Fatmir Terziu: Dritarja që shihte errësirën

Dritarja që shihte errësirën

Tregim nga Fatmir Terziu

Na dhuruan një shtëpi. Dhe thua se nuk na takonte. Gjyshit tim ia kishin sekuestruar të katër shtëpitë e tij. Eh, ajo ishte mesele tjetër thoshte nëna. Tani kryefjalë ishte shtëpia e dhuruar. Ishte si një ëndërr për ne, aq shumë sa mamaja e përmendi me zë të ulët, si të kishte frikë se po ta shqiptonte me forcë, shtëpia do të zhdukej. Babai kishte vite që kërkonte një derë, një dritare, një çelës nën jastëk, ku të fuste familjen e tij. Ai kishte shpenzuar jetën duke rregulluar pesëvjeçarët e ndërtimit të shtetit dhe gjithmonë flinte nëpër baraka që nuk ishin të tijat. Jeta jonë ishte endacake. As shokë nuk arrinim të bënim. Njohjet mbeteshin gjithmonë të reja e të përkohshme, asgjë nuk plakej bashkë me ne. Kur na thanë se do të vendoseshim, ishte verë. Shtëpia gjendej mbi një kodër të ulët, dikur bunker artilerie.

“Ky ishte qëndër zjarri,” tha babai, duke buzëqeshur me një lloj krenarie të hutuar. “I menduar kundër dy superfuqive.” Ne qeshëm, pa e ditur pse. Në atë mbrëmje, mamaja na mblodhi pranë tavolinës. “I kanë dhuruar një shtëpi babait,” tha. Zëri i saj dridhej, jo nga frika, por nga një lloj mosbesimi i butë.

“Ajo nuk është shtëpi e zakonshme,” shtoi babai. “Është një shtëpi e vërtetë. Nuk është nga ato të ëndrrave të mia, është më e heshtur.” Bëmë marrëveshje familjare. Kush ku do të flinte, cilat dhoma do të ishin për mysafirë, cilat për ne. Mamaja shënoi me laps në një bllok, vetëm për t’u orientuar, tha. Aty gjithçka dukej e rregulluar përpara nesh. Dritat ndizeshin vetë, uji vinte pa zhurmë, butonat bënin punën e duarve. U mësuam të flisnim ulur, me zë të butë.

Askush nuk bërtiste. As pse të bërtisje? Gjërat vinin gati, falas, fare falas! Babai dha gjithnjë e më pak porosi, dhe urdhrat pothuaj u zhdukën. Mamaja nuk ankoheshte më për shpinën. Dhe midis asaj ngushtice, rrallë ndodhte që babai ta përqafonte, si një gjë që dikur ishte normale, por tani dukej e tepërt.

Dritat ndizeshin si në librat e vjetër, pasi babai thoshte gjithnjë, “Të bëhet dritë!” Por poshtë dritares sonë qëndronte gjithmonë një qen. Një qen që lehte vazhdimisht. Gjithmonë drejt dritares. Një makinë e vogël, gri, parkonte shpesh në qosh. Motori rrotullohej gjatë, si të priste dikë që nuk dilte kurrë.

“Mos e hap më atë dritare,” i tha babai një mbrëmje mamasë.

“Po lulet?” pyeti ajo, e trishtuar.

“Lulet do të mësohen me errësirën,” tha ai.

Ne u mësuam me rrallimin e dritareve, njëra u mbyll, tjetra pas saj. Qeni gjeti një transhe të vjetër mbrojtjeje dhe prej aty na vrojtonte pa u lodhur. Lehte, por tani dukej sikur kërkonte dikë me këmbëngulje. Deri ditën kur dritarja u hap vetë. Mamaja e gjeti mëngjesin e nesërm, qelqet të ngritura, perdja e ngrirë në një frymë të padukshme.

“E hapa?” pyeti vetveten. Nuk ishte e sigurt.

Brenda kishte ndodhur një shkatërrim i heshtur. Qeni kishte hyrë, e kishte përmbysur vazo, kishte shqyer jorganë, kishte ndezur llambën me putër dhe e kishte fikur përsëri, si të donte të shihte se çfarë kishte brenda nesh. Në tokë gjetëm gjurmë… të ftohta. Jo të uritura, të shqetësuara. Në atë çast, makina e vogël lëvizi. Nga xhami u pa vetëm një ball i rrudhur, që u përpoq të zgjatej si një pirg mali drejt dritares, pastaj u tërhoq, si të ishte kapur prej një errësire të butë. Makina u zhduk në rrugën me pluhur.

Babai u ul pranë dritares së hapur. Sytë i mbetën gjatë në errësirë, që tani dukej më e gjallë se drita.

“Dritarja nuk sheh jashtë,” tha ngadalë. “Na sheh ne.”

Dhe asnjë prej nesh nuk pati guxim ta mbyllte më. Të gjithëve na dukej sikur po shihnim gjyshin të rikthehej me atë makinë të vogël gri, ose ndoshta me ndonjë nga ata, që mamaja gjithnjë i quante të „Qoftë Largut“.