Bernard Zotaj: Riza Drishti u la trashëgim brezave mjeshtërinë e armës shqiptare

Bernard Zotaj: Riza Drishti u la trashëgim brezave mjeshtërinë e armës shqiptare

Prof. Asoc. Dr. Bernard Zotaj

Përkujtojmë dhe nderojmë një figurë të shquar të ushtrisë dhe të mendimit shkencor shqiptar, nënkolonelin, studiuesin dhe historianin ushtarak Riza Tafil Drishti, një personalitet që me jetën dhe veprën e tij i dha dimension dhe dinjitet një prej fushave më të rëndësishme të trashëgimisë sonë: armës dhe armëtarisë shqiptare.

Ai nuk ishte thjesht një oficer. Ishte një kërkues i palodhur, një njeri që i hyri thellë botës së armës shqiptare për ta kuptuar, për ta dokumentuar dhe mbi të gjitha për ta ruajtur si trashëgimi. Në heshtjen e punës së tij këmbëngulëse, ai ndërtoi ura midis së kaluarës dhe së ardhmes, duke i dhënë zë mjeshtërisë së armëtarëve shqiptarë, që për shekuj kishte jetuar më shumë në praktikë sesa në faqe libri.

Formimi i tij në qendra të ndryshme ushtarake e shkencore, nga Milano në Beograd e deri në Tula, nuk ishte thjesht një udhëtim dijesh, por një përgatitje për një mision më të madh. Kur u kthye në atdhe, ai nuk solli vetëm njohuri, por një vizion: që historia ushtarake shqiptare të mos mbetej e shpërndarë në kujtime të fragmentuara, por të merrte formë të plotë, të dokumentuar dhe të denjë për t’u trashëguar.

Në çdo detyrë që mbajti, në çdo institucion ku kontribuoi, ai la gjurmën e një njeriu që besonte se historia nuk është thjesht e kaluar, por përgjegjësi. Muzetë që ndihmoi të ngrihen, nga Tirana në Gjirokastër e deri në Krujë, nuk ishin për të thjesht hapësira ekspozimi; ato ishin tempuj kujtese, ku arma shqiptare fliste jo si mjet lufte, por si simbol qëndrese, sakrifice dhe identiteti.

Por, ndoshta kontributi i tij më i thellë nuk qëndron vetëm në institucionet që ndërtoi, por në mendimin që kultivoi. Në librat dhe studimet e tij, në veçanti në veprën “Armët dhe armëtarët shqiptarë”, ai i dha historisë sonë një dimension të ri: atë të një tradite të lashtë mjeshtërie, ku arma nuk ishte thjesht vegël, por një art i lidhur ngushtë me jetën, luftën dhe dinjitetin e shqiptarëve.

Ai kërkoi, hulumtoi dhe nxori në dritë figura të harruara, duke i rikthyer në vendin që u takon në historinë europiane dhe kombëtare. Në këtë mënyrë, ai nuk ndërtoi vetëm një histori të armëve, por një histori të njerëzve që i krijuan, i përdorën dhe i bënë pjesë të fatit të këtij kombi.

Edhe në vitet e vona, ai nuk rreshti së punuari. Fjala e tij në konferenca, mendimi i tij në studime dhe prania e tij në jetën shkencore mbetën dëshmi e një pasioni që nuk u shua kurrë. Ishte një përkushtim që nuk kërkonte lavdi, por kërkonte të vërtetën dhe ruajtjen e saj.

Sot, kur kujtojmë 100-vjetorin e lindjes së tij, nuk përkujtojmë vetëm një jetë. Përkujtojmë një mision të përmbushur. Një njeri që e ngriti armën shqiptare nga një objekt përdorimi në një simbol kulture dhe identiteti. Një studiues që e ktheu dijen në trashëgimi dhe punën në kujtesë kolektive.

Prof. Riza Drishti mbetet një figurë që nuk i përket vetëm së shkuarës. Ai vazhdon të jetojë në çdo faqe që shkroi, në çdo muze që ndihmoi të ngrihet, në çdo brez që mëson nga vepra e tij. Dhe mbi të gjitha, ai mbetet si ai që u la brezave jo vetëm historinë e armës shqiptare, por edhe mjeshtërinë për ta kuptuar dhe nderuar atë.

Lavdi jetës dhe veprës së Prof. Riza Tafil Drishtit!