Nexhbedin Basha: Mes Bombardimeve dhe “Bordit të Paqes”

Mes Bombardimeve dhe “Bordit të Paqes”: A po hyn bota në një rend të ri apo në një fazë të rrezikshme tranzicioni? Nga Nexhbedin Basha Gazetar

Ishte mbrëmje e 28 shkurtit 2026. Një lajm i dhimbshëm në televizion, me zë të qartë dhe filmime në tirazhe të ndryshme, njoftonte: “Izraeli dhe SHBA bombardojnë Iranin”. Një shije e hidhur më pushtoi menjëherë, jo se nuk ishte e pa pritur. Një regjim që gati gjysmë shekulli ka mbajtur kontrollin mbi vendin, duke burgosur, vrarë dhe ndëshkuar njerëz të pafajshëm, tani po përballej me sulme direkte. Historia e këtij regjimi është e mbushur me dhimbje, me gjak të pafajshëm, me qindra njerëz të heshtur që janë bërë viktima të dhunës dhe represionit. Ky moment nuk është vetëm një episod gjeopolitik; ai prek jetët e njerëzve, sigurinë, ekonominë dhe stabilitetin rajonal. Lufta kurrë nuk ka qenë zgjidhje. Ajo nuk është thjesht një përplasje ushtrish apo një kalkulim strategjik. Lufta është dhimbje njerëzore. Ka të vrarë dhe të plagosur. Lë pas familje të shkatërruara, fëmijë pa strehë, ekonomi të rrënuara. Sjell varfëri, pasiguri dhe frikë për të nesërmen. Prandaj çdo bombardim duhet të na shqetësojë thellë; jo vetëm si gazetarë dhe analistë të zhvillimeve globale, por edhe si qytetarë të një bote që ka vuajtur mjaft nga konfliktet. Në këtë klimë tensioni, Bordi i Paqes për Gazën tashmë është një realitet institucional, jo thjesht një ide diplomatike. Ai u njoftua më 25 shtator 2025, statuti i tij u nënshkrua më 22 janar 2026 në Davos, Zvicër, dhe më 19 shkurt 2026, në Washington, u mbajt takimi inauguruese nga rreth 50 vende, i kryesuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe ku pjesë e tij janë edhe Kosova dhe Shqipëria, ku u diskutuan objektivat kryesore: paqja, rindërtimi ekonomik dhe administrimi i tranzicionit në Gaza. Kjo strukturë ofron një mundësi reale për të ndërtuar stabilitet, për të mbështetur civilët dhe për të dhënë zë të drejtë njerëzve që deri tani janë heshtur nga dhuna dhe frika. Bombardimet e fundit të ndërmarra nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës ndaj Iranit kanë ngritur temperaturën gjeopolitike në një nivel të ri. Ky nuk është më vetëm një konflikt i ndërmjetësuar përmes grupeve të armatosura apo fronteve

periferike. Përplasja po bëhet më e drejtpërdrejtë, më e rrezikshme dhe me pasoja potencialisht globale. Historikisht, rendet e reja botërore nuk lindin nga një forum apo deklaratë politike. Ato lindin pas përplasjeve të mëdha ose pas marrëveshjeve të mëdha. Aktualisht, ne jemi në një fazë tranzicioni, ku rendi unipolar i pas vitit 1991 po zbehet, ndërsa multipolariteti po shfaqet gjithnjë e më qartë. Kina dhe Rusia kërkojnë rol më të madh global, ndërsa fuqitë rajonale si Turqia, Arabia Saudite dhe Irani ndjekin politika gjithnjë e më autonome. Bombardimet ndaj Iranit dhe krijimi i Bordit të Paqes janë dy anë të së njëjtës medalje: njëra tregon përdorimin e forcës për të imponuar balanca, tjetra përpjekjen për institucionalizim të stabilitetit. Pyetja thelbësore është se cila logjikë do të mbizotërojë; ajo e armëve apo ajo e marrëveshjes? Nëse bombardimet çojnë drejt përshkallëzimit rajonal, rrezikojmë një zinxhir konfliktesh me pasoja të paparashikueshme për energjinë, ekonominë dhe sigurinë globale. Nëse, përkundrazi, tensioni shërben si shtysë për negociata serioze dhe mekanizma të përhershëm sigurie, atëherë mund të jemi dëshmitarë të një riformatimi të thellë të Lindjes së Mesme. Megjithatë, përtej çdo analize strategjike dhe diplomatike, shqetësimi mbetet njerëzor. Gaza sot është simbol i vuajtjes kolektive. Çdo Bord Paqeje do të

ketë vlerë vetëm nëse garanton jetën, dinjitetin dhe sigurinë e civilëve. Sepse një rend i ri që lind mbi rrënoja, pa drejtësi dhe pa stabilitet të qëndrueshëm, rrezikon të jetë veçse një krizë tjetër e shtyrë në kohë. Letrat, poezitë dhe esete e shkrimtarëve ndërkombëtarë, përfshirë autorë nga Kosova dhe Shqipëria, janë thirrje për drejtësi dhe dritë mbi errësirën e represionit iranian. Ata dënojnë dhunën, burgosjet dhe shkeljet e të drejtave njerëzore, duke i dhënë një dimension moral dhe human momentit historik. Mbyllja: Mes bombardimeve dhe forumit ndërkombëtar për paqe, mes dhimbjes dhe zërit të civilëve, qëndron një e vërtetë e thjeshtë: paqja nuk është vetëm objektiv politik, ajo është një detyrë njerëzore. Çdo vendim dhe çdo nismë ka kuptim vetëm nëse mbron jetën, dinjitetin dhe shpresën e njerëzve. Historia nuk do të kujtojë fuqinë e armëve, por guximin për të ndaluar dhunën dhe për të ndërtuar një të ardhme ku njerëzit jetojnë pa frikë, ku fëmijët mund të rriten të sigurt dhe ku zëri i tyre dëgjohet dhe respektohet. Në këtë kuptim, Bordi i Paqes për Gazën dhe çdo nismë për stabilitet nuk është thjesht diplomaci, është një thirrje për njerëzimin, një mundësi për të dëshmuar se bota mund të zgjedhë paqen mbi dhunën, shpresën mbi frikën dhe drejtësinë mbi errësirën. Mes bombardimeve dhe Bordit të Paqes, njerëzimi nuk mund të heshtë. Paqja nuk është vetëm objektiv politik, ajo është detyrë njerëzore. Çdo vendim ka kuptim vetëm nëse mbron jetën, dinjitetin dhe shpresën e civilëve.