Migel Flor: TETORI ËSHTË ROZË

Jo rozë video!

Është e pabesueshme se si një skandal mund ta pushtojë tërë hapësirën publike. Të gjithë shkruajnë statuse për Elin, Adin, arsyet, shkaqet, rrethanat, kush e bëri, pse e bëri, si e bëri. Jeta private bëhet pronë publike, intimiteti kthehet në spektakël, ndërsa turma numëron detajet, komenton, gjykon, dënon dhe, në të njëjtën kohë, ushqen kureshtjen e vet me lugën e skandalit.

U ngritën gjykata virtuale. U shpërndanë pafund opinione. U gërmua në jetën e njerëzve sikur aty të fshihej sekreti i madh i shoqërisë shqiptare.

Por unë kam disa pyetje të tjera.

Pse nuk flasim për mënyrën se si bëhesh VIP në Shqipëri? Për çmimin që duhet të paguash për t'u bërë i famshëm? Për kufirin gjithnjë e më të paqartë mes artit dhe ekspozimit të trupit? Për gratë që, edhe në moshën gjashtëdhjetëvjeçare, ndihen të detyruara ta tendosin fytyrën, ta ndryshojnë trupin, të kthehen në kukulla plastike, vetëm që të mos përjashtohen nga tregu i vëmendjes?

Pse nuk flasim për miellin e dyshimtë me të cilin gatuhet suksesi? Për pisllëkun që mund të fshihet nën një pëllëmbë fasadë? Për industrinë që shet imazhe, për famën që blihet dhe për publikun që paguan, jo domosdoshmërisht me para, por me vëmendjen e vet?

Për një çast, skandali i shndërroi personazhet e tij në kopje të një melodrame të huaj: Eli si Monica Lewinsky, Adi si Bill Clinton. Por Shqipëria nuk është Uashingtoni dhe as jeta jonë publike nuk mund të reduktohet në një aferë seksuale.

Thuhet se një grua, pasi është keqtrajtuar nga burri, ka kërkuar ngushëllim diku tjetër. Nëse është kështu, kemi përpara një histori njerëzore që kërkon të vërtetën, jo një turmë që kërkon mish për t'ia hedhur luanëve. Asnjë tradhti nuk e justifikon dhunën. Asnjë dhunë nuk duhet të fshihet pas tradhtisë. Dhe asnjë grua nuk duhet të kthehet në objekt poshtërimi publik, pavarësisht zgjedhjeve të saj.

Ndërkohë, shqiptarët numërojnë kaçurrelat, gërshetat, buzët, vithet, flokët bjondë apo të zinj. Paguhen klikime, shpërndahen video, ushqehet kurioziteti për çdo hollësi intime. Skandali bëhet industri, turpi bëhet argëtim, ndërsa dinjiteti mbetet jashtë kuadrit.

Por skandalet e vërteta janë mijëra.

Një grua mbytet.

Një grua vritet.

Një grua qëllohet.

Një grua tradhtohet.

Një grua poshtërohet.

Një grua gjunjëzohet nga dhuna e përsëritur, nga frika, nga varësia ekonomike, nga një martesë që është kthyer në burg.

Dhe sa prej nesh ndalen për to?

Sa statuse shkruhen për gratë që luftojnë çdo ditë me kancerin? Për ato që presin një terapi, një ilaç, një mundësi për të jetuar? Për nënat që rrisin fëmijët nën kërcënimin e dhunës? Për vajzat që mësojnë të heshtin, sepse shoqëria është më e gatshme të gjykojë viktimën sesa të përballet me dhunuesin?

Për këto gra duhet të shkruajmë. Për to duhet të ngremë zërin. Për to duhet të kërkojmë drejtësi, mbrojtje, ligje që zbatohen dhe një shoqëri që nuk i braktis pasi kamerat largohen.

Dhe, meqë ra fjala, çfarë do të thoshte Dritëroi për këtë shndërrim të jetës publike në një panair banaliteti? Ai e njihte mirë hipokrizinë shoqërore dhe kishte guximin ta godiste me satirë. Nuk kemi pse t'i vëmë në gojë fjalë që nuk i kemi të dokumentuara; mjafton të pyesim veten se sa larg jemi sot nga ajo shoqëri që letërsia e tij vinte para pasqyrës.

Në Shqipëri, ekspozimi i trupit shpesh shitet si çlirim, provokimi si art dhe skandali si famë. Në ekranet tona shohim personazhe që ngatërrojnë popullaritetin me vlerën, ndërsa muzika, arti dhe kultura shpesh shtyhen në periferi. Kur banaliteti fiton më shumë vëmendje se talenti, problemi nuk është vetëm te personazhet që shfaqen. Është edhe te mekanizmi që i prodhon, te mediat që i ushqejnë dhe te publiku që i mban gjallë.

Prandaj, mos u merrni pafund me jetën intime të të tjerëve. Mos e shndërroni dhimbjen në spektakël dhe turpin në argëtim. Lërini njerëzit të përballen me pasojat e zgjedhjeve të tyre, pa harruar se edhe ata kanë të drejtën e dinjitetit.

Merruni me shkrime të hajrit.

Me gratë e keqtrajtuara.

Me gratë e vrara e të therrura.

Me ato që luftojnë për jetën.

Me plagët sociale që i kemi lënë të hapura.

Me hipokrizinë, varfërinë, dhunën dhe indiferencën.

Sepse një shoqëri nuk matet me numrin e skandaleve që komenton, por me numrin e padrejtësive që nuk pranon më t'i heshtë.

Sot është mëngjes i së shtunës. Dhe më vjen të vjedh nga vetja, të marr mbrapsht fjalët që kam harxhuar për gjëra që nuk e meritojnë as bojën e penës. Vendi im po diskreditohet, shtypet, digjet, vritet. Gratë dhunohen, poshtërohen, vriten. Të tjera luftojnë kundër kancerit, me shpresën se do ta shohin edhe një tetor tjetër.

Ndërsa ne numërojmë klikimet e një videoje.

Tetori është rozë.

Është muaji që na kujton kancerin e gjirit, rëndësinë e parandalimit, kontrolleve dhe diagnostikimit të hershëm. Është muaji i grave që luftojnë për jetën, i atyre që e kanë fituar betejën dhe i atyre që ende nuk janë dorëzuar.

Tetori është rozë për jetën, jo për spektaklin.

Jo rozë video!