Fatmir Terziu: PICKIMI I NJË MUSHKONJE NUK RRËZON NJË RRAP

Në qendër të qytetit rrinte një rrap i vjetër. Ishte aq i madh, sa katër burra mezi e përqafonin trungun e tij. Në verë u jepte hije të gjithëve, pleqve që luanin domino, grave që prisnin autobusin dhe fëmijëve që kacavirreshin mbi rrënjët e dala si gishta të lashtë. Askush nuk e dinte saktësisht sa vjeç ishte. Disa thoshin dyqind vjeçar, të tjerë më shumë. Kishte parë luftëra, ndërrime pushtetesh, varfëri e dasma. Kishte dëgjuar britma lindjesh dhe vajtime mortesh. Dhe prapë rrinte aty, i qetë, me degët e hapura si krahë.

Një pasdite korriku, teksa qyteti ziente nga zhurma, Muzeu dhe të parët e tij, vendosën ta rrethojnë. Shkurt ta izolojnë. Kjo ndodhte sipas shkresave të shikonin sa dëm paskëshin bërë rrënjët e tij. E ndërsa kjo po ndodhte, mbi faqen e trashë të trungut u ul një mushkonjë. E vogël, thuajse e padukshme. E pickoi lehtë lëvoren dhe fluturoi. Por pranë kafenesë nisi zhurma.

- E patë? - tha njëri. - Rrapi po thahet!

- Po, po! Mushkonja e mori në qafë! - ia priti tjetri.

Dhe sikur të mos mjaftonte kjo, lajmi mori udhë. Dikush tha se rrapi ishte kalbur nga brenda. Një tjetër tha se nuk kishte qenë kurrë aq i fortë sa dukej. Ca filluan të kujtonin degët e thyera nga dimrat, të tjerë njollat në lëvore. Brenda një ore, njerëzit flisnin për rënien e rrapit si për një gjë të sigurt. Vetëm xha Avrami, që rrinte gjithmonë në hijen e tij, nuk foli. Vazhdonte të pinte duhanin ngadalë.

- Pse hesht? - e pyetën. - Nuk e sheh që po mbaron?

Xha Avrami i ngriti sytë drejt kurorës së gjelbër, ku zogjtë vazhdonin këngën sikur asgjë të mos kishte ndodhur. Pastaj buzëqeshi lehtë.

- Një pickim mushkonje nuk rrëzon një rrap, more bij.

Ata qeshën me të. Disa tundën kokën me keqardhje, si për një njeri që nuk kupton kohën moderne. Kaluan ditët. Pastaj javët. Mushkonja kishte humbur diku nëpër baltërat e verës, por rrapi vazhdonte të rrinte aty. Më i heshtur se njerëzit, më i fortë se zhurma e tyre. Fëmijët luanin sërish nën hijen e tij. Gratë lidhnin shamitë në degët e ulëta për fat. Pleqtë vazhdonin dominonë. Dhe një mbrëmje, kur era fryu mbi qytet, xha Avrami tha me zë të ulët:

- Njerëzit harrojnë shpejt sa thellë i kanë rrënjët disa gjëra. Mendojnë se një pickim, një fjalë, një zemërim i ditës mund të rrëzojë atë që ka jetuar me dekada në shpirtin e të tjerëve. Rrapi u drodh lehtë nga era, si të kishte dëgjuar.