LETËR HOZESË NGA VETË HOZEJA


HOZE SARAMAGO 1922- 2010

José Saramago, (lindi më 16 nëntor 1922, Azinhaga, Portugali - vdiq 18 qershor 2010, Lanzarote, Ishujt Kanarie, Spanjë), romancier portugez dhe njeri i letrave që u dha Çmimin Nobel për Letërsi në 1998.


NJË KRISHTI PLAK

Nëse ke fuqi sa thuhet, Krishti plak,

i sulmuar nga mola, i përbuzur,

i mbuluar me pluhur që infekton

plagën e zezë në brinjën tënde

nëse ke fuqi, sa thuhet, kush në ty beson

apo kush në fenë tënde të keqtrajton,

mund të bësh tani atë që nuk guxon

ai qe shtiret vetëm si dashuri dhe shenjtëri

përshtatet kjo meshë me një tjetër ligj,

bashkësi e Krishtit dhe e mëkatit,

këtë kredo ka poeti që të takon

në mahnitjen tënde prej zotit të provokuar.

FOL PËR MUA, HESHTJE

Sot s’ishte ditë fjalësh,

me synim poezish apo bisedash,

as kishte rrugë që të ish jona.

Për të na përcaktuar mjaftonte një veprim,

dhe meqenëse me fjalë s’e shpëtoj veten,

fol për mua, ti heshtje, se unë s’mundem.

LETËR HOZESË NGA VETË HOZEJA

Unë të them, Hoze: me këtë letrën time,

Nuk garantoj gënjeshtër ose të vërtetë:

ajo që unë s’di nga vetja ime më rrëmben

çiltërsinë e qenies dhe vullnetin.

Janë dëshira, hidhërime të kota,

janë krahë të ngritur dhe të rënë,

janë rrudha që bëjnë brazda komedish

dhe lodrash qindra herë të përsëritura.

Nga pas tavolinës, ose prapa pasqyrës,

t’i ndjek fjalët e përmbysura:

kështu do të shohësh nëse vlej dhe sa vlej

në përmbysje shenjash dhe masash.

(Ujëra të ngrirë brazdojnë lumin tim.

këngë të ngjirura zogu, që vijnë

nga heshtje të fshikulluara dhe nga tmerri,

agimin e një dite tjetër na kujtojnë).

Bie shi nga qielli dhe s’të lagë

nata bie midis nesh dhe s’të verbon.

Mos qesh Hoze, ti bëje zgjedhjen

ajo mbetet nga shpirti mua më mohohet.

Nga prapa tavolinës, nga më akuzon,

ja ku po ngrihesh. Gjurma e këmbës tënde,

mbi pragun e derës që refuzon

mbyll përgjithmonë këtë letrën time të papërfunduar.

Hija jote e shkelur, miku yt – Hoze.

JUDA

Nga buka, trupi; gjaku këtu, nga vera;

nga mjerimet njerëzore, perënditë:

perënditë e kota asgjë s’nxjerrin nga vetvetja

në tryeza tokësore përtërihen,

gjithçka i ushqen, hanë gjithçka,

dhe gjithçka iu zgjat vazhdimësinë.

Trupi i një të varuri është ushqim

dhe shkallë për në qiell është një trekëmbësh

një fik është froni, dhe drita paratë:

nuk ishte zot Jezusi, pa Judën.

POEZIA ME GOJË TË MBYLLUR

S’do të them:

heshtja më mbyt dhe më tapos.

I heshtur jam dhe i heshtur mbetem:

gjuha që unë flas është e një race tjetër.

Grumbullohen fjalë të ronitura,

pellgojnë, çisterna me ujë të vdekur,

të duash vuajtje të transformuara në baltë,

llum balte me rrënjë të spërdredhura.

S’do të them: që s’janë të denja,

as të thuhen fjalë të pa zonja

për të thënë sa di këtu pikërisht

në strehim, ku s’më njohin.

Jo vetëm baltë apo llucë tërhiqen

jo vetëm kafshë, të vdekura, pluskojnë,

amkthe fruta të fryra gërshetohen në bistakë

në pusin e zi ku gishtat shfaqen.

Do të them vetëm,

me ashpërsi, i vetmuar dhe memec,

që kush ka heshtur për sa unë kam heshtur

nuk mund të vdesësh pa i thënë të gjitha.

Përktheu: Faslli Haliti

9 views

Shkrimet e fundit