Teuta Sadiku: Figura dhe simbolika në poezinë e Hasanas

Prof Dr Fatmir Terziu
Oct 28, 2025
2 min read

Poetika e Gentjan Hasanas është e mbushur me imazhe të fuqishme dhe simbole që depërtojnë thellë në shpirtin e lexuesit. Një nga figurat më të shpeshta që përdor në poezinë e tij është merimanga. Ky simbol është përdorur për të paraqitur idenë e lidhjeve të brishta dhe të paqëndrueshme mes individëve, por gjithashtu pasqyron idenë e kohës, që si një rrjet merimange mbulon çdo çast të jetës. Në poezinë "Një merimangë", Hasanas e lidh merimangën me çdo aspekt të jetës së tij: "Ujin, dritat, qeranë... i paguaj unë. Ajo, merret me zbukurimin e qoshes së murit." Ky varg pasqyron një marrëdhënie të ndërlikuar dhe të pazgjidhshme, ku çdo gjë është e lidhur, por gjithashtu ka një ndjenjë të humbjes dhe të pamundësisë për të dalë nga ky rrjet.

Poezia e tij është e mbushur me kujtime dhe fragmente nga jetët, duke përdorur figura të tilla si "fjolla pluhuri" dhe "nyjë", që nënkuptojnë lidhjet e brishta dhe kalimtare mes individëve. Poezia e Hasanas është një kërkim i pafund për të kuptuar dhe interpretuar natyrën e dashurisë dhe lidhjen e saj me ekzistencën njerëzore.

2. Poezia e dashurisë sublime dhe përkushtimi ndaj natyrës.

Në krijimtarinë e Hasanas, dashuria është një temë e shpeshtë, por nuk është thjesht një dashuri romantike; ajo është një dashuri sublime, që lidhet me të gjitha shtresat e jetës dhe ekzistencës. Ai e shfaq dashurinë si një forcë që kalon përtej vetes, duke e lidhur me natyrën dhe botën përreth. Kjo lloj dashurie është e përqendruar te të tjera forma të dashurisë – ndaj natyrës, ndaj jetës, ndaj njerëzve që janë pjesë e rrugëtimit të tij.

Në vargjet e tij, siç është në fragmentin

"Me çdo kujtim, krijon gjeometri, figura, me shumë kënde vështrimi",

ai flet për një dashuri të thellë që është gjithashtu një mënyrë për të kuptuar botën. Dashuria, për të, është një lloj gjeometrie, një ndërtim i përhershëm dhe i shumëfishtë që nuk mund të kuptohet thjesht përmes një perspektive, por kërkon shumë kënde dhe këndvështrime.

Poetët janë pasqyrat e shoqërisë dhe shpeshherë shkrimet e tyre shprehin më thellë se çdo fjalë apo kujtim të zakonshëm një dimension më të gjerë, filozofik dhe emocional. Gentjan Hasanas është një ndër poetët me një penë të veçantë në diasporën shqiptare, i cili nëpërmjet poezisë së tij i jep formë dhe frymë një kërkimi të vazhdueshëm për identitetin, dashurinë dhe lidhjen e njeriut me natyrën dhe botën përreth tij. Krijimtaria e Hasanas është një udhëtim poetik që lidhet ngushtë me kujtimet, me jetën që ai ka jetuar në emigracion dhe në Korçën e tij të dashur.

Një merimangë,

jeton në banesën time

Ujin, dritat, qeranë...i paguaj unë.

Ajo, merret me zbukurimin

e qoshes së murit

Nga rrugëtimet e Kosturit,

mer fjolla pluhuri,

lidh nyjë, pikat e takimeve tona

Me çdo kujtim, krijon gjeometri

figura, me shumë kënde vështrimi

Loti im... Loti i saj...

S'di, a është ai shkëlqim që varet në mur