Fatmir Terziu: Duararti dhe mendjefloriri Roland Fero

Duararti dhe mendjefloriri Roland Fero

Duart e tij janë një lidhje e menjëhershme me trurin. Çfarë prodhon mendja, e realizojnë duart pa humbur asgjë nga ideja fillestare. Në këtë harmoni të rrallë mes mendimit dhe veprimit qëndron sekreti i Roland Feros, një emër sot ndër më të kërkuarit në mjedisin kulinar dhe estetik të restoranteve në Angli e më gjerë. Roland Fero është njeriu që u ka dhënë shpirt hapësirave. Ai ka sistemuar artistikisht e estetikisht dhjetëra restorante, duke i bërë, në shumicën e rasteve, të “flasin shqip” edhe në zemër të Londrës. Nëpërmjet drurit, formës dhe dritës, ai ka sjellë një identitet që nuk është thjesht dekor, por rrëfim kulture, kujtese dhe shijeje.

Ai dizajnon, krijon, skulpturon dhe prodhon në shumë zhanre, veçanërisht në punimet me dru, ku dora e tij dallon menjëherë: e sigurt, e matur, por edhe e guximshme. Ky art nuk është i rastësishëm. Ai është i trashëguar nga i ati, një emër me peshë në zonën e Pogradecit, ku puna me dorë kishte dinjitet dhe mjeshtëria ishte virtyt. Roland Fero është një djalë punëtor dhe i talentuar, mbi të gjitha modest. Pikërisht kjo thjeshtësi e bën edhe më të besueshëm mjeshtërinë e tij. Pronari i restorantit “Imperial”, Neritan Çela, e quan atë “dizajnatori kompjuter”, sepse saktësia e mendimit të tij dhe shpejtësia e realizimit ngjajnë me një program të përkryer: pa gabime, pa tepri, pa zhurmë. Ai ka restauruar dhe transformuar restorante të njohura si Imperial në Kilburn High Road dhe shumë të tjera, duke i kthyer në hapësira ku funksionalja bashkëjeton me bukurinë. Sot, Roland Fero është ndër më të kërkuarit në fushën e tij, jo vetëm për aftësinë teknike, por për vizionin artistik që sjell me vete. Puna e tij artistike shtrihet tashmë në disa vende të Europës dhe në Atdhe, si dëshmi se arti i vërtetë nuk njeh kufij. Roland Fero mbetet një duarart dhe mendjefloriri i rrallë, që me punë, talent dhe përulësi ka ndërtuar një emër, duke lënë gjurmë të dukshme, por gjithmonë fisnike.

Në çdo projekt të ri, Roland Fero nuk nis nga materiali, por nga njeriu. Ai kërkon të kuptojë frymën e hapësirës, historinë e pronarit, lëvizjen e klientit, dritën që hyn dhe heshtjen që duhet ruajtur. Vetëm pasi e ka ndërtuar këtë hartë të brendshme, ai i lejon duart të flasin. Prandaj punët e tij nuk duken kurrë të huaja në ambientin ku vendosen; ato janë si të lindura aty, si pjesë organike e mureve dhe ajrit. Roland Fero flet me estetikë. Por kjo estetikë nuk është e zbrazët apo thjesht dekorative; ajo mbart histori, vlera patriotike dhe një kulturë të gjerë europiane, po aq sa edhe britanike. Në punimet e tij, identiteti shqiptar nuk imponohet, por shfaqet natyrshëm, me dinjitet, si kujtesë dhe si rrënjë. Ndërkohë, preciziteti, funksionaliteti dhe qartësia e linjës dëshmojnë për ndikimin e kulturës britanike, ku rendi, masa dhe qëndrueshmëria janë parime themelore.

Druri, materiali që ai e njeh si gjuhë amtare, në duart e Rolandit nuk është thjesht lëndë. Ai merr peshë simbolike, ngrohtësi dhe kujtesë. Çdo prerje, çdo lidhje, çdo formë bart një logjikë të brendshme që lidh traditën shqiptare me frymën moderne europiane. Kjo ndërthurje e bën veprën e tij të lexueshme për këdo, pavarësisht origjinës, sepse flet një gjuhë universale: atë të cilësisë dhe respektit për kulturën. Në një botë ku shpejtësia shpesh e zëvendëson cilësinë, Roland Fero ka zgjedhur rrugën e kundërt: durimin. Ai punon gjatë, mendon thellë dhe ndërton fort. Nuk e tundon kopjimi, nuk e josh moda e përkohshme. Punët e tij nuk kërkojnë të bien në sy, por të qëndrojnë në kohë, si shenja të qeta të një identiteti të mirëformuar.

Edhe pse i afirmuar në Angli, ai mbetet i lidhur fort me rrënjët. Shqipëria dhe Pogradeci nuk janë vetëm pikënisje, por burim frymëzimi dhe morali pune. Në shumë prej realizimeve të tij ndjehet një patriotizëm i heshtur, i shprehur jo me simbole të zhurmshme, por me seriozitet, përkushtim dhe ndershmëri profesionale. Roland Fero është dëshmi se arti i vërtetë nuk ka nevojë për zë të lartë. Ai flet me estetikë, histori dhe kulturë. Dhe kur mendja është floriri, e duart janë mjeshtre, vepra nuk mbetet vetëm objekt, por bëhet urë mes Shqipërisë dhe Europës, mes traditës dhe Britanisë moderne, mes së kaluarës dhe së ardhmes.

Përtej mjeshtërisë dhe emrit të ndërtuar me punë të ndershme, Roland Fero mbetet mbi të gjitha njeri familjar. Forca e tij nuk qëndron vetëm te duart që krijojnë, por te shtëpia ku kthehet. Pranë zonjës së tij dhe dy fëmijëve, ai gjen ekuilibrin, qetësinë dhe kuptimin më të thellë të përkushtimit. Familja është themeli i heshtur mbi të cilin ngrihet edhe vepra e tij artistike.

Zonja e tij është bashkudhëtare në çdo hap, mbështetje morale dhe shpirtërore, një prani që i jep qëndrueshmëri në një botë të ngarkuar me ritme të forta pune. Tre fëmijët, gjithnjë pranë, janë vazhdimësia e natyrshme e vlerave që ai përçon: puna, thjeshtësia, respekti për kulturën dhe për rrënjët. Ai nuk u mëson me fjalë të mëdha, por me shembull, me korrektesë dhe me përulësi. Roland Fero është gjithnjë i pranishëm për ta, ashtu siç është i pranishëm në çdo detaj të punës së tij. Koha për familjen nuk është mbetje e ditës, por prioritet. Në këtë marrëdhënie të shëndoshë, ai ruan sensin njerëzor që e mbron nga tepria e egos dhe nga humbja e drejtimit.

Kështu, portreti i tij plotësohet: duarart dhe mendjefloriri në profesion, qytetar europian në kulturë, patriot në vlera dhe prind e bashkëshort i përkushtuar në jetë. Një njeri që ndërton hapësira për të tjerët, por mbi të gjitha ka ditur të ndërtojë një familje të fortë, aty ku arti më i madh është vetë jeta.