Mebi Fico, persekutimi nga kapelja aristokrate

Edhe në mes të diktaturës më të rreptë, në shtëpinë e saj nuk pushonte mirësjellja. Njerëzit thërrisnin njëri-tjetrin me “Zoti” dhe “Zonja”, një ritual i vogël i qytetarisë që sfidonte frikën dhe urrejtjen që mbizotëronte jashtë mureve. Aty, midis librave, kujtimeve dhe fotografive nga një jetë e kaluar, Mebi Fico ruante elegancën dhe dinjitetin e saj të paprekur, si një dritë e vogël që nuk shuhet. Pas luftës, jeta e saj mori një kthesë të ashpër. Familja përjetoi persekutime, kufizime dhe humbje, ndërsa lukset dhe udhëtimet që më parë ishin pjesë e përditshmërisë u zhdukën. Por Mebi nuk u dorëzua. Një aristokrate e vërtetë nuk e humb kurrë shpirtin e saj, dhe ajo e ruajti kulturën, qytetarinë dhe dinjitetin për të gjithë ata që e rrethonin.

Para këtyre vështirësive, kujtimet e saj e çuan disa dekada më parë, në verën e vitit 1942, në lokalin “Flora” në Tiranë. Aty, mes zhurmës së qytetit dhe aromës së kafes, ajo hyri me një kapelë aristokrate, për të përshëndetur kushëririn e saj. Mes tavolinave, ishte edhe Enver Hoxha. Ai i rregulloi kapelën me një buzëqeshje ironike dhe i tha: - Kur të fitojë komunizmi, nuk do të ketë më kapela të tilla. Por Mebi, e lindur në vitin 1917 në Pogradec, nuk mund të thyhej nga fjalët e një regjimi. Bijë e një familjeje të njohur dhe të pasur, e rritur mes kulturës, arsimimit dhe qytetarisë së lartë, ajo kishte mësuar të jetojë me dinjitet. Shkolla e motrave Qirjazi, gjuhët e huaja, formimi i saj si zonjë evropiane, pra të gjitha e kishin bërë të papërkulshme.

Martesa me inxhinierin Çefo Fico e çoi në një jetë udhëtimesh dhe bukurie, ku qytete të huaja dhe rezidenca luksoze ishin pjesë e rutinës. Por as lukset, as udhëtimet, nuk mund të krahasoheshin me forcën e shpirtit që do të duhej për të përballuar vitet që vinin. Mebi Fico nuk ishte vetëm një zonjë elegante me kapelë aristokrate. Ajo ishte një simbol i kohës së kaluar dhe një dritë që sfidonte errësirën e së tashmes. Eleganca dhe mirësjellja e saj mbetën të paprekura, duke na mësuar se aristokracia nuk është vetëm pasuri, por kulturë, dinjitet dhe forcë shpirtërore, të cilat nuk mund t’i marrë askush, jo edhe regjimi më i ashpër.