Fragmente nga monografia “Zejtarët e Pejës”


Sejdi BERISHA


Sejdi BERISHA: ZEJTARËT E PEJËS

-M O N O G R A F I- Botimi i Dytë

Zejtaria e ka zemrën dhe shpirtin e popullit. Pra, pse të mos shtrohet kjo sofër në këtë libër, ashtu siç është, e pasur dhe e ngrohtë.

Atë e kanë madhështuar dhe e madhështojnë me dëshmitë e tyre njerëzit që tani nuk janë në mesin tonë, por edhe ata që mburren e gjallërojnë sot, të cilët kanë përjetuar shumëçka duke u përplasur nëpër periudha e etapa dhe duke u përballur me ngjarjet që ua kanë sjellë motet...

A u t o r i



Në vend të prologut

NËSE NDONJËHERË

KTHEHËSH NË PEJË

Panoramë e qytetit të Pejës

Të lutëm

Nëse do, ndonjëherë

Të më takosh

Kthe në Pejë

Po të shkosh atje

Do hasësh

Frymën dhe hijen time

Do të lagësh me lotin tim

Mos harro

Në Pejë të shkosh

Edhe pse s’do të jam

Do të kesh

Shumë mall

Për shtëpinë e gjyshit

Për gjuhën e nënës

Të lutëm

Kthe në Pejë

Në Shatërvan

Pi ujë të freskët

Dhe shfletoje historinë

E qytetit

Atë do ta gjesh

Ditë e natë

Në Çarshinë e Gjatë

Të lutëm

Kthe në Pejë

Kapeshnica ka ndryshuar

Edhe Jarina

Edhe Kakariçi

Edhe Karagaçi

Edhe Puhovci

Kthe në Pejë

Për ta kujtuar historinë

Për ta kënduar këngën

Sa do të përmallohesh

Duke shëtitur

Pa ditur asnjë rrugë



HYRJE

Duke pasur parasysh rëndësinë jo vetëm historike të zejtarisë dhe të zejeve në përgjithësi në zhvillimin ekonomik dhe shoqëror, por edhe të ruajtjes dhe zhvillimit të vlerave shpirtërore dhe kulturore, gjithnjë është mirë, por edhe e udhës që të shndriten ato dhe të shkruhen libra, vepra, monografi dhe shkrime shkencore e historiografike për zejet si thesar dhe faktor i zhvillimit të një mjedisi. Po ashtu, duke pasur për bazë rëndësinë historike të këtyre vlerave në komunën e Pejës, por edhe më gjerë, këtu e pesëmbëdhjetë vjet më parë pata vendosur që të vë një gur interesant në murin e përjetësimit të vlerave tona kulturore dhe historike, duke shkruar një vepër kushtuar zejeve dhe zejtarisë pejane mbase edhe të asaj më gjerë, e cila është e para e këtij lloji në Kosovë, dhe kështu me botimin e librit-monografisë “Zejtarët e Pejës” në vitin 1995, dukshëm provokova por edhe sensibilizova opinionin për ta çmuar por edhe për ta ditur e ruajtur thesarin e paçmuar të zejtarisë. Isha i vetëdijshëm se një punë e tillë ishte e rëndë dhe me përgjegjësi, por edhe e llojit që asnjëherë, edhe sikur të shkruhen dhjetëra e dhjetëra libra, të gjithë nuk do të kënaqeshin, sepse, përbrenda librit nuk është e mundur të futen të gjitha të dhënat e ecurive zhvillimore dhe historike të zejeve, por edhe as të gjithë emrat e atyre që janë pjesë e kësaj ecurie, mund të jetë edhe të një numri që ndoshta kan