Fatmir Terziu: Jo thjesht ngushëllime!

Në këtë rast fjalët humbin peshën e tyre të zakonshme. Janë ato momente kur edhe ngushëllimi më i sinqertë duket i vogël përballë dhimbjes që sjell ndarja nga jeta e një prindi. Një prej këtyre çasteve është edhe largimi nga kjo botë i Rexhep Metës, babait të ish-Presidentit Ilir Meta, në moshën 83-vjeçare. Në pamje të parë, lajmi mund të duket si një njoftim familjar, një humbje që i përket një familjeje të caktuar. Por në të vërtetë, vdekja e një prindi prek një dimension shumë më të thellë se sa kufijtë e një familjeje apo të një emri publik. Ajo prek vetë thelbin e qenies njerëzore.

Historia ka njohur shumë figura të mëdha që, pavarësisht pushtetit, famës apo ndikimit të tyre, janë gjendur të pafuqishme përballë humbjes së nënës apo babait. Kur humbi të atin, Abraham Lincoln shkroi se plagë të tilla nuk mbyllen kurrë plotësisht. Kur u nda nga jeta babai i Nelson Mandelës, ai e përshkroi atë moment si fundin e një epoke personale. Edhe personalitete të tjera botërore, nga Charles de Gaulle deri te Papa Gjon Pali II, kanë dëshmuar se ndarja nga prindi mbetet një nga përvojat më të forta dhe më të paharrueshme të jetës. Kjo ndodh, sepse babai nuk është thjesht njeriu që të jep jetën. Ai është kujtesa e fëmijërisë, është hija mbrojtëse e viteve të para, është zëri që vazhdon të dëgjohet edhe kur hesht përgjithmonë. Në një moshë të caktuar, njeriu e kupton se humbja e prindit nuk është vetëm largimi i një njeriu të dashur; është mbyllja e një kapitulli të tërë të ekzistencës së vet.

Pikërisht për këtë arsye, përballë lajmit të ndarjes nga jeta të Rexhep Metës, nuk mjaftojnë formulat e zakonshme të ngushëllimit. Nuk mjafton të thuash “ngushëllime” dhe të vazhdosh rrugën tënde. Ka raste kur dhimbja kërkon më shumë, kërkon respekt, reflektim dhe heshtje. Ka edhe një dimension tjetër që e bën këtë moment veçanërisht prekës. Djali që përcjell të atin në banesën e fundit nuk është thjesht një ish-President. Ai është para së gjithash një bir. Në ato çaste, titujt politikë, debatet, përplasjet dhe pozicionet publike humbin rëndësinë e tyre. Mbetet vetëm lidhja më e vjetër dhe më e shenjtë që njeh njeriu, lidhja midis prindit dhe fëmijës.

Në histori, shumë herë kemi parë se si fatet personale i tejkalojnë ndasitë politike. Kur humbi nënën Winston Churchill, askush nuk e pa si kryeministër. Kur humbi babanë Mbretëresha Elizabeth II, askush nuk e pa vetëm si monarke. Në ato çaste, publiku sheh njeriun. Dhe njeriu mbetet gjithmonë më i madh se posti që mban. Prandaj, përballë kësaj humbjeje, ndoshta fjala më e drejtë nuk është “ngushëllime”. Fjala më e drejtë është respekt. Respekt për jetën e një njeriu që la pas familjen, kujtimet dhe amanetin e tij. Respekt për një bir që po kalon dhimbjen universale të humbjes së babait. Respekt për atë çast të shenjtë kur një familje mblidhet rreth kujtesës së njeriut që për dekada ka qenë shtylla e saj.

Në fund të fundit, vdekja na kujton atë që shpesh e harrojmë në zhurmën e jetës së përditshme: se pushteti kalon, postet mbarojnë, debatet harrohen, por dashuria e prindit dhe kujtimi i tij mbeten përgjithmonë. Dhe pikërisht për këtë arsye, ka raste kur nuk bëhet fjalë thjesht për ngushëllime. Bëhet fjalë për nderim. Për mirënjohje. Për kujtesë. Dhe për heshtjen e respektueshme që vetëm dhimbja e vërtetë di ta krijojë.