Bajame Hoxha-Çeliku: KUR SHKRIMTARËT MBETEN PA SHTËPI

KUR SHKRIMTARËT MBETEN PA SHTËPI, NJË KOMB RREZIKON TË MBETET PA KUJTESË - MIRËNJOHJE PËR DERËN E HAPUR, THIRRJE PËR SHTËPINË QË MERITON LETËRSIA SHQIPTARE

Nga Bajame Hoxha-Çeliku

       Ka çaste kur historia nuk shkruhet me gurë e tulla, por me një gjest fisnik. Ka dyer që, kur hapen, bëhen më të mëdha se një pallat, sepse hapen për shpirtin e një kombi.

Me këtë ndjenjë përshëndesim zgjedhjen e z. Mujo Bucpapaj në krye të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, duke i uruar mbarësi, urtësi dhe forcë për të udhëhequr një institucion që mbart një histori të gjatë dhe një përgjegjësi të madhe ndaj kulturës kombëtare.

      Po aq fisnik është edhe gjesti i tij për të hapur përkohësisht dyert e Botimeve "Nacional", duke vënë në dispozicion mjediset e tyre për Lidhjen e Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë. Kur një shkrimtar hap derën e shtëpisë së tij për shkrimtarët, ai nuk dhuron vetëm një hapësirë. Ai i jep strehë fjalës, mendimit, dialogut dhe shpresës.

Ky është një gjest që meriton respekt.

     Por, pikërisht kjo derë e hapur na kujton një plagë që vazhdon të dhembë.

Është e dhimbshme që, në Shqipërinë e shekullit XXI, Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë endet prej vitesh pa një seli të sajën. Godina iu mor. Muret u zbrazën. Dritaret u mbyllën. Por fjala nuk pushoi së jetuari.

     A mund të ketë një komb shtëpi për gjithçka dhe të mos ketë një shtëpi për fjalën?

A mund të ndërtohen rrugë, ura, kulla e sheshe madhështore, ndërsa ata që ndërtojnë kujtesën shpirtërore të kombit të mbeten pa një vatër ku të takohen?

Shkrimtari nuk kërkon privilegje.

Ai kërkon një tryezë ku të vendosë dorëshkrimin, një sallë ku të dëgjohet poezia, një bibliotekë ku të lindin debatet, një derë ku krijuesit të hyjnë jo si mysafirë, por si zotër të shtëpisë së kulturës shqiptare.

Një libër mund të lindë në vetmi.

Por letërsia nuk rritet në vetmi.

Ajo ka nevojë për takim, për mendim, për përballje idesh, për frymëzim. Ka nevojë për një vatër, ashtu si zjarri ka nevojë për oxhak.

Një popull që ua mbyll dyert shkrimtarëve të vet, pa e kuptuar, fillon t'ia mbyllë derën edhe kujtesës së tij.

Sepse shkrimtari është kujtesa që ecën.

Poeti është zëri që mbijeton.

Libri është ndërtesa që nuk rrëzohet kurrë.

Nëse bibliotekat janë tempujt e dijes, atëherë Lidhja e Shkrimtarëve duhet të jetë shtëpia ku merr frymë ndërgjegjja krijuese e kombit.

Prandaj, ndërsa falënderojmë me respekt z. Mujo Bucpapaj për mikpritjen dhe e përgëzojmë për detyrën e re, shpresa jonë shkon më larg se muret e një strehe të përkohshme.

Shpresa jonë është që institucionet shqiptare ta dëgjojnë këtë heshtje.

Të kuptojnë se kultura nuk ushqehet vetëm me ceremoni, dekorata apo fjalime.

Ajo ka nevojë për një shtëpi.

Një shtëpi ku fjala të mos ndihet e huaj.

Një shtëpi ku poetët, shkrimtarët, studiuesit dhe artistët të mblidhen si një familje e madhe e kulturës shqiptare.

Sepse një komb nuk bëhet i madh vetëm nga ndërtesat që ngre.

Ai bëhet i madh nga njerëzit që nderon.

Dhe ndër ta, vendin më të lartë e kanë ata që ruajnë gjuhën, kujtesën dhe shpirtin e tij.

Le të jetë dera që hapi Mujo Bucpapaj një ogur i mirë.

Le të jetë fillimi i një epoke të re, ku fjala shqipe të mos endet më si një udhëtare pa strehë, por të ketë shtëpinë që e meriton.

Sepse kur shkrimtarët mbeten pa shtëpi, nuk varfërohen vetëm ata. Varfërohet vetë shpirti i kombit.