Fatmir Terziu: Sot ka ditëlindjen Ismet Koshutova, brilanti i një zëri që nuk u shua kurrë

Sot ka ditëlindjen Ismet Koshutova, brilanti i një zëri që nuk u shua kurrë

Sot, dita merr një kuptim të veçantë, sepse sot është ditëlindja e Ismet Koshutovës. Një datë që nuk shënon thjesht kalimin e viteve, por rikthen në kujtesë një jetë të tërë të jetuar me dinjitet, sakrificë dhe një dashuri të pakushtëzuar për muzikën dhe idealin. Është një ditë reflektimi për një artist, zëri i të cilit vazhdon të jetojë përtej kohës dhe pengesave që jeta i vuri përpara. Kur e takon Ismet Koshutovën në metropolin britanik, ndjesia është e dyfishtë dhe thellësisht sublime. Përballesh me madhështinë e një artisti të rrallë, por njëkohësisht me jehonën e një zëri brilant që ende tingëllon i gjallë në kujtesën kolektive. Një zë që herë-herë duket sikur bashkohet natyrshëm me atë të së pavdekshmes Nexhmije Pagarusha, duke krijuar një univers tingujsh që nuk plaket kurrë. Ismet Koshutova është historia e një prej zërave më të veçantë që ka lindur ndonjëherë Mitrovica. Një zë i ëmbël, i butë, melankolik, që mbante brenda ndjeshmërinë e shpirtit dhe peshën e një jete të vështirë. Sikur jeta të mos kishte qenë kaq e ashpër ndaj tij, sot emri i Ismetit ndoshta do të renditej natyrshëm ndër figurat më të mëdha të muzikës shqiptare. Megjithatë, edhe pa atë shkëlqim zyrtar të famës, ai mbeti frymëzim për breza këngëtarësh dhe një kujtim i paharruar për të gjithë ata që e njohën nga afër.

I lindur në Mitrovicë, Ismeti u rrit herët me barrën e përgjegjësisë familjare. Për vite të tëra, ai mbajti mbi supe peshën e familjes, duke sakrifikuar shumë nga ëndrrat e tij personale. Karriera muzikore nisi fuqishëm gjatë shërbimit ushtarak në Sombor, ku talenti i tij u dallua menjëherë. Ftesat për të kënduar përkrah emrave të njohur të kohës dhe vlerësimet e hershme e shënjuan si një talent të jashtëzakonshëm në ngritje. Ai mësoi notat muzikore, luante në kitarë dhe fitoi çmime në festivale e konkurse të ndryshme. Një ofertë bashkëpunimi nga Radio Televizioni i Zagrebit, një privilegj i rrallë për kohën, do të mund ta kishte ndryshuar rrënjësisht jetën e tij artistike. Por Ismet Koshutova zgjodhi të qëndronte pranë familjes dhe Kosovës, duke vazhduar më pas punën në Radio Televizionin e Prishtinës. Në vitin 1961, ai u vlerësua me “Mikrofonin e Artë” në Beograd për këngën shqipe “Dëshira”, një moment kulmor që konfirmoi fuqinë e zërit dhe interpretimit të tij. Por rruga e tij u përball shpejt me errësirën e përndjekjes politike. Në vitin 1964, përfshirja e tij në Lëvizjen për bashkimin e shqiptarëve, të udhëhequr nga Adem Demaçi, i kushtoi lirinë, fillimisht gjashtë muaj burg në Kullën e Tupellës në Mitrovicë dhe më pas dënim me tre vite burg në Nish. Pas daljes nga burgu, ndalimi për të kënduar ishte goditja më e rëndë për një artist. Ligjet e kohës e përjashtonin nga jeta publike, duke ia mbyllur skenën dhe mikrofonin. Por, edhe pse i heshtur me forcë, zëri i Ismet Koshutovës nuk u shua kurrë.

Autori me z Ismet Koshutova

Ai la pas një trashëgimi të jashtëzakonshme muzikore: mbi 240 këngë të regjistruara, mes tyre “Lumi i lotëve”, “Netëve nuk i besoj”, “Deti këngën e kupton”, “Mandolina”, “Elegjia” dhe shumë të tjera, që sot dëgjohen si dëshmi e një shpirti të palodhur. Sot, në ditëlindjen e tij, Ismet Koshutova nuk festohet vetëm si njeri, por si simbol i artistit që zgjodhi dinjitetin mbi famën, familjen mbi karrierën dhe idealin mbi komoditetin. Brilanti i zërit të tij mbetet i paprekur – një dritë që vazhdon të ndriçojë në historinë e muzikës shqiptare, dhe kjo dritë nuk njeh as moshë, as kufij gjeografikë, as harresë. Ajo udhëton me këngët e tij, nga Mitrovica e kujtesës kolektive deri në Londrën e sotme, nga valët e dikurshme të radios deri në heshtjet e thella të shpirtit njerëzor, ku muzika e vërtetë gjithmonë gjen strehë.

Në këtë ditëlindje, Ismet Koshutova përfaqëson më shumë se një emër artisti. Ai përfaqëson një brez të tërë krijuesish që u rritën me idealin se arti nuk është vetëm zbavitje, por edhe qëndresë, identitet dhe përgjegjësi. Jeta e tij dëshmon se talenti i madh nuk ecën gjithmonë paralel me fatin, por shpeshherë përplaset me historinë, duke lënë pas plagë, por edhe vepra që nuk fshihen dot. Sakrifica e tij personale, heqja dorë nga skenat e mëdha, nga kontratat prestigjioze dhe nga një karrierë që premtonte famë ndërkombëtare, i jep figurës së Ismet Koshutovës një dimension etik dhe njerëzor të rrallë. Ai nuk e përdori kurrë zërin si mjet për kompromis, por si shprehje të së vërtetës së tij të brendshme. Edhe kur iu ndalua të këndonte, kënga mbeti brenda tij, si një rezistencë e heshtur.

Sot, kur flasim për mbi 240 këngë të regjistruara, nuk flasim thjesht për një shifër mbresëlënëse, por për një arkiv ndjenjash, për një hartë emocionale të një kohe të vështirë. Çdo këngë e Ismet Koshutovës është një fragment jete, një dëshmi e butë e dhimbjes, dashurisë, mungesës dhe shpresës, e kënduar me një zë që nuk kërkonte të impononte veten, por të prekte shpirtin. Në ditëlindjen e tij, urimi më i sinqertë nuk është thjesht për shëndet e jetë të gjatë, por për vazhdimësinë e kujtesës. Që emri i Ismet Koshutovës të mos mbetet vetëm në arkiva apo në nostalgjinë e brezave të vjetër, por të rikthehet si referencë e domosdoshme e historisë sonë muzikore dhe kulturore. Sepse figura të tilla nuk i përkasin vetëm së shkuarës; ato janë busull për të ardhmen. Kështu, sot, dita e tij e lindjes shndërrohet në një ditë mirënjohjeje. Për zërin që sfidoi heshtjen, për artistin që i qëndroi besnik vetes dhe për njeriun që dëshmoi se edhe kur jeta të merr skenën, arti i vërtetë mbetet i gjallë, i ndritshëm dhe i përjetshëm.