Lindita Gera Rushiti: FËMIJËT DURRSAK NË MANASTIR

Qyteti i shenjtë i shqiptarëve

Në mes të pranverës, më saktë, më, 19 prill, 2026, një grup fëmijësh nga Durrësi, të shoqëruar nga prindërit e tyre, u nisëm drejt Manastirit, “Qytet i shkronjave shqip”, që unë e quaj “Qytet i shenjtë” i shqiptarëve. E meriton këtë emër, pasi ky qytet mban vulën e arsimit shqip, si pararendës i shkollës së Mesme, “Noramle të Elbasanit” dhe më tej, i kryengritjeve të mëdha të shqiptarëve, që u kurorëzuan me shpalljen e Mëvetësisë. Pavarësish se problemi ynë mbeti jo i zgjidhur plotësisht.

Ky udhëtim në Manastir, u organizua dhe u krye me nismën e njërit prej prindërve, Dashamir Bogdanit, babait të Dajzës, që e shfaq me krenari atdhedashurinë e saj. Ai organizoi prindërit, gjeti një mjet udhëtimi dhe në mëngjes herët, u nisëm drejt Manastirit. Pjesëmarrës në këtë udhëtim të bukur ishin Gearla, Esjona dhe Laerti me mamatë e tyre, Santi me babanë e saj, Antonjo, Dajza dhe Ajseli ishin me të dy prindërit e tyre.

Udhëtimi ishte i bukur, veçanërisht për fëmijët kureshtar, që pyesnin për gjithçka që u binte në sy. Gjatë udhëtimit u bë një ndalesë e shkurtër. Më tej udhëtimi shkoi i qetë, duke kaluar Qafëthanën, pamjet magjike të liqenit të Ohrit, qytetin e Strugës buzë liqenit, pyjet që stolisnin të dy anët e rrugës. Në mes-dreke arritëm tek Biblioteka e Manastirit, ku na pritën me shumë dashuri Emira dhe Molosi.

Ky udhëtim kaq simbolik, ishte si përgjigje e një veprimtarie të organizuar në shkollën 9-vjeçare “Abedin Dino”, në Durrës, nga mësuesja Lindit Gera Rushiti, në prill të vitit të kaluar, 2025. Ishte një orë projekti me nxënësit e klasës, me temë: “Gjuha shqipe, e ëmbël si fllad i verës”. Në këtë veprimtari ishte e ftuar Emira Selimi, nismëtarja e krijimit të Bibliotekës të librit shqip në Manastirit. Ishte Ermira, ajo i ftoi fëmijët që të vizitonin Bibliotekën e Manastirit, kur të mundeshin.

Fëmijët vizituan Bibliotekën, panë librat e saj, dhuruan libra e dhurata për fëmijët që mësojnë gjuhën shqipe në Bibliotekë. Emira na tregoi se si e kishte nisur këtë rrugëtim me shumë vështirësi dhe se më në fund ia kishte dalë të realizonte ëndrrën e saj më të madhe. Fëmijët kishin mësuar vjersha për gjuhën shqipe nga Gjergj Fishta, Ndre Mjeda dhe Naim Frashëri dhe i recituan bukur ato. Spikati Dajza Bogdani, që ju dha mundësia ta shprehë atdhedashurinë, me poezinë: ”Sofra e diellit“.

Emira na shoqëroi të vizitonim qytetin e shenjtë të Manastirit, qytetin e shenjtë të shqiptarëve, qytetin e alfabetit shqip, qytet që mban mbi shpinë, në ndërtesa, rrugë e burime, një pjesë madhore të jetës dhe historisë shqiptare.

Në një moment kaq delikat për shqiptarët e Manastirit, Shkupit, Dibrës, Tetovës, Gostivarit, Kumanovës, Ohrit, Strugës, etj, kjo vizitë merr peshë më të madhe, sepse siç e thonë vargjet e këngës “Shqip”: Shqipja është gjuha e të parëve, është besa e burrit, shqipja është drita në mes të flamurit.

Sot rinia shqiptare e këtyre trevave dëshiron që t’u thuhet shqip: - “Gjuha shqipe është zjarr që s’ka për t’u ndalë dhe se shqip do të flasin në shkolla e në shtëpi, gjuhën e nënës me dashuri!“.

Shpresa për të ardhmen është tek të rinjtë e qyteteve shqiptare, sepse për gjuhën e shpirtit, bashkohen në një fjalë, në një mëndim, në një ide, në një qëllim.

U ndalëm tek shtëpia e vjetër, pikërisht ku u mbajt Kongresi i Manastirit, nga ata burra të mençur, trima dhe të guximshëm. Nuk di si të përshkruaj ndjesitë e krenarisë të fëmijëve, që i shikonin nga afër, i preknin dhe përkëdhelnin ata gurë të vjetër me aq dashuri, sikur prisnin të zgjoheshin nga gjumi i një shekulli. Emocione dhe përjetime të papërsëritshme, që do kujtohen gjatë, nga të gjithë ne pjesëmarrësit.

Unë kam qenë edhe herë të tjera në manastir, madje edhe në ditën që u përurua “Biblioteka e librit shqip”, por të tillë përjetim nuk e kisha provuar më parë. Mbase ishin fëmijët ata që na afruan më shumë me qytetin historinë dhe magjinë!

Në qytet, fëmijët blenë diçka si kujtim nga qyteti i Alfabetit, shenjë kënaqësie dhe krenarie nga Manastiri.

Më pas, morëm rrugën drejt kthimit. Ndaluam në Ohër e në Strugë, dy qytetet shqiptare, ku bëmë një shëtitje buzë liqenit dhe pamë derdhjen madhështore të lumit Drin. Është bukur për fëmijët të mësojnë  dhe të prekin gjeografinë e trojeve Arbërore.

Nuk munguan fotot me mjellmat e bardha që notonin në liqen.

Rrugën e kthimit nuk e ndjemë aspak, sepse fëmijët u organizuan nga mamaja e Laertit, që të këndonin këngët që ata kanë mësuar në shkollë, nga gurra jonë e çmuar popullore. Fugoni ishte i pajisur me mikrofon dhe fëmijët u bënë “artistë” në këndimin e këngëve : ”Çoban ç’ta dëgjova zënë”, “Grurë dhe këngë”, “Potpuri krutane”, “Potpuri durrsake”, “Lule moj”, .....etj.

Atë ditë u kënaqëm me këta fëmijë të çiltër e të gëzuar, të edukuar dhe në harmoni të plotë me njëri-tjetrin. Për të gjithë ne, qe një udhëtim mjaft i bukur, me vlera qytetarie, atdhetarie, miqësie dhe bashkëpunimi.

Udhëtime të tilla mbesin gjatë në memorien e çdokujt. Dashuria për gjuhën shqipe mori një tjetër vlerë në sytë dhe zemrat e fëmijëve, sepse u rrënjos më tepër në zemrat e tyre të lira dhe të dlira. Historia nuk mund të shbëhet, ajo mbetet e shkruan në gur, por edhe në gjakun e çdo shqiptari.

Jam e bindur se në të ardhmen, këta fëmijë dhe shumë të tjerë, do të vijnë përsëri në këtë qytet, që na tërheq me historinë e tij të trazuar, të mohuar, por të lavdëruar.

Urime dhe përjetime kaq të bukura në udhëtime të tjerë, për të njohur historinë dhe gjeografinë e trojeve shqiptare.

Mirënjohje prindërve dhe fëmijëve!

E dua një fjale sot, që flet për atdhedashurinë,

se sa nesër një fjalë që flet për parajsën dhe gjithësinë. 

Agim Desku. Poet

Lindita Gera Rushiti

Durrës, më, 07. 05. 2026.