Fatmir Terziu: Çarçafët që kishin gojë

Çarçafët që kishin gojë

Tregim

„O moj mamkë, – çarçafët qenkan të pa hekurosur!“

Gjithçka filloi me ankesën e Tutkës, që u përhap nëpër godinë si një psherëtimë kolektive. Askush aty nuk mbante mend kush i kishte hekurosur ndonjëherë çarçafët. Nëse një akt i tillë kishte ndodhur realisht, apo ishte thjesht pjesë e një kujtese të sajuar për t’u ndjerë më të rregullt se ç’ishim, i takonte vetëm bisedave kur merrnim byrekët jashtë asaj godine. Dikush foli pa u dëgjuar nga të gjithë. Ishte një zë që u përzie me zhurmën e korridoreve.

„Po pse moj Tutkë, çfarë prisje ti në këtë vend ku shumica janë të ardhur nga zona të varfra?“ Ne ishim studentë dhe koha na kishte vënë në një rrotullim të pandalshëm. Aksionet, provimet pas tyre, dhe një lodhje që nuk njihte kalendar. Zërat ishin pjesë e asaj që pasohej sinkronikisht. Dhe ja, një tjetër zë, po aq lehtë, tha se në këtë vend edhe hekuri kishte frikë të nxehej. Dhe kjo u pranua si shpjegim i mjaftueshëm për momentin. U pranua? Si të thuash, se shpjegimet zyrtare gjithmonë vinin më vonë se ngjarjet, kur gjithçka tashmë ishte konsumuar.

Tutka vinte nga ata lart, nga ata shumë lart, aq lart sa ankesat e saj kishin peshë tjetër, dhe ky nuk ishte fati e as faji ynë. Fati dhe faji ynë gjendeshin me raste, nëpër intervale të vogla mes një provimi dhe një aksioni tjetër. Ne ishim lëvizëz. Ishim gjithmonë në lëvizje, kurrë plotësisht të pranishëm askund, dhe për këtë arsye nuk na gjendeshin kurrë të njëjtat fate dhe faje, as të njëjtët çarçafë. Librat mungonin me një rregullsi aq të saktë, sa askush nuk guxonte ta quante rastësi mungese, ndërsa shënimet humbnin si me marrëveshje të fshehtë. Rastësi quhej vetëm takimi i syve me zemrën, kur ndodhte që dashuria të shfaqej gabimisht, si një pyetje e futur pa u lexuar në fletën e provimit, të cilën askush nuk e fshinte nga frika, se mos dallohej edhe më shumë. Dhe dashuria, nëse ndodhte, mendonte më tej, gjithmonë më tej, si dikur, si atëherë.

Dikur u përhap lajmi se çarçafët flisnin, jo me fjalë, por me rrudha, me erë, me atë heshtje të rëndë që mbetet kur dikush ka qëndruar shtrirë gjatë duke menduar se po studion. Fillimisht u mendua se ishte një mënyrë për të shtyrë panikun edhe një herë, por shpejt u bë e qartë se çarçafët dinin gjëra që ne nuk i dinim. Kush do të kalonte dhe kush do të mbetej. Dinin se kush kishte fjetur vërtet dhe kush kishte bërë vetëm sikur flinte.

Pikërisht atëherë u shfaq Tina, ose ndoshta kishte qenë gjithmonë aty, sepse askush nuk e kishte parë si hynte. Ajo ishte pastruesja e godinës, e padukshme në oraret e saj të rregullta, që fshinte korridoret dhe ndërronte kovat me një përpikmëri të heshtur, por ne mësuam, pa e thënë kurrë me zë të lartë, se misioni i saj ishte i dyfishtë, të pastronte papastërtitë e dukshme dhe të lexonte ato që askush tjetër nuk guxonte t’i shihte. Ajo u pa e shtrirë mbi një shtrat që nuk ishte i saji, me sytë mbyllur, me një vëmendje të tillë sikur po lexonte një tekst të shkruar nga dikush tjetër për ne, një raport të heshtur që nuk arkivohej askund.

Tina thoshte se çarçafët e papërdorur ishin më të rrezikshëm, sepse nuk gënjenin, ndërsa të përdorurit flisnin pa pushim dhe duhej t’i ndërprisje për të nxjerrë ndonjë kuptim. Ne e pranuam këtë dallim pa diskutim, sepse ishte më e lehtë të rregulloje çarçafët, sesa mendimet. Kur ajo shtrihej, pëlhura dukej sikur tkurrej nga përgjegjësia, dhe ne prisnim në heshtje, të bindur se çdo rrudhë ishte një fjali që na përkiste, edhe pse askush nuk kishte guximin të pyeste nëse ajo fjali kishte kuptim, apo ishte caktuar gabimisht për ne. Mendja na bëhej turbull dhe hekurosja improvizohej. Pantallonat paloseshin të lagura mes dyshekut dhe batanijeve, gjithë natën, me frymën tonë si avull i varfër. Kjo ishte hekurosja fine!

Një mëngjes, ose ndoshta një mbrëmje që u zgjat tej mase, Tina u ndal përpara shtratit të shokut tim të kursit dhe nuk u shtri menjëherë. Dhoma u duk më e vogël, sikur muret po përpiqeshin të dëgjonin para nesh. Ajo tha se çarçafët ishin shumë të heshtur dhe se kjo heshtje kishte diçka përfundimtare, si një vendim që nuk shpallet kurrë zyrtarisht, por zbatohet pa përjashtim. Për herë të parë u kuptua se nuk ishim ne që prisnim gjykimin e saj, por ajo që priste një shenjë nga çarçafët, pjesë e misionit të saj të padukshëm. E  kur shenja nuk erdhi, ajo mbylli sytë sikur po kërkonte ndjesë për një gabim që nuk e kishte bërë vetë. Ajo pëshpëriti se çfarëdo mbi të cilën mbështet kokën, me të do të flesh dhe për të do të tregosh. Por, fjalët e saj ranë mbi çarçafët, që tashmë kishin vendosur të mos mbanin mend asgjë, as trupat, as frikën, as provimet.

Kur ajo u largua, ose kur ne menduam se ishte larguar, shtrati mbeti i sheshtë, i qetë, i bindur, si një fletë e bardhë që nuk pranon më shkrim. Atëherë pamë një makinë që mori me duar të lidhura shokun tonë të kursit dhe ne e ndoqëm me sy, pa zë, pa pyetje. Me sy u bë e qartë se sezoni i provimeve nuk do të kishte më parashikim dhe kjo ishte forma më e rëndë e dënimit, sepse tani çdo gjë varej nga ne, ndonëse askush nuk na kishte mësuar si të përgjigjeshim pa ndihmën e çarçafëve. Dhe kështu vazhduam të flinim mbi to, të bindur se heshtja e tyre ishte vendimi i fundit, edhe pse ende shpresonim, pa arsye, se ndonjë rrudhë e vogël do të na shpëtonte në çastin e fundit.