Fatmir Terziu: „Imperial“ - një Portë e Madhe Festive Globale

5 hours ago

4 min read

„Imperial“ - një Portë e Madhe Festive Globale

Restoranti shqiptar „Imperial“, i njohur edhe si Vila Ronel, në Kilburn High Road të Londrës, është kthyer pikërisht në një hapësirë të tillë, një vend ku një histori shqiptare, e nisur nga një Shqipëri e vogël dhe e sjellë në zemrën e një metropoli botëror, ka ditur të shndërrohet në një portë të madhe festive, kulturore dhe njerëzore, ku takohen gjuhë, muzikë, tradita dhe komunitete të ndryshme. I ideuar, ngritur dhe modernizuar me përkushtim nga çifti Valbona dhe Neritan Çela, së bashku me fëmijët e tyre vizionarë, „Imperial“ nuk është thjesht një restorant apo një sallë pritjeje në një nga arteriet e njohura të Londrës. Ai është një dëshmi e asaj që emigracioni mund të krijojë kur kujtesa e vendit të origjinës nuk mbetet peng i nostalgjisë, por shndërrohet në energji, ide dhe hapësirë për të tjerët. Nga një Shqipëri e vogël në hartën e botës, familja Çela ka ndërtuar një adresë ku bota nuk ndihet e huaj, sepse çdo komunitet që hyn aty gjen diçka nga vetja, ndërsa shqiptarët gjejnë një tjetër arsye për të qenë krenarë për atë që kanë mundur të ndërtojnë larg vendit të tyre.

Dhe ndoshta kjo është një nga bukuritë e vërteta të Londrës, qyteti nuk të kërkon të harrosh nga vjen, por të mëson se identiteti mund të bëhet më i pasur kur takon identitete të tjera. Në këtë kuptim, „Imperial“ po fiton një rol të veçantë në jetën festive të komuniteteve të ndryshme, duke u kthyer në një lloj porte ku shqiptarët nuk janë vetëm pritës, por edhe bashkëpunëtorë në një mozaik shumë më të gjerë kulturor. Një dëshmi e kësaj ndodhi para disa ditësh, kur Profesor Adham Prifti u përball me një detyrë që kërkonte jo vetëm përvojë muzikore, por edhe kërkim të kujdesshëm kulturor: të përgatiste një mbrëmje festive muzikore për një eveniment familjar të komunitetit algjerian në Britaninë e Madhe. Nuk ishte një mbrëmje formale e zakonshme, por një takim ku familja, miqtë, muzika dhe tradita duhej të bashkoheshin në një atmosferë të vetme. Dhe për këtë arsye, përzgjedhja muzikore nuk mund të bëhej thjesht me disa këngë të njohura; duhej kuptuar shpirti i festës, ritmi i njerëzve dhe ajo gjuhë universale që quhet muzikë.

Komuniteti algjerian në Londër është një pjesë e gjallë e mozaikut të qytetit, i pranishëm përmes rrjeteve shoqërore, organizatave komunitare, veprimtarive kulturore dhe hapësirave ku ruhet e përcillet identiteti algjerian. Në një qytet si Londra, ku komunitetet nuk jetojnë vetëm pranë njëri-tjetrit, por vazhdimisht ndërthuren, kultura algjeriane shfaqet gjatë gjithë vitit përmes ngjarjeve familjare, kulturore e fetare. Kësaj here, një prej këtyre mbrëmjeve gjeti skenën e vet pikërisht te „Imperial“. Profesor Adham Prifti zgjodhi të hynte në atmosferën e kësaj mbrëmjeje përmes ritmeve më të gjalla të muzikës algjeriane moderne. Në program u përfshinë tingujt energjikë të Mahraganat, një prej formave më të njohura të muzikës urbane algjeriane, me ritme elektronike, sintetizatorë, përdorim karakteristik të autotune-it dhe një energji që e zhvendos menjëherë sallën nga dëgjimi në vallëzim. Pas saj erdhi Shaabi Pop, muzika urbane popullore që bashkon elemente tradicionale me ritme moderne dhe një karakter të drejtpërdrejtë, lozonjar e tepër të përshtatshëm për festat ku njerëzit kërkojnë të jenë bashkë. Dhe natyrisht, nuk mungoi Pop-i Komercial Algjerian, me meloditë romantike, hitet e njohura dhe repertorin e këngëtarëve që kanë lënë gjurmë në kulturën muzikore arabe.

Kështu, muzika nuk ishte thjesht sfond i mbrëmjes. Ajo u bë një lloj ure. Një ritëm që vinte nga Kajro, në një sallë në Kilburn, në zemër të Londrës, dhe përballë tij njerëz me histori të ndryshme, por me të njëjtën dëshirë për të festuar, për të kërcyer, për të kujtuar dhe për të qenë bashkë. Në ato çaste, gjeografia bëhet pothuajse e parëndësishme. Londra mbetet Londër, Egjipti mbetet Egjipt dhe Shqipëria mbetet Shqipëri, por mes tyre krijohet një hapësirë e re, ku të gjitha këto kultura mund të marrin frymë njëkohësisht.

Është pikërisht këtu që „Imperial“ merr kuptimin e një Porte të Madhe Festive Globale. Sepse një portë nuk është vetëm hyrje; ajo është edhe mundësi takimi. Në njërën anë mund të vijnë shqiptarët me kujtesën, muzikën dhe traditat e tyre, në anën tjetër mund të vijnë algjerianët me ritmet e tyre, e pas tyre komunitete të tjera që Londra i ka bërë pjesë të natyrshme të jetës së saj. Dhe kur kjo ndodh në një hapësirë të ndërtuar nga një familje shqiptare, kupton se emigracioni nuk është vetëm largim nga një vend, por edhe një mënyrë për t'i dhënë vendit të origjinës një adresë të re në botë.

„Imperial“ është, në këtë kuptim, edhe një histori familjare. Valbona dhe Neritan Çela, së bashku me fëmijët e tyre, kanë ditur të shohin përtej funksionit të një biznesi. Kanë parë hapësirën, kanë parë njerëzit dhe, mbi të gjitha, kanë parë mundësinë që një adresë shqiptare në Londër të mos i përkasë vetëm një komuniteti. Kjo është arsyeja pse aty mund të dëgjosh një ditë shqipen, një ditë tjetër ritmet arabe, të shohësh një festë familjare, një aktivitet komunitar apo një mbrëmje muzikore, dhe gjithçka të duket e natyrshme.

Në fund të fundit, Londra është ndërtuar pikërisht nga këto takime. Ajo është një qytet ku rrugët kanë ardhur nga shumë vende dhe ku historitë e njerëzve janë bërë pjesë e historisë së qytetit. Në këtë Londër, një restorant shqiptar që pret një festë algjeriane nuk është një paradoks; është një nga ato pamje të vogla që shpjegojnë më mirë se shumë fjalime se çfarë do të thotë të jetosh në një metropol global.

Dhe ndoshta kjo është edhe simbolika më e bukur e „Imperial“-it: nga një Shqipëri e vogël në zemër, drejt një bote të madhe përpara dyerve. Një familje shqiptare ndërton një hapësirë në Londër; një profesor kërkon në thellësi të një kulture tjetër për të sjellë muzikën e saj; një komunitet algjerian mblidhet për të festuar; dhe muzika, pa pyetur askënd për kufirin, pasaportën apo prejardhjen, i bashkon të gjithë në të njëjtin ritëm.

Kështu, „Imperial“ nuk mbetet vetëm një emër, as vetëm një adresë në Kilburn High Road. Ai po bëhet një pikë takimi ku Londra shfaq fytyrën e saj më të vërtetë: atë të një qyteti ku bota nuk vjen vetëm për të jetuar, por edhe për të festuar. Dhe kur një portë shqiptare hapet për një festë algjeriane, në të vërtetë ajo hapet për të gjithë botën. Nga Shqipëria e vogël në zemrën e Londrës, „Imperial“ po mëson të flasë gjuhën më të kuptueshme të botës: gjuhën e mikpritjes, muzikës dhe festës.