Fatmir Terziu: Një bashkëbisedim i duhur për Kombin

Një bashkëbisedim i duhur për Kombin

Prof Dr Fatmir Terziu

Sapo e lexova njoftimin në Facebook ndjeva një arsye më shumë për thelbin. Njoftime dhe ide të tilla, përtej karakterit të tyre organizativ, mbartin një kuptim më të gjerë, sepse na kujtojnë se një komb nuk mbahet i gjallë vetëm nga kujtesa e së kaluarës, por edhe nga aftësia për ta kthyer atë në dialog, në mendim dhe në vetëdije të përbashkët. Pikërisht në këtë rrafsh e shoh ftesën për një bashkëbisedim me Prof. Dr. Emine Sadikun, pedagogen, studiuesen dhe shkrimtaren e mirënjohur, e cila jeton dhe vepron në Gjermani, një takim që organizohet nga Shoqata Patriotike Çamëria, në bashkëpunim me Bibliotekën “Qemal Baholli” të Elbasanit, më 30 shtator, në mjediset e Hotel Turizmi Skampa. Ky aktivitet nuk është thjesht një nderim për një personalitet të kulturës shqiptare, por edhe një mundësi për të rikthyer në vëmendje vlerën e bisedës së kultivuar, të mendimit të lirë dhe të komunikimit mes njerëzve që e shohin kulturën si një nga shtyllat e qëndrueshmërisë kombëtare. Në një kohë kur fjala shpesh humbet peshën e saj mes zhurmës së përditshme, kur komunikimi shndërrohet në shkëmbim të shpejtë mendimesh dhe kur kujtesa historike rrezikon të mbetet peng i interpretimeve të ngushta, një bashkëbisedim i tillë merr një rëndësi të veçantë. Ai na fton të ndalemi, të dëgjojmë dhe të kuptojmë se përvoja e një studiuesi, e një pedagogu apo e një shkrimtari nuk është vetëm pronë e individit që e ka ndërtuar, por një pasuri që fiton kuptim të plotë kur ndahet me të tjerët. Emine Sadiku, përmes veprimtarisë së saj akademike dhe letrare, përfaqëson pikërisht këtë lidhje mes dijes, përkushtimit dhe përgjegjësisë ndaj fjalës. Prandaj, nderimi ndaj saj nuk duhet parë vetëm si një akt mirënjohjeje për një emër të njohur, por edhe si një shprehje e respektit për punën e heshtur e të vazhdueshme të atyre që i shërbejnë kulturës shqiptare, edhe kur jeta dhe veprimtaria e tyre zhvillohen larg atdheut.

Është domethënëse që ky takim merr jetë në Elbasan, një qytet me traditë të thellë arsimore, kulturore dhe atdhetare, ku fjala shqipe ka gjetur ndër shekuj një nga hapësirat e saj më të rëndësishme të zhvillimit. Biblioteka “Qemal Baholli”, si institucion i dijes dhe i kujtesës, i jep këtij aktiviteti një kuptim të veçantë, sepse bibliotekat nuk janë vetëm vende ku ruhen librat, por edhe hapësira ku brezat takohen me mendimin, ku përvoja e djeshme ndriçon pyetjet e së sotmes dhe ku kultura fiton mundësinë të dalë nga faqet e shkruara për t'u bërë pjesë e jetës shoqërore. Në këtë kontekst, bashkëpunimi me Shoqatën Patriotike Çamëria e zgjeron më tej domethënien e veprimtarisë, duke e lidhur nderimin për një personalitet të kulturës me një traditë të tërë përkushtimi ndaj identitetit, historisë dhe kujtesës kombëtare. Çështja kombëtare nuk është një temë që mund të trajtohet vetëm përmes ceremonive, përvjetorëve apo fjalimeve solemne. Ajo kërkon dialog të vazhdueshëm, njohje të ndërsjellë dhe një përpjekje të përbashkët për të kuptuar se çfarë na lidh përtej dallimeve të përvojave, vendbanimeve dhe brezave. Shqiptarët që jetojnë në Shqipëri, në Kosovë, në trojet e tjera shqiptare apo në diasporë, ndonëse përballen me realitete të ndryshme, mbartin një trashëgimi të përbashkët gjuhësore, kulturore dhe historike. Në këtë kuptim, takimet me intelektualë që jetojnë jashtë vendit krijojnë ura të rëndësishme komunikimi, sepse dëshmojnë se largësia gjeografike nuk e ndërpret domosdoshmërisht lidhjen shpirtërore me vendin e origjinës. Përkundrazi, ajo mund ta pasurojë këtë lidhje me përvoja të reja, me këndvështrime të tjera dhe me një kuptim më të gjerë të përgjegjësisë ndaj identitetit. Një bashkëbisedim i duhur për Kombin është, para së gjithash, një bashkëbisedim që nuk e përdor të kaluarën si një strehë për t'iu shmangur së tashmes, por e sheh atë si burim për të ndërtuar të ardhmen. Është një bisedë që nuk kërkon vetëm duartrokitje, por edhe mendim; që nuk mjaftohet me nderimin e emrave, por përpiqet të kuptojë veprën dhe mesazhin e tyre; që nuk e trajton kulturën si një zbukurim të jetës publike, por si një nevojë të përditshme të shoqërisë. Pikërisht për këtë arsye, prania e publikut në takime të tilla është më shumë se një gjest mirësjelljeje. Ajo është një mënyrë për të dëshmuar se fjala e kultivuar ka ende vend në jetën tonë, se intelektuali nuk duhet të mbetet i mbyllur në librat e tij dhe se qyteti ka nevojë për hapësira ku njerëzit të takohen jo vetëm për të shkëmbyer përshëndetje, por edhe për të ndarë ide, përvoja dhe pikëpamje.

Në fund të fundit, nderimi për Prof. Dr. Emine Sadikun është edhe një nderim për vetë kulturën shqiptare, për ata që e kanë mbajtur gjallë atë nëpërmjet mësimdhënies, studimit, krijimtarisë dhe përkushtimit ndaj fjalës. Është një kujtesë se kombi nuk është vetëm një përkatësi që trashëgohet, por edhe një përgjegjësi që përmbushet çdo ditë, përmes dijes, komunikimit dhe respektit për njëri-tjetrin. Elbasani, me këtë veprimtari, krijon një tjetër hapësirë ku fjala mund të bashkojë njerëz, ku kultura mund të shërbejë si pikë takimi dhe ku mirënjohja merr formën e një dialogu të hapur. Sepse një komb që di të nderojë njerëzit e vet të dijes, që di të dëgjojë zërat e kulturës dhe që i jep vend bashkëbisedimit, nuk e ruan vetëm kujtesën e tij, por kultivon edhe mundësinë për ta kuptuar më mirë veten dhe për të ecur përpara me më shumë vetëdije.