Fejzulla Berisha: Vizioni i Bashkimit

TRI FE, DY SHTETE, NJË KOMB

Shqipëria Natyrale – Vizioni i Bashkimit Shpirtëror, Historik, Kulturor dhe Kombëtar të Shqiptarëve në Shekullin XXI

Autor: Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Historia e shqiptarëve është një rrëfim i jashtëzakonshëm i qëndresës, mbijetesës dhe ruajtjes së identitetit kombëtar përballë sfidave të shumta historike. Përtej ndryshimeve fetare, krahinore dhe politike, shqiptarët kanë ruajtur atë që është themeli i ekzistencës së tyre: gjuhën shqipe, kulturën, kujtesën historike dhe vetëdijen e përbashkët kombëtare.

Një ndër veçoritë më të rralla të kombit shqiptar është bashkëjetesa shekullore e tri besimeve fetare – islamit, katolicizmit dhe ortodoksisë – brenda një trupi të vetëm kombëtar. Kjo trashëgimi nuk është një dobësi, por një pasuri e madhe qytetëruese, e cila dëshmon se identiteti kombëtar shqiptar ka qenë më i fuqishëm se çdo dallim tjetër.

Po ashtu, krijimi i dy shteteve shqiptare – Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Kosovës – përbën një kapitull të rëndësishëm të historisë moderne shqiptare. Këto dy shtete janë rezultat i proceseve të gjata historike dhe politike, të cilat kanë sjellë afirmimin e të drejtave të shqiptarëve dhe konsolidimin e institucioneve të tyre.

Në shekullin XXI, sfida kryesore e shqiptarëve nuk qëndron vetëm në ruajtjen e shtetësisë, por në ndërtimin e një vizioni të përbashkët për zhvillim, arsim, kulturë, ekonomi dhe diplomaci. Bashkëpunimi ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës, si dhe lidhjet me të gjithë shqiptarët kudo që jetojnë, janë elemente thelbësore të fuqizimit kombëtar.

Ideja e Shqipërisë Natyrale, në kuptimin e saj historik dhe kulturor, shpreh dëshirën për një afrim sa më të madh ndërmjet shqiptarëve, për ruajtjen e identitetit dhe për forcimin e lidhjeve kombëtare. Çdo zhvillim politik në këtë drejtim duhet të trajtohet në kuadër të paqes, demokracisë dhe parimeve të së drejtës ndërkombëtare.

Ky studim synon të analizojë se si tri fetë, dy shtetet dhe një identitet kombëtar mund të shndërrohen në një forcë bashkuese për shqiptarët e shekullit XXI. Sepse fuqia e një kombi nuk matet vetëm me kufijtë e tij, por me aftësinë për të ruajtur kujtesën, për të respektuar dallimet dhe për të ndërtuar të ardhmen mbi themelet e përbashkëta.

Identiteti kombëtar shqiptar-nga rrënjët historike deri në epokën moderne

Identiteti kombëtar shqiptar është një nga shtyllat më të fuqishme që ka mbajtur gjallë një popull gjatë shekujve të historisë së trazuar të Evropës Juglindore. Ai nuk është krijuar vetëm nga ngjarjet politike të kohëve moderne, por është formuar nga një vazhdimësi e gjatë historike, kulturore dhe gjuhësore.

Gjuha shqipe përbën themelin më të rëndësishëm të këtij identiteti. Ajo është dëshmi e lashtësisë dhe e vazhdimësisë së një kulture që ka ruajtur veçantinë e saj ndër shekuj. Përmes gjuhës janë ruajtur këngët, legjendat, zakonet, traditat dhe kujtesa kolektive e brezave shqiptarë.

Shqiptarët kanë jetuar në një hapësirë historike ku janë përplasur qytetërime, perandori dhe interesa të ndryshme gjeopolitike. Megjithatë, edhe në periudhat më të vështira, ata ruajtën vetëdijen e përkatësisë së përbashkët. Kjo vetëdije u shndërrua më vonë në themelin e Rilindjes Kombëtare Shqiptare dhe të përpjekjes për krijimin e shtetit shqiptar.

Rilindësit shqiptarë kuptuan se fuqia e kombit nuk qëndronte vetëm në numër, por në ndërgjegjen kombëtare. Për këtë arsye ata punuan për alfabetin, arsimin në gjuhën shqipe, zhvillimin kulturor dhe afirmimin e shqiptarëve në arenën ndërkombëtare. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment historik që dëshmoi se gjuha ishte boshti i bashkimit kombëtar.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit e vitit 1878 ishte një tjetër dëshmi e madhe e përpjekjes për mbrojtjen e identitetit dhe të drejtave kombëtare shqiptare. Ajo tregoi se shqiptarët, pavarësisht dallimeve krahinore dhe fetare, mund të bashkoheshin rreth një qëllimi të përbashkët: mbrojtjen e tokave, kulturës dhe të ardhmes së tyre.

Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë më 28 Nëntor 1912 përbën kulmin e një përpjekjeje shekullore për afirmimin e kombit shqiptar si subjekt politik. Megjithatë, vendimet e Fuqive të Mëdha në Konferencën e Londrës të vitit 1913 krijuan një realitet të ri gjeopolitik, duke lënë shumë treva shqiptare jashtë kufijve të shtetit të ri shqiptar.

Ky zhvillim historik ndikoi thellë në vetëdijen kombëtare shqiptare. Ai krijoi një ndjenjë të përbashkët të lidhjes ndërmjet shqiptarëve brenda dhe jashtë kufijve shtetërorë, një lidhje që vazhdoi të ekzistojë përmes gjuhës, familjes, kulturës dhe kujtesës historike.

Prandaj, identiteti shqiptar nuk është ndërtuar vetëm mbi një territor politik, por mbi një trashëgimi shpirtërore dhe kulturore që i ka rezistuar kohës. Pikërisht kjo trashëgimi përbën bazën mbi të cilën shqiptarët mund të ndërtojnë një të ardhme të përbashkët në shekullin XXI.

Tri fetë shqiptare- harmonia fetare si pasuri kombëtare dhe model qytetërimi

Një nga veçoritë më të çmuara të identitetit shqiptar është mënyra e veçantë se si kombi ynë ka bashkëjetuar me tri tradita të mëdha fetare: islamin, katolicizmin dhe ortodoksinë. Në një botë ku shpesh dallimet fetare janë shndërruar në burim përçarjesh, shqiptarët kanë dëshmuar një realitet tjetër: se një komb mund të jetë i bashkuar mbi themelet e gjuhës, historisë dhe kulturës, duke respektuar besimin e secilit individ.

Për shqiptarët, feja ka qenë pjesë e jetës shpirtërore dhe e trashëgimisë kulturore, por identiteti kombëtar ka qenë lidhja më e gjerë që ka bashkuar të gjithë shqiptarët. Në momentet më të rëndësishme historike, shqiptarët nuk u mblodhën sipas përkatësisë fetare, por sipas përkatësisë kombëtare.

Rilindësit shqiptarë e kuptuan qartë këtë realitet. Ata e vendosën dashurinë për atdheun, gjuhën shqipe dhe interesin kombëtar mbi çdo dallim tjetër. Shprehja e famshme e Pashko Vasës, “Feja e shqiptarit është shqiptaria”, u bë një thirrje për unitet kombëtar dhe për bashkimin e shqiptarëve rreth vlerave të përbashkëta.

Historia shqiptare dëshmon shumë raste kur njerëz të besimeve të ndryshme kanë punuar së bashku për të njëjtin ideal. Në Lidhjen Shqiptare të Prizrenit, në përpjekjet për alfabetin shqip, në shpalljen e Pavarësisë dhe në proceset e mëvonshme kombëtare, figura nga të gjitha komunitetet fetare kontribuan në të njëjtin projekt: ruajtjen dhe zhvillimin e kombit shqiptar.

Ky model i harmonisë fetare është një pasuri që duhet ruajtur dhe kultivuar edhe në kohët moderne. Në një Evropë që ndërtohet mbi respektin për diversitetin, përvoja shqiptare mund të shërbejë si shembull se identiteti kombëtar dhe liria fetare nuk janë kundërshtare, por mund të bashkëjetojnë në harmoni.

Tri fetë shqiptare nuk janë tri rrugë ndarjeje, por tri dimensione të një trashëgimie të përbashkët. Ato janë pjesë e historisë sonë, e monumenteve tona, e kujtesës sonë dhe e jetës së miliona shqiptarëve. Respekti ndërmjet tyre është një nga vlerat më të mëdha që kombi shqiptar mund t’i ofrojë qytetërimit bashkëkohor.

Në shekullin XXI, kur kombet përballen me sfida të reja, shqiptarët duhet ta ruajnë këtë pasuri si një themel të unitetit kombëtar. Sepse forca e një kombi nuk qëndron në uniformitetin e mendimeve apo besimeve, por në aftësinë për të bashkuar dallimet rreth vlerave të përbashkëta.

Tri fe, por një shpirt kombëtar. Tri tradita shpirtërore, por një histori e përbashkët. Ky është një nga thesaret më të mëdha të identitetit shqiptar.

Dy Shtetet Shqiptare – Shqipëria dhe Kosova si shtylla të zhvillimit dhe bashkëpunimit kombëtar

Historia moderne shqiptare ka hyrë në një fazë të re me krijimin dhe konsolidimin e dy shteteve shqiptare: Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Kosovës. Këto dy shtete janë rezultat i proceseve të gjata historike, të përpjekjeve të brezave të tërë dhe i aspiratës për liri, siguri dhe zhvillim institucional.

Shqipëria, e cila shpalli pavarësinë më 28 Nëntor 1912, përfaqëson themelin e shtetësisë moderne shqiptare. Ajo ka kaluar nëpër periudha të ndryshme historike, duke ruajtur identitetin kombëtar dhe duke u zhvilluar si një shtet anëtar i bashkësisë ndërkombëtare.

Kosova, pas një historie të gjatë përpjekjesh politike dhe sakrificash njerëzore, shpalli pavarësinë më 17 shkurt 2008 dhe ndërtoi institucionet e saj shtetërore. Rruga drejt kësaj pavarësie lidhet me përpjekjen e popullit të Kosovës për mbrojtjen e të drejtave themelore, sigurinë dhe vetëqeverisjen demokratike.

Dy shtetet shqiptare nuk duhet të shihen si ndarje të kombit, por si mundësi për një bashkëpunim më të fuqishëm. Në epokën moderne, fuqia e një kombi nuk matet vetëm me numrin e shteteve, por me aftësinë e tyre për të bashkërenduar politikat, për të zhvilluar ekonominë, arsimin, kulturën dhe diplomacinë.

Shqipëria dhe Kosova kanë një përgjegjësi historike: të ndërtojnë një model të ri bashkëpunimi kombëtar, i cili respekton kufijtë ekzistues dhe parimet e së drejtës ndërkombëtare, por njëkohësisht forcon lidhjet e natyrshme kulturore dhe njerëzore ndërmjet shqiptarëve.

Bashkëpunimi ndërmjet dy shteteve duhet të jetë një faktor stabiliteti në rajonin e Ballkanit. Një Shqipëri dhe një Kosovë të fuqishme, demokratike dhe evropiane janë në interes jo vetëm të shqiptarëve, por edhe të paqes dhe zhvillimit në të gjithë Evropën Juglindore.

Në këtë kuptim, ideja e unitetit kombëtar shqiptar në shekullin XXI nuk duhet të ndërtohet mbi përplasjen, por mbi bashkëpunimin; jo mbi izolimin, por mbi integrimin; jo mbi konfliktin, por mbi fuqizimin e vlerave demokratike dhe qytetëruese.

Dy shtete, një trashëgimi historike. Dy institucione shtetërore, një lidhje e fuqishme kulturore. Dy rrugë politike, por një përgjegjësi e përbashkët për të ardhmen e kombit shqiptar.

Shqipëria Natyrale – Nga ideja historike te vizioni kulturor, politik dhe juridik në shekullin XXI

Koncepti i Shqipërisë Natyrale është një nga temat më të diskutuara në mendimin kombëtar shqiptar. Ai lidhet me idenë e një hapësire historike, kulturore dhe shpirtërore ku shqiptarët kanë krijuar identitetin e tyre ndër shekuj. Në thelbin e saj, kjo ide shpreh dëshirën për ruajtjen e lidhjeve kombëtare, forcimin e bashkëpunimit dhe afirmimin e vlerave të përbashkëta të shqiptarëve.

Historia shqiptare ka dëshmuar se ndarja e hapësirave administrative nuk ka mundur të zhdukë lidhjet njerëzore dhe kulturore ndërmjet shqiptarëve. Gjuha, traditat, kujtesa historike, familjet dhe kultura kanë vazhduar të jenë ura që kanë lidhur shqiptarët përtej kufijve politikë.

Megjithatë, në shekullin XXI, çdo vizion për të ardhmen e kombeve duhet të ndërtohet mbi parimet themelore të rendit ndërkombëtar: respektimin e paqes, sovranitetit, demokracisë, të drejtave të njeriut dhe bashkëpunimit ndërmjet shteteve. Për shqiptarët, fuqia më e madhe qëndron në zhvillimin e institucioneve të tyre dhe në forcimin e pozitës së tyre në Evropë.

E drejta ndërkombëtare njeh parimin e vetëvendosjes së popujve, por njëkohësisht njeh edhe rëndësinë e stabilitetit ndërkombëtar dhe respektimit të rendit juridik ndërmjet shteteve. Për këtë arsye, çdo aspiratë kombëtare duhet të trajtohet përmes rrugëve demokratike, dialogut dhe mekanizmave të njohur ndërkombëtarë.

Opinioni Këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë i 22 korrikut 2010 mbi shpalljen e pavarësisë së Kosovës përbën një moment të rëndësishëm në debatin juridik ndërkombëtar mbi deklaratat e pavarësisë. Ky zhvillim tregoi kompleksitetin e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe rëndësinë e proceseve politike e juridike në përcaktimin e së ardhmes së popujve.

Në këtë kuptim, Shqipëria Natyrale mund të kuptohet si një vizion i bashkimit shpirtëror, kulturor dhe kombëtar të shqiptarëve: një hapësirë ku shqiptarët bashkëpunojnë, zhvillohen dhe ruajnë identitetin e tyre, duke qenë pjesë aktive e Evropës dhe e qytetërimit demokratik.

Qëllimi më i madh i një kombi nuk është vetëm zgjerimi territorial, por ngritja e vetëdijes, arsimit, ekonomisë, kulturës dhe mirëqenies së qytetarëve të tij. Një komb i fuqishëm është ai që ruan kujtesën e kaluar, ndërton të tashmen dhe përgatit të ardhmen.

Prandaj, Shqipëria Natyrale në shekullin XXI duhet të shihet para së gjithash si një ideal i unitetit kombëtar, i bashkëpunimit dhe i forcimit të shqiptarëve kudo që jetojnë.

Sepse kufijtë mund të ndryshojnë gjatë historisë, por gjuha, kultura dhe kujtesa e një kombi mbeten themeli i tij i përjetshëm.

Vetëvendosja, e drejta ndërkombëtare dhe rruga e shqiptarëve drejt konsolidimit të kombit shqiptar

Historia moderne e kombeve është e lidhur ngushtë me një nga parimet më të rëndësishme të së drejtës ndërkombëtare: të drejtën e popujve për të vendosur për fatin e tyre. Ky parim ka qenë një nga shtyllat kryesore të zhvillimit të rendit ndërkombëtar pas Luftës së Dytë Botërore dhe është përfshirë në dokumente themelore si Karta e Kombeve të Bashkuara dhe Paktet Ndërkombëtare për të Drejtat e Njeriut.

Për shqiptarët, çështja e vetëvendosjes ka një histori të gjatë dhe të ndërlikuar. Për shumë dekada, pjesë të popullsisë shqiptare kanë përjetuar sfida politike, diskriminim dhe kufizime të ndryshme në ushtrimin e të drejtave të tyre. Përpjekjet për barazi, liri dhe siguri kanë qenë pjesë e pandarë e historisë së shqiptarëve në shekullin XX.

Rasti i Kosovës përbën një nga shembujt më të rëndësishëm të debatit bashkëkohor mbi vetëvendosjen. Pas shpërbërjes së Jugosllavisë, konfliktit të viteve 1998–1999 dhe ndërhyrjes ndërkombëtare, Kosova ndërtoi institucionet e saj dhe shpalli pavarësinë më 17 shkurt 2008. Ky proces u shoqërua me debate të shumta juridike dhe politike në arenën ndërkombëtare.

Opinioni Këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë i 22 korrikut 2010, i cili trajtoi pyetjen nëse deklarata e pavarësisë së Kosovës ishte në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, u bë një pikë e rëndësishme reference në diskutimet juridike ndërkombëtare. Ky zhvillim tregoi se çështjet e shtetësisë, sovranitetit dhe vetëvendosjes janë çështje komplekse që kërkojnë trajtim me kujdes juridik dhe diplomatik.

Për shqiptarët, mësimi kryesor nga historia është se fuqia kombëtare nuk ndërtohet vetëm përmes aspiratave politike, por mbi të gjitha përmes institucioneve të forta, zhvillimit ekonomik, arsimit cilësor dhe diplomacisë së mençur.

Konsolidimi kombëtar në shekullin XXI duhet të kuptohet si forcim i pozitës së shqiptarëve në Evropë dhe në botë. Një komb i arsimuar, ekonomikisht i zhvilluar dhe i bashkuar në vlera është një komb që respektohet dhe dëgjohet në arenën ndërkombëtare.

Vetëvendosja nuk është vetëm një koncept juridik; ajo është edhe përgjegjësi historike. Ajo kërkon vizion, maturi politike dhe aftësi për të ndërtuar të ardhmen pa cenuar paqen dhe stabilitetin ndërkombëtar.

Prandaj, rruga e shqiptarëve drejt konsolidimit kombëtar duhet të kalojë përmes dijes, demokracisë, bashkëpunimit dhe forcimit të shteteve shqiptare. Vetëm kështu idealet historike mund të shndërrohen në zhvillim konkret për brezat e ardhshëm.

Një komb i bashkuar në vetëdije, i fuqishëm në institucione dhe i respektuar në botë – ky është misioni i shqiptarëve në shekullin XXI.

Roli i diasporës shqiptare – Ura globale e kombit shqiptar

Historia e kombit shqiptar nuk mund të kuptohet pa rolin e diasporës. Për shekuj me radhë, shqiptarët janë shpërndarë në vende të ndryshme të botës, por kudo që kanë jetuar kanë ruajtur gjuhën, traditat, kujtesën historike dhe lidhjen shpirtërore me vendlindjen.

Diaspora shqiptare ka qenë një nga faktorët më të rëndësishëm në mbijetesën dhe afirmimin e identitetit kombëtar. Në periudhat më të vështira të historisë, shqiptarët jashtë trojeve të tyre kanë kontribuar me veprimtari politike, kulturore dhe diplomatike për të mbrojtur të drejtat dhe interesat kombëtare.

Figura të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare zhvilluan një pjesë të madhe të veprimtarisë së tyre jashtë trojeve shqiptare. Kolonitë shqiptare në Rumani, Egjipt, Itali, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vende të tjera u shndërruan në qendra të rëndësishme të përhapjes së gjuhës shqipe, të kulturës dhe të ideve kombëtare.

Në kohët moderne, diaspora shqiptare është shndërruar në një faktor të rëndësishëm ekonomik, shoqëror dhe diplomatik. Miliona shqiptarë që jetojnë në Evropë, Amerikë dhe vende të tjera të botës përfaqësojnë një urë lidhëse ndërmjet kombit shqiptar dhe qytetërimit global.

Roli i diasporës nuk duhet të kufizohet vetëm në ndihmën ekonomike. Ajo duhet të jetë pjesë aktive e zhvillimit kombëtar përmes dijes, investimeve, shkencës, arsimit, kulturës dhe diplomacisë publike.

Një diasporë e organizuar dhe e bashkuar mund të jetë një forcë e madhe për promovimin e vlerave shqiptare në botë. Ajo mund të ndihmojë në krijimin e një imazhi më të fuqishëm të shqiptarëve si një komb evropian, demokratik dhe kontribuues në shoqëritë ku jeton.

Shekulli XXI kërkon një koncept të ri të lidhjes kombëtare. Kufijtë fizikë nuk duhet të jenë pengesë për bashkëpunimin. Teknologjia, arsimi dhe komunikimi modern krijojnë mundësi të reja që shqiptarët kudo në botë të jenë pjesë e një hapësire të përbashkët kulturore dhe zhvillimore.

Tri fetë, dy shtetet dhe miliona shqiptarë në diasporë përbëjnë një pasuri të madhe kombëtare. Nëse kjo energji bashkohet rreth dijes, kulturës, zhvillimit dhe vlerave demokratike, kombi shqiptar mund të ketë një rol edhe më të rëndësishëm në Evropë dhe në botë.

Diaspora është kujtesa e gjallë e kombit jashtë kufijve. Ajo është dëshmia se shqiptaria nuk matet vetëm me vendbanimin, por me dashurinë, përkushtimin dhe kontributin ndaj gjuhës, kulturës dhe të ardhmes së përbashkët.

 Sfida dhe mundësi për unitetin kombëtar shqiptar

Shekulli XXI ka hapur një epokë të re për kombin shqiptar. Pas shekujsh përpjekjesh për ruajtjen e identitetit, për liri dhe për ndërtimin e institucioneve shtetërore, sfida kryesore e brezit të sotëm është shndërrimi i historisë së dhimbshme në një të ardhme të fuqishme, të zhvilluar dhe të integruar.

Shqiptarët sot kanë mundësi historike që nuk i kanë pasur në periudhat e mëparshme. Ekzistenca e dy shteteve shqiptare, forcimi i lidhjeve kulturore dhe ekonomike, si dhe prania e një diaspore të fuqishme krijojnë një bazë të re për bashkëpunim dhe afirmim kombëtar.

Por çdo arritje historike kërkon përgjegjësi. Fuqia e një kombi nuk ndërtohet vetëm mbi emocionin e kujtesës historike, por mbi punën konkrete, dijen, institucionet e forta dhe aftësinë për të menduar strategjikisht për të ardhmen.

Sfida më e madhe e shqiptarëve sot është të kapërcejnë ndarjet e brendshme politike, krahinore dhe shoqërore, duke vendosur interesin afatgjatë kombëtar mbi interesat e ngushta individuale apo partiake. Një komb i vogël në numër mund të bëhet i madh përmes organizimit, arsimit dhe vizionit.

Arsimi dhe kultura duhet të jenë shtyllat kryesore të këtij zhvillimi. Ruajtja e gjuhës shqipe, mbështetja e shkencës, promovimi i historisë dhe forcimi i institucioneve kulturore janë detyra që i takojnë çdo brezi shqiptar.

Po aq e rëndësishme është edhe fuqizimi ekonomik. Një komb i pavarur dhe me vizion duhet të ndërtojë ekonomi të qëndrueshme, të krijojë mundësi për të rinjtë dhe të shfrytëzojë potencialin e madh njerëzor që ekziston brenda dhe jashtë trojeve shqiptare.

Në marrëdhëniet ndërkombëtare, shqiptarët duhet të dëshmojnë maturi, vizion dhe përgjegjësi. Rruga evropiane e Shqipërisë dhe Kosovës kërkon institucione demokratike, respektim të së drejtës ndërkombëtare dhe diplomaci aktive që mbron interesat kombëtare përmes argumentit dhe bashkëpunimit.

Uniteti kombëtar në kohën moderne nuk nënkupton vetëm një formë politike, por mbi të gjitha një vetëdije të përbashkët. Ai nënkupton që çdo shqiptar, kudo që jeton, të ndiejë përgjegjësi për ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe vlerave që na kanë mbajtur gjallë ndër shekuj.

Tri fetë tona janë dëshmi e tolerancës sonë. Dy shtetet tona janë dëshmi e përpjekjeve tona historike. Diaspora jonë është dëshmi e fuqisë sonë njerëzore. Të gjitha këto duhet të bashkohen në një vizion të vetëm: një komb shqiptar më i ditur, më i zhvilluar dhe më i respektuar.

Shekulli XXI nuk kërkon vetëm të kujtojmë të kaluarën, por të ndërtojmë të ardhmen. Brezi i sotëm ka detyrën historike që amanetin e të parëve ta shndërrojë në zhvillim, paqe dhe dinjitet kombëtar.

Shqiptaria si forcë e unitetit,kujtesës dhe së ardhmes

Historia e shqiptarëve është dëshmi e një force të jashtëzakonshme shpirtërore. Një popull që ka kaluar përmes pushtimesh, ndarjesh, padrejtësish dhe sfidash të mëdha, por që ka ruajtur gjënë më të shenjtë: identitetin kombëtar, gjuhën, kulturën dhe dashurinë për lirinë.

Tri fetë që bashkëjetojnë në hapësirën shqiptare nuk kanë qenë pengesë për ekzistencën tonë kombëtare. Përkundrazi, ato janë pjesë e mozaikut të pasur të historisë sonë. Shqiptarët kanë treguar se mund të jenë besimtarë të ndryshëm, por një komb i vetëm; mund të kenë tradita të ndryshme shpirtërore, por një kujtesë dhe një fat historik të përbashkët.

Dy shtetet shqiptare, Shqipëria dhe Kosova, përfaqësojnë kapituj të rëndësishëm të rrugëtimit politik të shqiptarëve. Ato mbartin përgjegjësinë për të ndërtuar institucione të forta, për të zhvilluar shoqëritë e tyre dhe për të bashkëpunuar në interes të qytetarëve dhe të së ardhmes së përbashkët.

Shqipëria Natyrale, si vizion historik dhe kulturor, simbolizon dëshirën për afrimin e shqiptarëve përmes gjuhës, kulturës, dijes dhe bashkëpunimit. Ajo përfaqëson idealin që shqiptarët të jenë të bashkuar në vetëdije, të fuqishëm në zhvillim dhe të respektuar në familjen evropiane të kombeve.

Por e ardhmja e kombit nuk ndërtohet vetëm me kujtime të lavdishme. Ajo ndërtohet me punë, arsim, shkencë, ekonomi të zhvilluar, institucione demokratike dhe një brez të ri që e njeh historinë, por shikon drejt së ardhmes.

Detyra e brezit tonë është të mos lejojë që sakrificat e të parëve të mbeten vetëm pjesë e kujtesës. Ato duhet të shndërrohen në frymëzim për ndërtimin e një shoqërie më të drejtë, më të zhvilluar dhe më të bashkuar.

Sepse kombet e mëdha nuk janë vetëm ato që kanë histori të lavdishme, por ato që dinë ta përdorin historinë për të ndërtuar të ardhmen.

Shqiptarët kanë një pasuri të madhe: një gjuhë të lashtë, një kulturë të pasur, një diasporë të fuqishme, dy shtete dhe një kujtesë kombëtare që ka mbijetuar ndër shekuj.

Prandaj mesazhi i këtij punimi është i qartë:

Tri fe – një harmoni.Dy shtete – një përgjegjësi historike.Një komb – një vizion për të ardhmen.

Shqiptaria mbetet ura që lidh brezat, kujtesa që ruan identitetin dhe vizioni që udhëheq të ardhmen.

Me respekt për historinë, me besim në të ardhmen dhe me përgjegjësi ndaj brezave që vijnë, kombi shqiptar mund të ecë përpara i bashkuar, dinjitoz dhe i respektuar në Evropë dhe në botë.