Faruk Myrtaj: Dy fjalë që s’mund të mos thuhen për kontributin e Fahri Dahrit

Arkiva "Fjala e Lirë" Londër, Gusht 2018

Faruk Myrtaj: Dy fjalë që s’mund të mos thuhen për kontributin e Fahri Dahrit

Faruk Myrtaj

Kur vijnë urime dhe respektime prej autorëve me emra e mbiemra si më sipër, e të tjerë që, edhe pse do të donin ta bënin këtë gjest – respektimin e Et’hem Haxhiademit dhe të ngjashmëve me të, në atributin si Mëmëdhetarë të Kulturuar, që Dijën e përdorën për të ndriçuar Atdheun - fare pa të keq nuk e bënë këtë, pra, kur sheh midis këtyre emrave Fahri Dahri, Fatmir Terziu, sigurisht është ndier mirë...

Janë një varg i tërë prononcimesh të tij, të zotërisë së ditur Fahri Dahri: kurajoz dhe autoritar, jo thjesht prej subjektit që ai mëton të sqarojë, por për shkak të argumentit, logjikës shkencore dhe njohjes së praktikave e parimeve të ngjashme botërore. Mu për këtë, edhe “brave-man” dhe mendjehapur, ky emër ka bërë vend e nder jo vetëm te “Fjala e Lirë”, por, krejt natyrshëm, në këtë adresë. Një seri shkrimesh, artikulimesh e esesh mbi problemet kombëtare – ku privimet dhe plagët e Çamërisë e të Kosovës natyrshëm zënë një vend të veçantë – në të majtë të gjoksit, diku brenda tij, që s’mund të mos lexohen. Lexohen dhe janë kaq të plota, kaq të urta, kaq bindëse në kumtet e tyre, sa edhe komentin e dëshiruar si lexues për to sikur e bëjnë të tepërt...

Po, janë një antologji shkrimesh që, edhe pse formalisht duket sikur kalojnë mes Harkut të Heshtjes, përkundrazi, nderohen sikur të parakalonin nën Harkun e Triumfit të Fjalës së Lirë të qytetarit të Botës, duke hedhur hapin krenar edhe për Atdheun nga vjen.

Shqyrtimet, analizat, përballjet faktike e dokumentare të Fahri Dahrit bartin, pa fjalë, një përmendje, një kujtesë, një shkundje të bukur për secilin që ende nuk është i qartë përse duhet dashur ky Dhe, kjo histori – sado e shkruar e pasaktë – pse duhet rilexuar, përse duhet rilexuar e rikuptuar ajo që ka ndodhur me jetët e të shkruarit e këtyre të Vdekurve të Mëdhenj, që po provohet tashmë se nuk mund të ndërronin jetë ashtu siç u ndodhi: në heshtje, në mosnderim, në rrekje për t’u hapur vend ca të tjerëve që e identifikuan Atdheun me politikat apo privilegjet e tyre.

Aq më pak, s’mund të neglizhoheshin dot prej atyre që u munduan t’i nënçmonin, t’i linin mënjanë dhe, mos o Zot, t’i mbiquanin me terma të tjerë - krejt të përkundërt me mëmëdhetarinë, kontributin atdhetar apo sakrificën e pa asnjë interes.

Bashkohem me ata që besojnë e pranojnë se u jemi në borxh, si breza që nuk mund t’i dinim, t’i njihnim tërësisht, aq më vështirë t’i nderonim, por që edhe më pas, pas dekretimit të Pluhur-Alizmit, nuk ditëm, ende s’po dimë, t’i mëkëmbim në piedestalin brenda nesh...

Arkiva "Fjala e Lirë" Londër, Gusht 2018