Agim Bajrami: Lamtumirë komandant Nokja

Largimi i papritur i miqve dhe të njohurve tonë nga kjo jetë , krijon tek ne, jo vetëm një gropë të zezë dhimbje , por edhe një ndryshim të beftë të sjelljeve dhe klimës sonë të zakonshme shpirtërore .Kjo gjë më ndodhi edhe sot ndërsa zëri i dridhshëm i shokut tonë të përbashkët , përtej receptorit ,më njoftonte për largimin e parakohshëm të Novruz Zejnatit ,komandantit ,mikut dhe historianit ushtarak , më zuri të papërgatitur dhe ma bëri më të ftohtë dhe më të hidhur këtë mbremje me erë . Ata që e kanë njohur komandant Noken , veprën, portretin dhe miqësinë e tij , do ta kenë të vështirë ,ta pranojnë këtë largim dhe zor se mund të mësohen pa të Edhe pse ai kishte disa dekada ,që jetonte dhe punonte në Itali,prania e tij mes nesh , vazhdonte të ishte e dukshme Sepse komandant Nokja ,nuk të linte mundësi për ta harruar O do të të merrte në telefon ,herë pas here ,ose do i hipte avionit ,për t'iu gjendur kujtdo miku ,për çdo nevojë apo hall që mund të kishte .Novruz Zejnati ose komandant Nokja ,siç i thërrisnin miqtë dhe kolegët e tij ,me karakterin dhe energjinë e veçantë që e karakterizonte ishte nga ata tipa , që të bëhej mik dhe shok ,që në takimin e parë ,duke të dhuruar shumçka nga vetja ,dhe pa të kërkuar asgjë .

Gjithmonë i buzëqeshur dhe me një të folur të veçantë ,serioz në pamje ,por me një dritë mirësie ,që nuk i ndahej asnjëherë ,ai arrrinte të mbillte tek çdo njeri prej nesh , farën e një.dashurie dhe respekti sublim .Vinte nga bota e ushtrisë ,por mua më dukej se vinte nga bota e fakultetit të letrave të kombit .Si çdo njeri kërkues dhe me interesa të gjera ,ai diti ti jepte jetës së tij një profil të veçantë dhe të adhurueshëm prej krijuesi. Futej në bibliotekë dhe harrohej mbas leximit dhe shpesh dilte prej saj ,me një vandak të madh me libra

.Me të më kishte prezantuar vite më parë poeti i njohur Shpendi Topollaj ,edhe pse përpara kësaj, unë kisha krijuar një lloj simpatie ,për të nga leximi i një prej librave të tij me kujtime" Ne ishim në Vietnam."Nga ky libër më ishte krijuar imazhi i një Ramboje ,që luftonte me amerikanët në xhunglat e Vietnamit , me një natyrë të sertë dhe të ftohtë si heroi i filmit , por kur e njoha nga afër , ndryshova menjëherë mendim.

Komandant Nokja

Komandant Nokja ishte dhe mbeti tërë jetën ushtarak ,por një ushtarak i butë dhe jo nga ata që nuk i'u lëviz asnjë muskul në fytyrë duke kërkuar të dominojnë në çdo bisedë .Mbas lirimit nga ushtria ,ndryshe nga shumë moshatarë të tjerë të tij ,që preferuan ta kalonin kohën me llafe dhe kafe kafeneve, ose mbi lojrat e dominosë ,ai i'u kushtua studimeve dhe shkrimit të librave historike,Mjafton të përmëndim.studimin e gjatë dhe voluminoz për artin e luftës dhe atë kushtuar figurave të shumë të diskutueshme historike të Esat Pashë Toptanit ,Ahmet Zogut dhe i kemi thënë të gjitha Erudit dhe enciklopedist ,truri i Nokes i ngjante një magazine të çuditshme ,ku mund të gjeje gjithçka kërkoje ,që nga njohuritë ushtarake ,deri tek ato historike dhe filozofike Krahas miqve dhe ish shokëve të tij të armëve ai ishte mik edhe me fondet e arkivave historikë ,me oret e gjata të punës natë e ditë në tryezën e tij të shkrimit , si dhe me vështirësitë dhe pengesat e pafundme që ndesh rëndom në këtë fushë

Nokja ishte rigoroz në këtë punë dhe nuk toleronte asnjëherë me faktet dhe të vërtetetat historike Edhe pse tendencën për të dalë kundër rrymës, e kishte paguar disa herë shtrenjtë, djali i Delvinës ,Lazaratit ,dhe ish komandanti i brigadës së parë sulmuese të ushtrisë popullore shqipëtare, nuk u dorëzua . Me zor priste të vinte nga Italia sëbashku me bashkëshorten e tij të mrekulueshme Nexhon ,për të takuar shokët dhe kolegët e tij të dashur ,Shpendin, Mediun , Luanin ,Aleksin etj, të pinte një kafe dhe të çmallej me ta ,duke kujtuar shkollën e tyre të lavdishme Skënderbeg jetën konviktore dhe marshutet e shumta stërvitorë Nokja ishte rritur në shtëpinë e fëmijës ,ndaj ushtrinë ,dhe ushtarakët i konsideronte si pjesëtarë të familjes së tij tl madhe .

Nuk mund të harroj natyrën e tij të sinqertë dhe bujare ,dashurinë për ushtrinë dhe për disa prej figurave të shquara të saj ,siç ishin Petrit Dume , Hito Çako ,Rrahman Përllaku ,Gjergj Titani Ata nuk oshin vetëm miq të tij , por edhe mësuesit ,prej të cilëve kish mësuar dhe ishte brumosur dhe edukuar si ushtarak dhe atdhetar .Vitet e fundit bëri disa operacione të vështira dhe shëndeti i'u keqësua , por kjo nuk e bëri të hiqte dorë nga puna e tij studimore Edhe pse toni i zërit të tij kish nisur të zbehej,dhe portreti i tij nuk e kishin më atë gjallërinë dhe ekspresivitetin e dikurshëm shpirti i tij i madh njerëzor mbeti i njëjtë .Ai mbeti i buzëqeshur ,dhe optimist edhe në momentet e tij më të vështira , edhe kur e kuptoi se udhëtimit të tij në këtë jetë ,po i vinte fundi Si ushtarak i vjetër , ai u mundua ta sfidonte me kurajo sëmundjet dhe dobësitë e moshës , pa u ankuar dhe kërkuar mëshirë prej askujt .

Ikja e një miku ështe vërtetë një moment i trishtë dhe i pangushëllueshëm , por në rastin e ikjes së komandant Nokes , ky trishtim është edhe dhimbje .