Fejzulla Berisha: NJË JETË KUSHTUAR SHKENCËS JURIDIKE

Fejzulla Berisha: NJË JETË KUSHTUAR SHKENCËS JURIDIKE DHE NDËRTIMIT TË SHTETIT LIGJOR

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA – studiues, profesor universitar dhe autor i veprave themeltare në fushën e së drejtës publike

Historia e zhvillimit të mendimit juridik shqiptar në Kosovë lidhet ngushtë me kontributin e personaliteteve që kanë punuar me përkushtim për ngritjen e kulturës juridike, forcimin e shtetit ligjor dhe edukimin e brezave të rinj të juristëve. Në mesin e këtyre figurave të shquara zë një vend të veçantë Prof. Dr. Fejzulla Berisha, i cili për më shumë se katër dekada i ka kushtuar jetën shkencës juridike, veçanërisht fushës së së drejtës publike, së drejtës kushtetuese dhe administratës publike.

Rruga e tij jetësore dhe profesionale është një shembull i përkushtimit ndaj dijes, punës shkencore dhe përgjegjësisë shoqërore. Ajo është një rrugë e ndërtuar përmes sfidave të shumta historike, politike dhe profesionale, por gjithmonë e udhëhequr nga bindja se arsimi, shkenca dhe drejtësia janë themele të domosdoshme për zhvillimin e një shoqërie demokratike.

Formimi juridik dhe ngritja shkencore

Prof. Dr. Fejzulla Berisha lindi më 13 shtator 1955 në Graboc të Prishtinës. Pas përfundimit të arsimit fillor dhe të mesëm në Prishtinë, ai vazhdoi studimet në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ku diplomoi në vitin 1981.

Pas përfundimit të studimeve themelore, ai vazhdoi rrugën akademike në fushën e së drejtës publike. Në vitin 1993 mori gradën Magjistër i Shkencave Juridike në Universitetin e Prishtinës, ndërsa me rekomandim të këtij universiteti, doktoratën në fushën e së drejtës publike e përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Tiranës në vitin 1999.

Formimi i tij shkencor u pasurua edhe me specializime profesionale në institucione akademike evropiane, veçanërisht në fushën e së drejtës publike dhe administrimit publik, duke përfshirë edhe përgatitjen postdoktorale.

Veprimtaria profesionale dhe përballja me sfidat historike

Pas përfundimit të studimeve, Prof. Dr. Fejzulla Berisha e filloi veprimtarinë e tij profesionale në fushën juridike dhe kërkimore-shkencore. Nga viti 1981 deri në vitin 1990 punoi në Institutin për Kërkime Shkencore dhe Zhvillim “INKOS” në Prishtinë, ku ushtroi detyrën e udhëheqësit të shërbimeve juridike.

Kjo periudhë përbën një fazë të rëndësishme të formimit të tij profesional, ku ai ndërthuri njohuritë juridike me punën kërkimore dhe analizën e çështjeve institucionale. Mirëpo, zhvillimet politike të asaj kohe në Kosovë ndikuan drejtpërdrejt edhe në jetën profesionale të shumë intelektualëve shqiptarë. Për shkak të bindjeve të tij politike dhe qëndrimeve të familjes së tij, të lidhura me traditën e rezistencës kombëtare, ai u largua nga puna në vitin 1990 nga regjimi i atëhershëm serb.

Kjo periudhë nuk e ndaloi veprimtarinë e tij intelektuale. Përkundrazi, gjatë viteve 1990–1999, në rrethanat e vështira të okupimit, Prof. Dr. Berisha vazhdoi angazhimin e tij në fushën e publicistikës shkencore dhe profesionale, duke trajtuar çështje që lidhen me pozitën juridiko-politike të Kosovës, të drejtat e popullit shqiptar dhe domosdoshmërinë e ndërtimit të një rendi demokratik e shtet ligjor.

Përmes shkrimeve, analizave dhe angazhimit publik, ai kontribuoi në ruajtjen e debatit intelektual dhe në afirmimin e argumenteve juridike për çështjen e Kosovës në një kohë kur hapësirat akademike dhe institucionale ishin të kufizuara.

Kontributi në ndërtimin e institucioneve të Kosovës pas vitit 1999

Pas përfundimit të luftës dhe krijimit të institucioneve të reja të Kosovës, Prof. Dr. Fejzulla Berisha u angazhua drejtpërdrejt në procesin e ndërtimit institucional dhe ligjor të vendit. Në këtë periudhë ai ka ushtruar funksione të rëndësishme publike, ndër të cilat:

-Drejtor i Drejtorisë për Legjislacion në Ministrinë e Drejtësisë të Qeverisë së Përkohshme të Kosovës;

-Drejtor i Drejtorisë për Legjislacion në Kabinetin e Kryeministrit të Kosovës;

-Këshilltar për çështje juridike dhe legjislative në institucionet e Republikës së Kosovës;

-Anëtar i Këshillit Drejtues të Universitetit Publik “Haxhi Zeka” në Pejë.

Në këto funksione, ai dha kontribut në hartimin, interpretimin dhe zhvillimin e legjislacionit, duke u angazhuar për krijimin e institucioneve funksionale dhe për forcimin e parimeve të shtetit të së drejtës.

Veprimtaria universitare, kontributi shkencor dhe formimi i brezave të rinj të juristëve

Veprimtaria akademike e Prof. Dr. Fejzulla Berishës përbën një nga shtyllat kryesore të angazhimit të tij jetësor. Për dekada me radhë, ai ka qenë i përkushtuar në edukimin juridik, në zhvillimin e mendimit shkencor dhe në përgatitjen e gjeneratave të reja të juristëve, duke dhënë një kontribut të çmuar në universitetet shqiptare.

Ai ka ligjëruar në universitete të ndryshme të Kosovës dhe të rajonit, ndër të cilat në Universitetin e Prishtinës, Universitetin e Tiranës, Universitetin e Tetovës, Universitetin “Ukshin Hoti” në Prizren, Universitetin “Haxhi Zeka” në Pejë, Universitetin “Kadri Zeka” në Gjilan, si dhe në institucione të tjera të arsimit të lartë.

Në veprimtarinë e tij universitare, Prof. Dr. Berisha ka trajtuar fusha themelore të së drejtës publike, si:të drejtën kushtetuese;të drejtën administrative;administratën publike;teorinë e shtetit dhe së drejtës;të drejtën ndërkombëtare publike.

Me qasjen e tij pedagogjike dhe shkencore, ai ka synuar që studentët jo vetëm të përvetësojnë normat juridike, por edhe të kuptojnë rolin e së drejtës në ndërtimin e një shoqërie demokratike dhe funksionimin e institucioneve të shtetit.

Në Universitetin “Haxhi Zeka” në Pejë, Prof. Dr. Berisha ka udhëhequr Departamentin e Programit Master Kushtetues-Administrativ, duke dhënë kontribut të veçantë në zhvillimin e studimeve të avancuara juridike. Më pas, në vitin 2016, ai u zgjodh profesor i asociuar në këtë universitet, ndërsa po në vitin 2020 u zgjodh profesor  në Universitetin “Kadri Zeka” në Gjilan për lëndët nga fusha e së drejtës kushtetuese dhe administrative.

Gjatë karrierës së tij akademike, Prof. Dr. Berisha ka udhëhequr dhjetëra studentë në studimet master dhe kandidatë në proceset e doktoratës, duke kontribuar drejtpërdrejt në formimin e kuadrove të reja shkencore në fushën juridike.

Veprimtaria shkencore dhe veprat juridike

Kontributi i Prof. Dr. Fejzulla Berishës në shkencën juridike shprehet përmes një numri të madh botimesh universitare, monografish dhe punimesh shkencore-profesionale.

Ai është autor i 10 librave universitarë, një monografie dhe mbi 50 punimeve shkencore-profesionale, të botuara në Kosovë dhe jashtë saj.

Studimet dhe botimet e tij janë përqendruar kryesisht në çështje themelore të së drejtës publike, veçanërisht në:ndërtimin kushtetues të shtetit;sovranitetin dhe shtetësinë;organizimin dhe funksionimin e administratës publike;sundimin e ligjit;institucionet demokratike;proceset e shtetndërtimit në Kosovë,etj.

Përmes veprave të tij, Prof. Dr. Berisha ka kontribuar në pasurimin e literaturës juridike shqipe dhe në krijimin e një baze më të gjerë teorike për studimin e së drejtës publike.

"Leksikoni i së drejtës publike – Nocione dhe institute të së drejtës"– një vepër me rëndësi të veçantë për shkencën juridike shqiptare

Një ndër arritjet më të rëndësishme të veprimtarisë së fundit shkencore të Prof. Dr. Fejzulla Berishës është botimi i veprës “Leksikoni i së drejtës publike – Nocione dhe institute të së drejtës”. Kjo vepër përbën një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit juridik shqiptar, pasi trajton në mënyrë të sistemuar dhe të organizuar nocionet themelore dhe institutet kryesore të së drejtës publike.

Ky botim shënon një hap të rëndësishëm në pasurimin e literaturës juridike në gjuhën shqipe, duke qenë një leksikon i konceptuar për herë të parë në trojet shqiptare në këtë fushë të gjerë dhe të rëndësishme të shkencës juridike.

“Leksikoni i së drejtës publike” nuk është vetëm një përmbledhje termash juridikë, por një vepër shkencore që synon të shpjegojë kuptimin, përmbajtjen dhe rolin e nocioneve juridike në funksionimin e shtetit modern dhe institucioneve demokratike. Në të trajtohen koncepte që lidhen me kushtetutën, shtetin, sovranitetin, administratën publike, institucionet shtetërore, të drejtat dhe liritë themelore të njeriut, si dhe shumë institute të tjera të së drejtës publike.

Vlera e veçantë e kësaj vepre qëndron në faktin se ajo krijon një urë lidhëse ndërmjet teorisë juridike dhe zbatimit praktik të së drejtës. Ajo u shërben studentëve të fakulteteve juridike, studiuesve, profesorëve universitarë, juristëve praktikues, nëpunësve të administratës publike dhe të gjithë atyre që merren me studimin dhe zbatimin e normave juridike.

Në një kohë kur shteti ligjor, qeverisja demokratike dhe administrata profesionale janë ndër sfidat kryesore të shoqërive bashkëkohore, një vepër e tillë merr një rëndësi të veçantë, sepse ndihmon në konsolidimin e kulturës juridike dhe në ngritjen e standardeve të mendimit shkencor.

Me këtë vepër, Prof. Dr. Fejzulla Berisha dëshmon edhe një herë përkushtimin e tij shumëvjeçar ndaj shkencës juridike dhe ndaj zhvillimit të terminologjisë dhe literaturës juridike shqiptare. “Leksikoni i së drejtës publike” mbetet një dëshmi e punës së tij sistematike, e përvojës së gjatë akademike dhe e angazhimit për t’u lënë brezave të ardhshëm një burim të qëndrueshëm dijeje juridike.

Trashëgimia akademike dhe ndikimi i Prof. Dr. Fejzulla Berishës në zhvillimin e mendimit juridik shqiptar

Përvoja shumëvjeçare akademike, profesionale dhe institucionale e Prof. Dr. Fejzulla Berishës përbën një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e shkencës juridike shqiptare, veçanërisht në fushën e së drejtës publike. Veprimtaria e tij nuk kufizohet vetëm në auditorët universitarë dhe në botimet shkencore, por shtrihet edhe në proceset e rëndësishme të shtetndërtimit dhe konsolidimit institucional të Kosovës.

Përmes punës së tij si profesor, studiues, autor dhe ekspert juridik, ai ka ndikuar në formimin e shumë brezave të juristëve, të cilët sot kontribuojnë në administratën publike, sistemin e drejtësisë, institucionet shtetërore dhe jetën akademike. Për studentët e tij, Prof. Dr. Berisha ka qenë jo vetëm ligjërues i dijeve juridike, por edhe një udhërrëfyes në kuptimin e rolit që ka juristi në një shoqëri demokratike.

Një veçori dalluese e veprimtarisë së tij është ndërthurja e teorisë juridike me praktikën institucionale. Ai ka qenë pjesë e proceseve të rëndësishme të ndërtimit të kuadrit ligjor të Kosovës, duke dhënë kontribut në hartimin, interpretimin dhe zbatimin e legjislacionit, si dhe në forcimin e parimeve të shtetit të së drejtës.

Në fushën shkencore, studimet e tij kanë trajtuar çështje me rëndësi të veçantë për zhvillimin e shtetit modern, si sovraniteti, kushtetutshmëria, administrata publike, demokracia kushtetuese, sundimi i ligjit dhe marrëdhëniet ndërmjet institucioneve publike. Përmes këtyre trajtimeve, ai ka kontribuar në pasurimin e debatit juridik dhe në afirmimin e mendimit shkencor shqiptar.

Botimi i “Leksikonit të së drejtës publike – Nocione dhe institute të së drejtës” përbën një pikë kulmore në këtë rrugëtim shkencor. Kjo vepër dëshmon për përkushtimin e tij ndaj krijimit të një baze të qëndrueshme të dijes juridike dhe për nevojën e zhvillimit të vazhdueshëm të kulturës juridike në hapësirën shqiptare.

Jeta dhe vepra e Prof. Dr. Fejzulla Berishës dëshmojnë se shkenca juridike nuk është vetëm studim i normave dhe institucioneve, por është edhe mision shoqëror në shërbim të drejtësisë, demokracisë dhe shtetit ligjor.

Me punën e tij të gjatë, ai ka lënë gjurmë të rëndësishme në arsimin juridik dhe në mendimin shkencor shqiptar. Trashëgimia e tij akademike do të vazhdojë të jetë një burim frymëzimi për studiuesit dhe juristët e rinj, ndërsa veprat e tij do të mbeten pjesë e fondit të çmuar të literaturës juridike shqiptare.

Prof. Dr. Fejzulla Berisha mbetet shembull i intelektualit që dijen e ka shndërruar në mision, shkencën në përgjegjësi dhe profesionin juridik në shërbim të shoqërisë dhe shtetit të së drejtës.