mirëqenien e qytetarëve dhe të fuqizojë pozitën e saj ndërkombëtare. Kjo kërkon vizion, profesionalizëm dhe mbi të gjitha kërkon një kulturë të re politike, në të cilën kundërshtari politik nuk shihet si armik dhe kompromisi nuk shihet si dobësi, por si mjet për të mbrojtur interesin e shtetit.

Republika është më e madhe se çdo pushtet

Në fund, pyetja që duhet t’ia bëjmë vetes nuk është se kush do ta fitojë betejën politike të radhës. Pyetja është: çfarë do të mbetet pas nesh? A do t’ua dorëzojmë brezave një Kosovë më të fortë, më të konsoliduar dhe më të respektuar, apo një shtet të lodhur nga përplasjet e brendshme dhe i dobësuar nga mungesa e vizionit?

Kjo është përgjegjësia jonë.

Partitë kalojnë, qeveritë ndryshojnë, liderët largohen, por Republika mbetet. Prandaj, askush nuk ka të drejtë ta vendosë interesin e përkohshëm mbi interesin e përhershëm të shtetit. Kosova nuk u ndërtua për t’u konsumuar në konfliktet e politikës së ditës. Ajo u ndërtua që të jetojë, të forcohet dhe të ecë përpara.

Prandaj, sot më shumë se kurrë, duhet ta dëgjojmë zërin e ndërgjegjes sonë shtetërore: mos e lini ujin të shkojë në mullirin e politikës serbe; mos ia dhuroni askujt dobësinë tonë; mos e sakrifikoni shtetin për interesa të përkohshme politike.

Sepse ajo që u fitua me dekada sakrifice duhet të mbrohet me dekada përgjegjësie.

Kosovën nuk e fituam që ta konsumojmë. E fituam që ta ndërtojmë, ta forcojmë dhe t’ua dorëzojmë brezave të ardhshëm më të fortë, më të sigurt dhe më të respektuar.