BILETA VAJTJE – ARDHJE.


BILETA VAJTJE – ARDHJE.

- Tregim -

Ashtu si piloti që ndjen kur avioni shkëputet prej tokës, Lena Mihallari ndjeu se po i ikte përfundimisht të shkuarës së saj.

Po ngjitej në qiell.

Kishte ardhur fundi.

Po rikthehej.

Pas fluturimit 90 minutësh në linjën Tiranë – Stamboll me Turkish Airline, avioni pas një ndalese të shkurtër, ishte ringritur sërish në qiellin e Stambollit duke marrë drejtimin për nga oqeani Paqësor. Dyzet e tre ditë më parë, ajo kishte lënë një shënim në Zyrën e saj Avokatore : Kthehem në 15 maj.

Dhe kishte ikur.

Do shkoj në Shqipëri – i tha Xhim Korpyt, bashkëshortit të saj. Me mua do të vijë dhe Lorna.

Lorna ? një kurreshti më e pikasur qe vizatuar mbi qelqet e xhamave të syzeve të tij.

Kish çmim okazion dhe biletë vajtje – ardhje, dhe …thashë… – nuk e përmbylli frazën, si të donte të vinte kapak mbi bisedën disi të tendosur.

Por Xhimi mbeti i pakënaqur prej këputjes së fillit.

Si…? Kaq papritur…? Ka ndodhur gjë? - pyeti i shtangur Xhimi, zhytyr brenda frikës së dyshimit. Kërkoi një sqarim tjetër prej saj, por mori përgjigje të trubullt. Zbërthimi i bisedës më tej ishte i kotë. As ajo nuk ishte e gatshme të spjegonte arsyet dhe as ai s’kishte nevojë për një përfytyrim të rremë. Përgatiti valixhet me pak sende personale e tesha të domosdoshme dhe në mbrëmje u nisën. Xhimi i përcolli në aeroport. Dukej hutueshëm.

I pikëlluar…

Në mëngjes Lena Mihallari dhe e bija Lorna, mbërritën në Tiranë. Dita qe e bukur e plot diell, ndërsa ajri sikur qe spërkatur me qumësht bliresh.

Mëngjes beharor, qofsh i bekuar dhe i pambarrimtë! thirri me zë të lartë ndërsa priste TAX – inë e porositur për ta çuar në vendlindjen e saj.

Ishte 3 prill 2003…


- Tregim - nga Odise Kote

Ditënetët në vendlindje i jetoi sekondë për sekondë.

Si një eksploratore e rafinuar dhe me padurimin e gjimnazistes çapkëne, Lena Mihallari vizitoi të gjithë stacionet dhe kërshëritë e jetës 44 vjeçare. Bashkë me Lornën, të bijën 12 vjeçare, Lena Mihallari shkoi për vizitë tek të gjithë kushërinjtë, nipërit e mbesat. Kryq e tërthor Shqipërisë. U çmall me shoqet e shokët e gjimnazit dhe të Fakultetit.

Mos i harro këta njerëz -- i tha së bijës që orientohej me vështirësi në tokën e largët, e ndryshme nga ajo e saj, qindra km larg Amerikës. Janë miqtë e nënës, nesër do të jenë edhe miqtë e tu! Miqësia është dashuria më e pastër, forma më e lartë e dashurisë, kur asgjë nuk kërkohet si këmbim, asnjë kusht, ku personi kënaqet vetëm duke dhënë. Mbaje mend tërë jetën këtë gjë zemra ime - dhe e shtrëngoi Lornën fort në kraharor. Njeriu është si qelqi bija ime, kur ka diell shkëlqen, por bukurinë e vërtetë e tregon në errësirë nëse e ka dritën përbrenda. Jep dritë nga vetja dhe errësira do të zhduket vetvetiu. Kujtoji fjalët e nënës tënde!

Në shtëpinë e vjetër, diku midis Mitropolisë dhe Kështjellës së qytetit, jetonte e vetme mëma plakë dhe e motra, paralizuar nga poliomeliti që kur s'mbahej mend. Shtëpia mezi rrinte në këmbë, pasi në njërin krah të saj nga ana e bendit të madh, sprethi i çatisë gati qe rrëzuar, ndërsa në në krahun tjetër mrui kishte marrë bark. Rrasat plot myshqe, me atë jeshilen e njelmët e të errët përmbi, gati të binin në kokë teksa hyje brenda. Binaja mbahej ende falë kolonës së gurit që nuk kishte dert. Një çerçem nazik kishte zgjatur si padashur krahun e djathtë të tij dhe gërvëliste brenda mureve sikur kërkonte të gjente aty mistere të fshehura. Edhe porta e madhe qe vajisur në njërin krah, pasi gurët e sipërm të murit qenë shkoqur. Ferrat kishin kërcyer përpjetë, cukunidhat, lëpjetat e hamocfakat qenë rritur gati një bojë njeriu. Babai, zoti i shtëpisë, Koçi Mihallari prej njëzet e pesë vjetësh bënte gjumin e përjetshëm në Vasilikua, matanë rrafshinës së Trëndafilit të errërave.

Koçi qe usta e shkuar ustait. Mjeshtër. Bënte shtëpi për njerëzit. Trastën e veglave në krah dhe gjithë ditën e perëndisë nuk e ngrinte kokën, çëk e çëk hahej me trigonometrinë dhe me gurin, dhe bënte bukurira. Pa kur vinte në të errur në shtëpi e merrte në prehër Lenën. E pyeste e për ç’nuk e pyeste, sikur të ishin shokë të ngushtë. E cimbiste për shoqet e saj, për djemtë, ndalej tek mësimet dhe profesorët e shkollës.

Hë – kruante gurmazin, si thua do veç në atë të shkretën apo ke frikë…? Ti ke frikë se mbase kupton që duhet të qëndrosh vetë me këmbët e tua. Ashtu. Dhe njerëzit kanë shumë frikë të qëndrojnë vetëm. Po ti je vajza e Koçi Mihallarit!

Dhe më pas, gjithë qesëndi të mirë e të uruar, ashtu si dinte ai, pyeste : - Do rrosh në këtë sokak, në mëhallën e njohur që të bëhesh plakë apo do të ikësh në punën tënde?

Do të iki baba! përgjigjej Lena e vendosur.

Sa e kishte marrë malli për babanë!

E kish skalitur në memorje ditën e ikjes së tij. E çuditur tej mase, qante dhe pyeste : Si ikën kështu nga kjo botë njeriu i punëve të mira?

Prill qe dhe atëherë.

U mblodhën mizëri njerëzit. Nga të katër anët.

Kur e nxorën nga porta e madhe, u shkundën mbi arkëmort lulet e mollës, dhe asaj i ngjau sikur ato i thoshin : Eja dhe thur kurora pikëllimi!

Mbi supe arkëmortin e mbajtën lagjarë, miqtë, muratorë, ustallarë, marangozë, drasaxhinj. Binte shi i hollë, si e qarë violine. Shi i ylbertë.

E nxorën nga porta nën tinguj këmbane që ngjanin se binin kot, kuturu, tinguj të çakorduar.

Zbritën më këmbë deri poshtë si nja dyqind metra rrokullimë, tek bendi i madh. Kalldrëm me popola.

Plasën gurët, karafilat e kuq, balsamët, sytë e zhurritur, me rrathët e zinj nga dhimbja që këndellej në ajër.

Gjithë paraditen nuk pushoi shiu, shiu i ngashërimave, ndërsa matanë shirave, ecte ajo, Lena. Eh...

Nga veglat e punës të babait, Lena pëlqente veçanërisht metrin e vogël metalik me peplumbçen e busullën në mes. Luante sa herë me të, kurse ati i thoshte: - Kujdes bijë, ky është truri që i vë të gjitha në lëvizje!

Ishte i pari send kujtimesh që vuri mënjanë. Një nga arsyet e ardhjes së Lena Mihallarit në Shqipëri ishte edhe kjo : Valixhja Muze e Kujtimeve. Në të vërtetë një valixhe shpirtërash.

Çdo send mbart një histori, lëshon zëra që edhe nëpër ëndërr vijnë e na flasin - ju drejtua Lornës - ndaj duhet ti ruajmë si sytë e ballit! Okej?

Thanks.

Valixhja që mbante para ishte e përmasave të vogla, 40 cm me 20 cm, e veshur me kadife ngjyrë alle, me çelës dhe kod. Valixhen e kishte sjellë me vete nga Amerika. Ditë pas dite nisi të mblidhte sendet dhe objektet, shpirtin e kujtimeve të jetës së saj. Një ditë, nga ato të fundit, ajo xhvokshi një copëz lëvoreje te kumbulla e bashtinës, aty në vendin ku rrinte muslluku. Ende të palëvizur prej andej, gjeti pasqyrën e vogël, kapur me mbërthecka në trung, që çuditërisht kishte mbetur e paprishur prej shirave dhe kohës.

Ah… - u hodh përpjetë Lena dhe i thirri së bijës. Kjo është pasqyra ime, këtu ishte studioja. Këtu krihja gërshtetat e gjata, rrotullohesha, bëja sfilata, bëhesha e bukur. Këtu…këtu kam marrë edhe puthjen e parë…!