Gladiola Jorbus: Astrologjia, udhëtimi i lashtë që vazhdon të magjepsë

Nga Gladiola Jorbus

        Astrologjia, udhëtimi i lashtë që vazhdon të magjepsë

Në një botë ku teknologjia ecën me shpejtësi marramendëse dhe shkenca shpjegon dukuritë natyrore, një traditë mijëravjeçare mbijeton me kryeneçësi: astrologjia. Ajo është një gjuhë e vjetër sa vetë qytetërimi, një përpjekje njerëzore për të gjetur kuptim midis yjeve dhe për të lexuar fatin në qiellin e natës.

Astrologjia lindi në Babiloni, aty ku priftërinjtë vëzhgonin qiellin për të kuptuar ritmet e natyrës dhe për të parashikuar ngjarje të rëndësishme. Për ta, qielli nuk ishte thjesht një hapësirë e errët me yje, por një libër i hapur ku perënditë shkruanin mesazhet e tyre. Këto vëzhgime u shndërruan gradualisht në sistemin e parë të zodiakut, një rreth simbolik prej dymbëdhjetë shenjash që pasqyronte lëvizjen e Diellit dhe planetëve.

Ky sistem u përhap në botën mesdhetare dhe grekët e zhvilluan më tej duke e lidhur me mitologjinë e filozofinë e tyre, ndërsa romakët e adoptuan dhe e përhapën në të gjithë perandorinë. Grekët i dhanë astrologjisë një dimension të ri: çdo shenjë u lidh me një mit, një hero, një perëndi, një tipar njerëzor. Kështu, astrologjia u bë jo vetëm një mjet parashikimi, por edhe një mënyrë për të kuptuar veten.

Por ndikimi i astrologjisë nuk mbeti vetëm te populli i zakonshëm. Figura të shquara të antikitetit dhe historisë kishin astrologun e tyre  personal. Shembull është Aleksandri i Madh që udhëtonte gjithmonë me astrologun Aristandër, të cilit i besonte për të zgjedhur ditët e betejave. Perandorët romakë, nga  Augusti tek Tiberi, konsultoheshin rregullisht me astrologë për çështje politike dhe personale. Edhe në Lindje, dinastitë persiane dhe më vonë ato islame mbanin në oborret e tyre astrologë, matematikanë dhe astronomë që studionin qiellin për të gjetur shenjat e fatit të mbretërisë.

Edhe librat e shenjtë të besimeve abrahamike kanë përqasje trupave qiellore. Në Judaizëm, astrologjia përmendet në mënyrë të tërthortë në tekstet rabinike. Saturni konsiderohej planeti i ngadalësisë, kufizimit dhe pushimit. Në astrologjinë babilonase dhe greko-romake, Saturni ishte planeti i ditës së shtunë. Hebrenjtë e lashtë e lidhën këtë planet me ditën e tyre të shenjtë të pushimit, Shabatin. Talmudi diskuton ndikimin e planetëve, përfshirë Saturnin (Shabbetai), mbi fatin e njeriut. Rabinët e lashtë thonë: “Ai që lind nën Shabbetai do të jetë i menduar dhe i përmbajtur”.  

Në Krishtërim, vetë historia e Krishtlindjes fillon me një yll që udhëheq Magët, figura që shumë studiues i lidhin me astrologët persianë. Në Islam, planetet dhe yjet përmenden shpesh si shenja të krijimit dhe të rendit hyjnor. Dijetarë si Al-Biruni dhe Al-Kindi studiuan astrologjinë paralelisht me astronominë, duke i dhënë asaj një bazë intelektuale. Edhe pse Islami ndalon parashikimin e së ardhmes, ai përmend shpesh planetet dhe yjet si “shenja të krijimit”.

Horoskopi modern që lexojmë sot lindi në shekullin XX, kur gazetat filluan të botojnë parashikime ditore për lexuesit. Ajo që nisi si një rubrikë e vogël u shndërrua shpejt në një fenomen kulturor. Sot, horoskopët janë kudo: në portale, në aplikacione, në rrjete sociale. Astrologjia është bërë pjesë e përditshmërisë, një ritual i vogël që shumë njerëz e ndjekin me kënaqësi apo kuriozitet. Pavarësisht zhvillimit të shkencës, njeriu mbetet një qenie që endet pas kuptimit të ekzistencës së vet. Astrologjia është një mënyrë për të reflektuar mbi veten, për të gjetur qetësi në çaste pasigurie ose për të ndjerë se ne kemi një ritëm me universin. Ajo mbetet një histori që njerëzimi ia tregon vetes prej mijëra vitesh, dhe që ende vazhdon ta magjepsë.