Fatmir Terziu: Pse shteti shqiptar e lë Britaninë e Madhe pa ambasador?

Një vakum diplomatik në një marrëdhënie që kërkon më shumë se protokoll

Largimi i Uran Ferizit nga detyra e ambasadorit të Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar ngre një pyetje që shkon përtej përfundimit të mandatit të një diplomati: Pse Shqipëria lejon që një prej përfaqësive të saj më të rëndësishme diplomatike të mbetet pa një pasues të menjëhershëm? Britania e Madhe nuk është një destinacion i zakonshëm diplomatik për Shqipërinë. Aty jeton një komunitet i madh shqiptarësh, zhvillohet një pjesë e rëndësishme e jetës ekonomike, arsimore e kulturore të diasporës dhe aty ndërthuren çështje të ndjeshme që lidhen me emigracionin, integrimin, imazhin e shqiptarëve dhe marrëdhëniet dypalëshe. Për këtë arsye, ambasada në Londër nuk mund të trajtohet si një zyrë që pret me qetësi emërimin e radhës.

Një ambasador që u largua, por një përgjegjësi që mbetet

Uran Ferizi e përfundoi misionin më 31 tetor 2026, pas një shërbimi që nisi në janar 2024. Largimi i tij nuk ishte një ngjarje e papritur në kuptimin diplomatik, pasi që më 5 tetor Presidenti i Republikës dekretoi lirimin e tij nga detyra në Londër dhe emërimin në krye të Misionit të Përhershëm të Shqipërisë pranë OSBE-së dhe organizatave ndërkombëtare në Vjenë. Pra, shteti shqiptar e kishte të qartë se po e transferonte ambasadorin në një detyrë tjetër.

Këtu lind pikërisht pyetja që kërkon përgjigje: nëse largimi ishte i planifikuar, përse nuk u bë publik një emër pasuesi në të njëjtën kohë? Deri më 11 nëntor 2026, nuk kam gjetur një njoftim zyrtar që të konfirmojë emërimin e ambasadorit të ri në Londër. Kjo nuk do të thotë se ambasada ka pushuar së funksionuari; shërbimet diplomatike dhe konsullore mund të vijojnë nën drejtimin e personelit diplomatik dhe një të ngarkuari me punë. Por mungesa e një përfaqësuesi të emëruar në nivel ambasadori është një çështje që meriton shpjegim publik.

Londra nuk është një post diplomatik periferik

Në Mbretërinë e Bashkuar jetojnë shqiptarë që punojnë, studiojnë, krijojnë biznese, rrisin familjet dhe kontribuojnë në jetën e shoqërisë britanike. Ata kanë nevojë për një përfaqësi që nuk kufizohet vetëm në dokumente, pasaporta dhe procedura konsullore, por që i dëgjon, i përfaqëson dhe ndërhyn institucionalisht kur dinjiteti i tyre vihet në diskutim.

Gjatë mandatit të tij, Uran Ferizi u përfshi në debatet publike për mënyrën se si paraqitej komuniteti shqiptar në disa qarqe të politikës dhe medias britanike. Ai kundërshtoi përgjithësimet dhe paragjykimet që identifikonin një komunitet të tërë me veprimtarinë kriminale të një pakice. Në gusht 2026, për shembull, qëndrimi i tij ndaj retorikës së Reform UK dhe trajtimit mediatik të emigracionit shqiptar u bë pjesë e një debati të gjerë publik.

Kjo është një prej detyrave më të rëndësishme të një ambasadori: të mos jetë thjesht përfaqësues i protokollit shtetëror, por edhe mbrojtës i dinjitetit të qytetarëve të vendit të tij.

Çfarë mesazhi i jep kjo diasporës?

Ka një paradoks që nuk duhet anashkaluar. Shqipëria kërkon nga diaspora të investojë, të ruajë lidhjet me atdheun, të promovojë identitetin kombëtar dhe të jetë një urë komunikimi me vendet ku jeton. Por kur vjen puna te përfaqësimi diplomatik, shpesh krijohet përshtypja se diaspora duhet të presë vendimet e radhës nga Tirana, pa ditur as kush do ta përfaqësojë dhe as kur do të ndodhë kjo.

Nuk është fjala për ta personalizuar institucionin rreth Uran Ferizit. Ambasadorët ndërrohen, mandatet përfundojnë dhe karrierat diplomatike vazhdojnë. Madje, emërimi i tij në Vjenë është një vlerësim i ri institucional për të. Por pikërisht sepse institucionet duhet të jenë më të rëndësishme se individët, pasuesi duhej të ishte menduar dhe procedura e zëvendësimit të ishte bërë publike në kohën e duhur.

Nuk mund të përjashtohet që vonesa të lidhet me procedurat e propozimit, konsultimit dhe dekretimit, por kjo është një çështje që Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme duhet ta sqarojë, jo një përfundim që mund të nxirret pa dokumentacion.

Një falënderim për Ferizin dhe një kërkesë për shtetin shqiptar

Mesazhet e shumta të shqiptarëve në Britani në përfundim të misionit të Uran Ferizit janë një tregues që meriton vëmendje. Ato dëshmojnë se komuniteti vlerëson një ambasador që komunikon, që shfaqet në jetën e tij dhe që nuk qëndron larg problemeve të përditshme të njerëzve. Edhe historia e tij personale, e përmendur në artikullin e Newsbomb, e bën figurën e tij të veçantë në raport me përvojën e emigracionit shqiptar. Por vlera e një diplomati duhet të matet mbi të gjitha me punën, integritetin dhe rezultatet e tij institucionale.

Shqiptarët e Britanisë së Madhe nuk kanë nevojë vetëm për urime në 28 Nëntor, për fotografi me flamurin kombëtar apo për fjalime nëpër veprimtari festive. Ata kanë nevojë për një ambasadë të fortë, përfaqësim të denjë dhe një zë institucional që të dëgjohet në Londër edhe atëherë kur nuk ka kamera dhe ceremoni.

Prandaj, pyetja që duhet t'i drejtohet Tiranës është e thjeshtë: A ka një kandidat të përcaktuar për ambasadorin e ri në Londër dhe kur do të bëhet emërimi i tij?

Britania e Madhe është një partner strategjik i Shqipërisë, ndërsa shqiptarët që jetojnë këtu nuk janë një numër në statistikat e emigracionit. Ata janë pjesë e historisë së re shqiptare, e ekonomisë, e kulturës dhe e marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve.

Një ambasadë nuk mund të drejtohet me boshllëqe të panevojshme, ashtu siç një komunitet nuk mund të lihet të presë pa afat përfaqësimin e tij më të lartë diplomatik.

Uran Ferizit i urojmë sukses në misionin e ri në Vjenë. Ndërsa shtetit shqiptar i kërkojmë të mos e vonojë përgjigjen për Londrën. Sepse flamuri shqiptar në ambasadë duhet të ketë gjithmonë pas vetes një përfaqësim dinjitoz, të përgjegjshëm dhe të pranishëm.