Fatmir Terziu: Ndanëbotës
- Prof Dr Fatmir Terziu
- Nov 7, 2025
- 3 min read

Ndanëbotës
Tregim nga Fatmir Terziu
Ai po binte përsëri në dashuri me të… E çudia ishte se fjalët për ta po shtoheshin. Këtë herë ngadalë dhe me qetësi, si pllaqitja e krahëve të një zogu.
Ai shijonte flladin në krahët dhe në shpirtin e saj.
Ajo rrëmbente bisedat, dhe pastaj i ngulte në kokë me çekiç dhe gozhdë, në mënyrë që të mbeteshin të përtej-tejshme.
Ai ishte i prekshëm.
Ajo ishte një muzë.
Të dy emrat i kishin disi të ngjashëm, atje jashtë kishte vetëm ndanëbotje, tretje në të ftohtën e mermerit, që dëgjonte shushurimat e një lumi dhe të pishave, që fiksonin gudulisjet e fluturakëve.
Ai quhej ende Fiqo.
Ajo quhej ende Fiqa.
Ndonjëherë, në ato mbrëmje, ai i tregonte asaj për dashurinë e tij. Ai ecte lehtë dhe në majë të gishtave në mënyrë që ajo të mos e kuptonte. Por, që ajo të ndiente. Ai e dinte që zemra e saj po shikonte në një vend tjetër, edhe pse ai nuk ekzistonte më, dhe kështu Fiqo e detyroi veten të provonte.
- Dëshiron të të tregoj një histori? - e pyeti atë mbrëmje. Ai kishte vendosur ta mbante edhe pak më gjatë.
- Një përrallë? – një dritë shpërtheu në sytë e Fiqes.
Fiqo e dinte shumë mirë se si kishin përcjell shumë kohë më parë në atë botë, me histori që ishin treguar dyzetë mijë vite me radhë. Histori dhe përralla në vend të mungesës së një diçkaje të domosdoshme. Ai e dinte se kjo ishte dobësia e saj. Historitë e munguara dhe diçka tjetër e munguar.
- Po, diçka e tillë - u përgjigj ai butësisht.
- Pra, dua…! - tha ajo dhe buzëqeshi.
Ai nuk e kishte parë të buzëqeshte prej kohësh.
- Epo… në rregull. Dëgjo tani. Na ishte një herë një artist shumë i famshëm. Njerëzit rreshtoheshin me ditë të tëra për të parë pikturat e tij. Ai nuk i shiste, sepse ishin shumë të vlefshme për të. Në çdo pikturë, ai vendoste një pjesë të vetes.
Kështu, ngadalë e me qetësi, Fiqo e filloi historinë.
- Njerëzit nuk e besonin, por për të krijuar, jepte nga vetja. A nuk është e vërtetë kjo? Jepte nga zemra.
Fiqa pohoi me ngazëllim.
- Kishin kaluar vite. Numri i pikturave rritej bashkë me famën e artistit, i cili nuk donte t'i shiste.
Fiqo vazhdoi të tregonte me kujdes.
- Një ditë ai u dashurua. Pastaj çdo gjë tek ai humbi vlerën dhe ai pushoi së pikturuari. Kur njerëzit e pyetën pse, ai nuk mundi t'u përgjigjej.
Ai vajti në një ankand dhe i shiti të gjitha pikturat e tij, pothuajse për asgjë. Njerëzit nuk e kuptuan. Një ditë, një grua e panjohur me një mushama të kuqe e pyeti, se pse po e bënte këtë. Ngjyra e kuqe zgjoi diçka tek ai dhe ai e konsideroi këtë një shenjë. Ai e pa të huajën në fytyrë, por sytë bosh që shihte tek ajo e neveritën…

… Nuk kishte kanavacë dhe ngjyra atje, as paletë dhe as muzë. Ai e shikoi me kujdes dhe kur e pyetën pse ndaloi së pikturuari, se i kënaqte njerëzit me talentin e tij, ai u përgjigj kështu:
„Sepse në sytë e saj unë pikturoj një Parajsë. Mund ta shoh këtë Parajsë vetëm kur shikoj në sytë e saj. Kur ta takoj... A ka një vend në Parajsë?“
Gruaja me mushama të kuqe u mendua për këtë, por nuk e kuptoi si duhet.
„Nuk e shoh se cili është problemi? Nëse e do, a nuk mund të jeni thjesht bashkë?“
Artisti u pendua që ndau një pjesë të thesarit të tij me këtë të panjohur. Ai u kthye për të ikur, dhe ajo mendoi se ai ishte i çmendur. Takimi kishte mbaruar, por papritur ai u kthye dhe tha:
„Një muzë është reale vetëm kur është e paarritshme.“
Fiqo heshti.
Fiqa dukej e menduar.
Ishte sikur ai kishte prekur diçka tek ajo. Të dy e ndienin.
„Një histori shumë e bukur, Fiqo,“ - tha Fiqa me butësi.
„E dija që do ta vlerësoje.“ -shtoi Fiqo.
Pastaj ajo heshti për një moment, duke ngulur sytë në mjedisin e errët.
“Faleminderit,” - shtoi Fiqa dhe nuk tha asgjë më shumë.
Pastaj ra heshtje.
Errësira vazhdoi të ecte përgjatë shtegut të saj. Heshtja e tyre ishte e ëmbël dhe e përbashkët. Ose, ose… të paktën kështu mendoi Fiqo. Që nga ajo ditë e tutje, çdo mbrëmje Fiqo dhe Fiqa dalin jashtë rreth ndanëbotës së rrethuar me dy mbishkrime. Sikur ky takim të ishte gjëja më e rëndësishme e kohës së tyre.
Fiqo e shikonte me zemër në sy. Ende …, ende lutej atje ndanëbotës, lutej për një vend në Parajsë. Dhe ashtu ikte zhdukej derisa ribashkohej me të me mërmëritjen ndanëbotëse, një muzë është reale vetëm kur është e paarritshme? Apo jo…, apo jo ndanëbotës!









Tregim shume i bukur , i ndier , i veçante e ndryshe per muzen, qe sapo e degjoi, u ktye ne realitet. Pak perpara leximit une perfundova nje shqiperim poezie te Cesare Pavezes, te cilen ai ia kishte kushtuar muzes se vet, sekretares qe beri shume per lartesimin e poezise se tij . Ai e dashuroi deri ne fund te jetes, po ajo, jo. U martua me nje arkitekt dhe poeti e vuajti dashurine per muzen e tij ne nje realitet dhimbes. Po ta dergoj poezine per publikim te Fjala e Lire duke te uruar dhe perqafuar me mall.