Vlash Gjergji: Xhubleta pjesë e vetë qenieve

Vlash Gjergji

- edhe në fukarallek, së bashku në kohë, në gjallje dhe në vdekje.

- Mbartesit e Veshjes mijravjecare te Xhubletes shqiptare duhet ti kuptojme realisht. Ne veshtersi jetese, shendetesore, vrasjesh dhe pushtimesh xhubleta ka qene objekt kulture i pandare nga vete qenia e etnise tone. Ne cdo kohe e ajo kohe eshte bere e pamundur qe te ishte bashkeudhetare e pandare.

- Shikojme xhubleta te reja dhe pjeset perberese te kesaj veshje, dhe meperkujdesje deri ne shenjterine e saj.

Por duhet te kuptojme se ne varferi dhe veshtersi parardheset tona per te mos u ndare nga kjo pjese e vete qenieve se tyre, ato i kane riparuar, kthehen e sterkthyer, por gjithmone ne bashkejetese dhe ta pandere.

- Për ilustrim. Ne fotot qe po publikojme pamjen qartzi se pjesa e xhubletes se krahines Puke riparuar dhe eshte kthyer eshte faqja, me ngulm per te mos u ndare nga kjo pjese e terësisë së jashtme dhe shpirtit te pandare.

- Foto 1. Prapanik (mbrapanik) i Xhubletes se Ngushte te Pukes.

- Foto 2. Po ky prapanik i kthyer mbrapesht, dhe tregon se në fillese, pra kur ka qene e re kjo pjesë, ka qene i kornizuar edhe me ngjyra, duken ende shenjat kornizez me fillin e ngjyrosur. Pas disa kohesh qe pjesa e mbrendshme e kornizuar ka filluar te shperbahet, mbartesja e ka harrnuar (arnuar).

Ngjyrat e kornizimit dhe te xhufkave (te tufave te xhubletes) jane nje ceshtje tjeter dhe nga me interesantet per ngjyrat e veshjeve tona, do flasim diku nje tjeter here tjeter.

- Foto 3. Detaje (fragment) gjendje e gjendjes fillestare, tani e kthyer mbrapsht.

- Ketu del ne pah nje ceshtje tjeter. Sa e vjeter eshte kjo pjese, qe eshte kthyer mbrapsht, e ma vone eshte detyruar ta harrnoje etj. Mundet dhe duhet te kete nje moshe me te vjeter se nje shekull e gjysme.

- Mirpo nje shekull e gjysme jane 3-4 breza. Pra ajo riperdorej dhe ne braza ne vazhdimesi. Per te ba te besueshem kete rast te riperdormit ne breza vlen te tregojme se ruhen tre pjese te Xhubletes se Ngushte te Pukes te punuara ne vitet 1840 ne fshatin Dardhe te Pukes.

- I hodha keto rradhe per te treguar se jo gjithmone ne disa zona ka qene e lehte nga mundesia ekonomike per tu siguruar (ne ato kohe). Por gjithmone eshte si bashkeshoqeruese dhe pjese e pandashme e grave te ketyre zonave - Edhe varrimi i grave bahej me Xhubletën për ta pjesë në ate jete -

Shënimi dhe fotoja e J. Brahaj.