Diagonalja dhe disimetria e lidhjes organike ‘folk-poezi’


Viktor Qurku

Fatmir Terziu


Vitet shtatëdhjetë lanë ndikimin e tyre folk-poetik në tërë strukturën e një poezie të dominuar nga propaganda shtet-parti. E gjitha ishte një nomenklaturë didaktike që vinte nga kryqëzime zyrash me një diagonale të përbashkët. Në këtë diagonale u përfshinë emra të dëgjuar, por sipas porosisë së shtrirjes tek masat, zëri iu dha edhe të tjerëve, ose edhe pse jo ‘talentëve’ me partishmëri. Kur dikush nga këta talentë devijonte disi, fati e përcillte në një kënd tjetër, në këndin e harresës së përjetshme. I tillë ishte Viktor Qurku. Viktor Qurku (1941-1983), një poet modest nga Çorraj i Kurveleshit botoi mjaft poezi në fund të viteve gjashtëdhjetë e në fillim të viteve shtatëdhjetë, para se të binte viktimë e spastrimeve të 1973- shit. Humbi pasi e kishin demaskuar për poemën Shkëlqimi, dhe vrau veten duke u hedhur nga një shkëmb. Në qershor të vitit 1975 ai do t’i përkushtohej tërësisht një psikoze që ndikohej nga propaganda e kohës, ku sipas parimit ‘i vogli mund gjigandin’ do të botonte poezinë ‘Të shtrëngojmë duart krenarisht, ty, Kamboxhie’. Një vjershë që më së shumti ishte në fakt jo një ditiramb për Qeverinë e asaj kohe, por një thirrje nën zë për atë cka kishte ngjarë me një popull që e kishte çuar politika e tij qeveritare në një luftë që kishte pjell vetëm ‘varre dhe vdekje’: “Qeveria jonë i dërgoi përshënd