Prof. Dr. Fejzulla BERISHA: KOSOVA NË UASHINGTON

KOSOVA NË UASHINGTON: KUR HESHT DIPLOMACIA JONË, SERBIA AVANCON AGJENDËN E SAJ

Heshtja në politikën ndërkombëtare mund të shndërrohet në dobësi, ndërsa mungesa e lobimit në Kongresin amerikan rrezikon të krijojë hapësirë për avancimin e agjendave të kundërta me interesat shtetërore të Kosovës.

Shkruan: Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Domosdoshmëria e rikthimit strategjik në Uashington

Kosova ndodhet përpara një domosdoshmërie të rëndësishme politike dhe diplomatike: rikthimit të fuqishëm në Uashington dhe intensifikimit të lobimit strategjik në institucionet vendimmarrëse të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, veçanërisht në Kongresin amerikan, në Senat dhe në administratën amerikane.

Është koha që institucionet e Republikës së Kosovës ta kuptojnë se marrëdhëniet me aleatin tonë strategjik, SHBA-në, nuk mund të mbështeten vetëm në historinë e miqësisë, në deklarata politike, në takime protokollare apo në kujtesën e kontributit amerikan për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Ato kërkojnë angazhim të përhershëm, diplomaci aktive, komunikim institucional dhe lobim të organizuar e profesional.

Heshtja në politikë dhe diplomaci, në rrethana të caktuara, mund të interpretohet si mungesë reagimi, tërheqje apo edhe pranim i heshtur i zhvillimeve që prekin interesat shtetërore. Në diplomacinë ndërkombëtare, mungesa e pranisë nuk është gjithmonë neutralitet; shpeshherë ajo krijon hapësirë që të tjerët të artikulojnë dhe avancojnë interesat e tyre.

Ndërkohë, Serbia vazhdon të investojë në diplomacinë e saj ndërkombëtare, në komunikimin me qendrat e vendimmarrjes dhe në ndërtimin e kontakteve politike e institucionale. Pavarësisht qëndrimeve dhe objektivave të saj, ajo e ka kuptuar rëndësinë e pranisë së vazhdueshme diplomatike. Në këtë kontekst, Kosova duhet ta analizojë me seriozitet nivelin e angazhimit të saj dhe të mos lejojë që pasiviteti institucional të shndërrohet në dobësi strategjike.

Për fat të keq, diplomacia jonë po përballet me një perceptim shqetësues të apatisë, mungesës së koordinimit dhe pamjaftueshmërisë së veprimit sistematik. Kjo nuk është vetëm çështje e imazhit diplomatik, por mbi të gjitha çështje e mbrojtjes dhe avancimit të interesave të Republikës së Kosovës.

Kongresi amerikan – hapësira ku duhet të forcohet diplomacia e Kosovës

Kongresi amerikan përbën një hapësirë të rëndësishme të debatit, mbikëqyrjes dhe vendimmarrjes politike në SHBA. Prandaj, Kosova duhet të ndërtojë një mekanizëm të qëndrueshëm të diplomacisë parlamentare, me kontakte të rregullta me senatorë, kongresistë, komisione për politikë të jashtme dhe institucione të tjera relevante amerikane.

Nuk mjafton që përfaqësuesit tanë të udhëtojnë në SHBA vetëm në raste ceremoniale apo kur paraqitet ndonjë krizë politike. Nevojitet një prani e organizuar, profesionale dhe e vazhdueshme, e cila e paraqet realitetin politik, juridik dhe ndërkombëtar të Kosovës, shpjegon sfidat e saj dhe mbron argumentet e shtetësisë së saj.

Lobimi duhet të mbështetet në argumente juridike, historike, politike dhe strategjike. Ai duhet të përfshijë marrëdhëniet shqiptaro-amerikane, kontributin vendimtar të SHBA-së dhe NATO-s në çlirimin e Kosovës më 1999, shpalljen e pavarësisë më 17 shkurt 2008 dhe rëndësinë e konsolidimit të mëtejshëm të subjektivitetit ndërkombëtar të Republikës së Kosovës.

Diaspora shqiptaro-amerikane – një potencial që duhet organizuar

Një rol të veçantë në këtë proces duhet ta ketë diaspora shqiptaro-amerikane, e cila historikisht ka qenë zë i fuqishëm i çështjes shqiptare në SHBA. Organizatat, shoqatat, intelektualët, veprimtarët dhe profesionistët shqiptarë duhet të përfshihen në një platformë të koordinuar me institucionet e Kosovës.

Ky potencial nuk duhet të mbetet i fragmentuar dhe i angazhuar vetëm në iniciativa individuale. Ai duhet të shndërrohet në një kapacitet të organizuar të diplomacisë publike dhe parlamentare, në mbështetje të interesave shtetërore të Kosovës.

Kosova ka nevojë për strategji, jo për diplomaci protokollare

Është e domosdoshme që institucionet e Kosovës të ndërmarrin hapa konkretë:

1. Të krijojnë një mekanizëm të përhershëm shtetëror për lobim në Uashington.

2. Të intensifikojnë kontaktet me Kongresin dhe Senatin amerikan.

3. Të hartojnë një platformë të përbashkët të diplomacisë parlamentare dhe publike.

4. Të koordinojnë veprimtarinë me diasporën shqiptaro-amerikane dhe organizatat e saj.

5. Të ndërtojnë komunikim të vazhdueshëm me institucionet amerikane për çështjet strategjike të Kosovës.

Kjo strategji duhet të ketë përgjegjësi institucionale, objektiva të matshme dhe afate konkrete, në mënyrë që lobimi të mos mbetet vetëm një formulim në dokumentet zyrtare.

Kosova duhet të flasë me zërin e shtetit dhe të veprojë me përgjegjësinë e tij

Kosova nuk mund të mbështetet pafundësisht vetëm në kapitalin historik të miqësisë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Miqësia ndërtohet dhe ruhet përmes besimit, përgjegjësisë, komunikimit dhe partneritetit të vazhdueshëm.

Ne duhet ta kuptojmë se në marrëdhëniet ndërkombëtare nuk mjafton të kesh të drejtë; duhet edhe ta argumentosh, ta mbrosh dhe ta përfaqësosh atë në çdo institucion ku merren vendime me rëndësi për shtetin tënd.

Serbia lobon, ndërton kontakte dhe promovon interesat e veta. Kosova, ndërkaq, duhet të dalë nga çdo formë e pasivitetit diplomatik dhe të rikthejë energjinë e saj politike e institucionale në qendrat vendimmarrëse të botës demokratike.

Kosova nuk guxon të heshtë aty ku duhet të flasë, të tërhiqet aty ku duhet të veprojë dhe të mungojë aty ku përcaktohen interesat e saj shtetërore.

Uashingtoni nuk duhet të jetë vetëm një adresë e vizitave diplomatike, por një hapësirë e përhershme e përfaqësimit të interesave strategjike të Republikës së Kosovës.

Shteti që nuk lobon për interesat e veta, rrezikon t’ua lërë të tjerëve hapësirën për të vendosur mbi të ardhmen e tij.

Prandaj, është koha që Kosova të zgjohet nga apatia diplomatike, të ndërtojë një strategji serioze lobimi dhe të rikthehet fuqishëm në Kongresin amerikan, në Senat dhe në institucionet e administratës amerikane.

Ky nuk është luks diplomatik. Është domosdoshmëri e interesit shtetëror dhe e sigurisë strategjike të Republikës së Kosovës.