Fatmir Terziu: Diskursi publik i shkrimeve të „Mjeshtrit të Madh“ Bujar Qesja

Nuk e kam takuar asnjëherë personalisht, por shkrimet e tij të përditshme tek “Fjala e Lirë” dhe “Albanian Post” në Londër më kanë bërë ta detyroj ndërgjegjen time që ta njoh diskursin e tij të shkrimit, atë diskurs që nuk lind nga ngutja e informacionit të ditës, por nga një marrëdhënie e gjatë dhe e ndershme me fjalën, me qytetin dhe me kujtesën njerëzore. Pikërisht përmes këtij komunikimi të përditshëm me lexuesin, Bujar Qesja shfaqet jo thjesht si një autor artikujsh, por si një zë i qëndrueshëm i ndërgjegjes qytetare, një kronikan i përkushtuar që e shikon gazetarinë si një formë të dokumentimit të jetës dhe të shpirtit të komunitetit.

Diskursi publik i mesazhit të shkrimeve të tij është ndërtuar gradualisht gjatë më shumë se pesë dekadave pune të pandërprerë, duke u shndërruar në një hapësirë ku fjala merr peshë morale dhe ku çdo tekst bëhet pjesë e një arkivi të gjallë të qytetit të Durrësit dhe të njerëzve të tij. Në një kohë kur informacioni shpesh konsumohet shpejt dhe harrohet po aq shpejt, shkrimet e Bujar Qesjes kanë një karakter tjetër: ato mbeten. Ato nuk synojnë vetëm të tregojnë një ngjarje, por të ruajnë një kujtim, të rindërtojnë një histori njerëzore, të sjellin në dritë figura që rrezikojnë të mbulohen nga pluhuri i harresës.

Kjo është arsyeja pse diskursi i tij nuk është thjesht publicistik, por një formë e veçantë e kujtesës kulturore dhe qytetare. Në çdo shkrim ndjehet një përpjekje për të lidhur kohët, për të vendosur në dialog të kaluarën me të tashmen dhe për t’i kujtuar lexuesit se qyteti nuk është vetëm një hapësirë fizike, por një organizëm i gjallë i përbërë nga histori njerëzish, nga sakrifica, nga ëndrra dhe nga përpjekje të përditshme. Bujar Qesja është nga ata gazetarë që e kanë kuptuar herët se gazetaria nuk është vetëm raportim i realitetit, por edhe interpretim i tij në dritën e përvojës njerëzore. Prandaj në shkrimet e tij gjejmë gjithmonë detajin që e bën rrëfimin të gjallë: një shikim të lodhur të një veterani, një kujtim të papritur të një sportisti të vjetër, një episod të vogël që përmes penës së tij shndërrohet në një dëshmi të një kohe. Pikërisht këto detaje janë themeli i diskursit të tij, sepse përmes tyre ai arrin të ndërtojë një marrëdhënie të veçantë me lexuesin, një marrëdhënie që bazohet në besim dhe në ndershmëri. Në këtë diskurs nuk ka retorikë të zbrazët, por reflektim; nuk ka sensacionalizëm, por respekt për faktin dhe për njeriun.

Kjo është arsyeja pse shkrimet e tij lexohen me vëmendje dhe me respekt, sepse lexuesi e ndien se pas çdo rreshti qëndron një përvojë e gjatë profesionale dhe një ndjenjë e thellë përgjegjësie ndaj fjalës. Një element tjetër i rëndësishëm i këtij diskursi është lidhja e fortë me qytetin e Durrësit, një qytet i lashtë dhe i pasur me histori, i cili në shkrimet e Bujar Qesjes shfaqet si një univers i gjallë njerëzish dhe kujtimesh. Ai nuk e përshkruan qytetin thjesht si një vend ku ndodhin ngjarje, por si një hapësirë ku historia jeton çdo ditë përmes njerëzve të saj. Në këtë mënyrë, çdo artikull bëhet një dritare e hapur drejt kujtesës së qytetit, një përpjekje për të ruajtur identitetin e tij në një kohë kur shumë gjëra ndryshojnë me shpejtësi. Përmes shkrimeve të tij, lexuesi kupton se historia e një qyteti nuk është vetëm ajo që shkruhet në librat zyrtarë, por edhe ajo që jeton në kujtimet e njerëzve, në historitë familjare, në episodet e vogla të jetës së përditshme. Pikërisht këto histori janë thelbi i diskursit të tij publik.

Një tjetër dimension i rëndësishëm i këtij diskursi është respekti i jashtëzakonshëm për njeriun e thjeshtë. Në shkrimet e Bujar Qesjes nuk ka ndarje artificiale mes figurave të mëdha dhe njerëzve të zakonshëm. Të gjithë janë pjesë e historisë së qytetit dhe të gjithë meritojnë të kujtohen. Një sportist veteran, një artist i harruar, një mësues i përkushtuar, një tifoz i vjetër i stadiumit, një punëtor i portit apo një i ri që sapo ka nisur rrugën e tij në jetë mund të bëhen protagonistë të shkrimeve të tij. Kjo qasje humaniste i jep diskursit të tij një dimension të veçantë moral dhe e bën gazetarinë e tij të afërt me lexuesin. Ai nuk i sheh njerëzit si “burime lajmi”, por si qenie njerëzore me histori, me ndjenja dhe me dinjitet.

Bujar Qesja: "Mjeshtër i Madh"

Një pjesë e rëndësishme e këtij diskursi lidhet edhe me sportin, një fushë ku Bujar Qesja ka dhënë kontribut të jashtëzakonshëm gjatë gjithë jetës së tij profesionale. Për më shumë se pesëdhjetë vite ai ka qenë komentator, analist dhe kronikan i jetës sportive të Durrësit dhe të Shqipërisë. Në shkrimet e tij, sporti nuk është vetëm garë, por edhe kulturë, emocion dhe identitet qytetar. Ai e trajton sportin si një hapësirë ku shfaqen vlerat e përbashkëta të komunitetit: përkushtimi, ndershmëria, përpjekja dhe respekti për kundërshtarin. Për këtë arsye, figura e tij është bërë pjesë e pandashme e historisë sportive të qytetit dhe e kujtesës së tifozëve që e kanë dëgjuar dhe lexuar për dekada me radhë.

Në të gjitha këto dimensione, diskursi publik i mesazhit të shkrimeve të Bujar Qesjes mbetet një shembull i gazetarisë që ndërton besim. Në një epokë ku shumë zëra në media janë të përkohshëm dhe të ndikuar nga interesa të ndryshme, ai ka arritur të ruajë një integritet profesional që e bën fjalën e tij të respektuar dhe të besueshme. Lexuesi e di se kur Bujari shkruan, nuk ka prapa interes të fshehtë, por një dëshirë të sinqertë për të treguar të vërtetën dhe për të ruajtur kujtesën e qytetit. Pikërisht kjo e bën diskursin e tij të veçantë dhe të domosdoshëm.

Ai është një diskurs që nuk kërkon të dominojë debatin publik me zë të lartë, por ta ndriçojë atë me qartësi dhe me përgjegjësi. Dhe ndoshta kjo është arsyeja më e fortë pse, edhe pa e takuar ndonjëherë personalisht, përmes shkrimeve të tij njeriu ndien sikur e njeh autorin: sepse në çdo rresht të tij ndjehet prania e një gazetari që i ka qëndruar besnik profesionit, qytetit dhe njerëzve, duke e kthyer fjalën në mision dhe gazetarinë në një formë të qëndrueshme të kujtesës kolektive.