DE RADA, HERODOTI…DHE GREKËT


Agim Shehu

Agim Shehu

DE RADA, HERODOTI…DHE GREKËT

Në shkollat e mesme na ka ecur e verbër një ‚padituri‘ lidhur me poemën «Milosao» të De Radës. Mësuesit tanë të letërsisë e kalonin si pa rëndësi. Të tillë ua përcollëm edhe ne nxënësve pasi na dukej një enigmë brënda së cilës nuk hynim dot ta spjegonim, dhe e kalonim si të vetëkuptueshme. Kurse ato vargje qenë një ndërhyrje e thellë shkencore e kombëtare në poemën gati hyjnore, ku lirizmi harmonizohej me lashtësi historie. Ato vargje që s’i kuptonim pse qenë futur aty, autori i vuri për t’i forcuar rrënjët një poeme të brishtë të një djali arbëresh 22 vjeçar që guxoi dha një poemë sa tokësore dhe qiellore.

Poema Milosao nis me vargjet tërë rezatim pranvere e vitalitet rinie: «Lis jeta kish ndëruar/. Ujë të ri në det/ kaltëronte në ditën e re…». Pastaj, befas vinë vargjet ‘problematikë’ si një ndërhyrje ardhur nga diku larg në kohë, dhjetra shekuj përpara, pa kuptuar si e pse : «Po lumbardha (‘e bardha e lumit’ - pëllumbi) e Anakreonit/ rronte në Tempullin e moçëm… ». Kështu nisin vargjet ardhur nga lashtësia e Anakreonit duke u harmonizuar në vazhdimësi të poemës me freski të ditës nga rinia e autorit dhe e jetës së fshatarëve të tij të Himarës ku zhvillohen ngjarjet. Poeti i ri qe i ndërgjegjshëm se nuk shkruante një poemë thjeshtë lirike me tinguj rinie të ditës. Për ta dhënë të plotë idenë e tij, poemën e vendoste mbi një shtrat lashtësie duke e ushqyer me rrënjët e historisë e mitologjisë.