Daman Sinani: Ikja e mikut të Çamërisë, Abdi Baleta

Ikja e Abdi Baletës, diplomatit, politikanit, studiuesit dhe, mbi të gjitha, mikut të mirë të çështjes çame na dhembi. Abdi Baleta ishte një personalitet i njohur i jetës politike e diplomatike shqiptare. Ai shërbeu për vite në diplomacinë shqiptare, përfshirë detyrën si përfaqësues i Shqipërisë në Organizatën e Kombeve të Bashkuara, ndërsa pas viteve ’90 u bë një nga figurat e rëndësishme të pluralizmit politik shqiptar dhe një zë i pranishëm në debatet për çështjet kombëtare. Por për ne që e kemi njohur në lidhje me Çamërinë, emri i tij merr një kuptim tjetër. Ai nuk ishte thjesht një diplomat që fliste me gjuhën e protokollit. Ishte një njeri që e kishte futur çështjen çame në hapësirën e debatit politik shqiptar, në një kohë kur shumëçka kërkonte guxim, këmbëngulje dhe zë të qartë. Burime të shtypit shqiptar e rendisin Baletën ndër deputetët e viteve të para të pluralizmit që u angazhuan konkretisht për çështjen çame.

Dhe pikërisht këtu kujtimi i Abdi Baletës lidhet me kujtimin tim për një tjetër njeri të paharruar, Abaz Dojakën. Abdi Baleta ishte shok dhe mik personal i të ndjerit Abaz Dojaka, një prej njerëzve që u angazhuan në nismat për organizimin e Shoqatës Patriotike “Çamëria”. Ishte një lidhje miqësie, por edhe një lidhje bindjesh e idealesh. Në këtë rrugëtim, miqësia nuk ishte thjesht një marrëdhënie mes dy njerëzve; ajo ishte një urë që bashkonte kujtesën e Çamërisë me përpjekjen për ta mbajtur atë çështje të gjallë në ndërgjegjen shqiptare.

Fotografia e vjetër që kemi përpara sot nuk është vetëm një dokument i së shkuarës. Ajo është një dëshmi e një kohe kur njerëzit mblidheshin, diskutonin, organizoheshin dhe kërkonin që zëri i Çamërisë të mos mbetej i mbyllur në kujtime familjare. Në atë kuvend të parë të degës së Elbasanit, Abdi Baleta mori pjesë dhe mbajti një fjalim që edhe sot kujtohet për tonin e tij diplomatik, por njëkohësisht të prerë.

“Mos u trembni nga greku!”, ishte porosia që përcillej prej tij.

Ishte një fjali që, e shkëputur nga koha, mund të tingëllojë e fortë. Por brenda atmosferës së atyre viteve ajo shprehte diçka më të thellë: nevojën që një çështje historike të mos mbrohej me frikë, por me argument, dinjitet dhe këmbëngulje.

Kjo ishte edhe një nga veçoritë e Abdi Baletës. Ai mund të ishte diplomat, por nuk e kishte harruar se diplomacia, përtej gjuhës së kujdesshme të marrëdhënieve ndërkombëtare, kërkon edhe guximin për të thënë atë që mendon. Për vite me radhë ai shkroi e foli për zhvillimet politike, historinë dhe gjeopolitikën shqiptare, duke lënë pas një trashëgimi publicistike të gjerë.

Prandaj ikja e tij nuk është vetëm ikja e një ish-diplomati apo e një politikani. Është edhe ikja e një njeriu që për shumë prej nesh lidhet me një periudhë të veçantë të përpjekjeve për ta mbajtur Çamërinë të pranishme në kujtesën dhe në jetën publike shqiptare. Njerëzit ikin, por fotografitë mbeten. Mbetet një dorë e shtrirë në një takim. Mbetet një fjalë e thënë në një kuvend. Mbetet një miqësi që ka kaluar përtej viteve. Mbetet Abaz Dojaka dhe mbetet Abdi Baleta, të lidhur në një kujtim që sot merr edhe më shumë peshë. Dhe ndoshta kjo është mënyra më e drejtë për ta kujtuar një njeri: jo vetëm duke numëruar detyrat që ka mbajtur, postet që ka pasur apo vitet që ka jetuar, por duke parë se çfarë gjurme ka lënë në jetën e të tjerëve. Abdi Baleta e la këtë gjurmë edhe në kujtesën e njerëzve të Çamërisë. Prandaj, në këtë ditë kujtimi, i shprehim ngushëllimet më të sinqerta familjes, miqve, bashkëpunëtorëve dhe të gjithë atyre që e njohën dhe e çmuan. U prehtë në paqe Abdi Baleta. Kujtimi për të qoftë i paharruar.