VERIFIKIMI


Naum Prifti

VERIFIKIMI

Naum Prifti

Tregim


- Shoku Iljaz? Urgjent, në zyrën e shokut ministër, këtë çast! Po ju pret, - e lajmëroi sekretari i kabinetit të ministrit dhe menjëherë e shkëputi lidhjen.

Urgjencat në Ministrinë e Brendshme ishin të zakonshme, të përditshme, aq sa fjala “urgjent” e kishte humbur peshën specifike, mirëpo kur thirrja vinte nga titullari, atëherë duhej marrë seriozisht. Iljaz Kapllani u ngrit menjëherë në këmbë, hoqi pak poshtë instiktivisht cepat e xhaketës, kopsiti pullat e zbërthyera dhe pasi e mbylli derën me çelës, ngjiti shkallët me vrap. Mjaft nga nëpunësit e ministrisë vinin në zyrë me rroba civile, ndërsa drejtori i hetuesisë nuk mund t’i konceptonte punonjësit e institucionit pa uniformë. I bindur katërcipërisht se uniforma blu e tregonte dinjitoz dhe autoritar, s’e hiqte prej trupit veçse në disa raste speciale. Edhe të afërmit, edhe shokët e tij i thoshin se uniforma i kishte hije. I lindur dhe i rritur në një familje tepelenase me tradita ushtarake–i ati i tij kishte qenë oficer në kohën e Zogut,–ai krenohej si me uniformën, si me detyrën. Drejtorët e drejtorive renditeshin vetëm një shkallë më poshtë se zëvendësministrat. Arma e policisë meritonte të respektohej, prandaj nuk i honepste disa njerëz, sidomos të rinjtë, që flisnin me ironi dhe përçmim për policët. Statistikat tregonin se pak të rinj nga qyteti pranonin të vishnin uniformën blu dhe për pasojë radhët e policisë mbusheshin me fshatarë nga zonat e thella, Mallakastër, Skrapar, Tepelenë, Dibër, Burrel, njerëz me shkollë tetëvjeçare ose fillore. Iljaz Kapllani mendonte se përçmimi ishte mbeturinë e kohëve të kaluara, kur policia dhe policët u shërbenin regjimeve antipopullore, ndërsa tani roli i tyre ndryshonte kryekëput. Mirëpo gjithandej qarkullonin gjithfarë anekdotash që vinin në lojë gafat, ose mendjetrashësinë e policëve dhe ai besonte se ato i përhapnin me zell rrethet armiqësore dhe reaksionare, të cilët mtonin të nxitnin urrejtje për shërbyesit e popullit. Thellë-thellë në nënvetëdijë atij i vinte keq që partia i hoqi gradat duke kopjuar kinezët, gjasme masë revolucionare që njerëzit të mos u përkuleshin qorrazi gradave, por meritave. E pranoi fshirjen e gradave pa ua shfaqur kurrë pezmatimin që ndiente as shokëve të tij më të ngushtë, as familjarëve, mirëpo sa herë shkonte te pasqyra e garderobës, e vetmja ku mund ta shihte veten nga koka te këmbët, vinte spaletat e arta të kolonelit me dy vija dhe tre yje mbi supet e tij dhe sodiste shkëlqimin e fytyrës mes spaletave vezulluese. I kishte ruajtur spaletat dhe i mbante fshehur në komo. Edhe pse me arsim gjysmak, pozitën e shefit të hetuesisë po e mbante prej vitesh, falë zotësisë dhe kameleonizmit të tij të përkryer. Shkollën tetëvjeçare dhe të mesmen Iljazi e kishte kryer natën, ashtu si shumë kolegë të tij.

Sapo hyri te kabineti i ministrit, Iljazi e nderoi duke vënë grushtin afër tëmthit, e jo me dorën në ballë, sikurse e përcaktonte rregullorja. Besonte se ministrit i pëlqente nderimi ala partizançe i kohës së luftës. Ai tundi kokën, pa marrë mundimin t’ia kthente nderimin ushtarakisht, as me të vjetrën, as me të renë. I tregoi me dorë karrigen ku të ulej.

- Ka ardhur një letër anonime, shoku Iljaz - u fut menjëherë ministri në temë.

Fytyra e mprehtë e Iljazit u mërrtye në çast nga kumtimi i papritur.

- Për mua? Për çështjen e tim eti ish-oficer? – u interesua hetuesi disi nervoz nga telashet që i kishin hapur dy letra të tilla prej vendlindjes. Ministri e vuri re tronditjen e tij dhe nxitoi ta qetësonte:

- Jo, jo për ty, - i tha duke buzëqeshur lehtazi. – U ngrit nga tryeza dhe shkoi drejt kasafortës. Çizmet e tij kërcisnin mbi parket si të shkelte mbi dëborë të kokrizuar. E çeli kasafortën dhe nxorri prej andej një dosje të hollë. Ministri i brendshëm vishej gjysmë ushtarak-gjysmë civil, për të theksuar edhe me veshjen natyrën e punëve të tij. - Me sa jam informuar kohëve të fundit ka patur shtim të theksuar të letrave anonime. Kjo dukuri meriton të analizohet hollësisht nga organet tona, sepse neve na përket më shumë se të tjerëve. – Ai e theksoi përemrin “neve” dhe heshti për të parë reagimin. Iljazi e miratoi me kokë. - Pas mendimit tim dukuria ka dy burime. Ose kuadrot tona të çdo sfere, parti, pushtet, sigurim, prokurori, shkelin parimet për shkak tarafesh, miqësirash, etj, ose kemi shtim të veprimtarisë armiqësore.

- Pa asnjë dyshim, shoku ministër, kjo vjen si pasojë e shtimit të veprimtarisë armiqësore në një moment delikat. - Shefi i hetuesisë e dinte nga përvoja se sa më i ashpër të tregohej me armiqtë e klasës, aq më shumë konsideratë fitonte te shefat.

- Mos u rrëmbeni! Ngutjet e dëmtojnë profesionin tuaj, shoku hetues, - i tërhoqi vëmendjen ministri.

Vërejtja e papritur i ra Iljazit si dush i ftohtë.

- Një pjesë letrash–pjesa më e madhe–vjen nga armiqtë e klasës, - vazhdoi ministri, - nga të deklasuarit, nga të prekurit, të cilët i shkruajnë me qëllim të diskreditojnë kuadrot tona, politikën e partisë, vijën e saj të drejtë; një pjesë tjetër vjen nga kategoria e ambiciozëve, intrigantëve, të cilët zbrazin mllefe e inate personale, shfryjnë zemërimin duke ngritur akuza politike apo diskredituese për kuadrot që ngrihen në pozitë, me qëllim t’i groposin. Ata operojnë me të vërteta gjysmake, ose me thashetheme; ndërkohë nuk mund të mohojmë se një pjesë e letrave shkruhen nga njerëz të ndershëm që e duan pushtetin, që s’kanë asgjë kundër tij, por u mungon guximi të dalin hapur. Pse? Sepse janë të pambrojtur nga zyrtarët e veshur me pushtet. Dhe duhet ta pranojmë se kemi jo pak shembuj negativë në këtë drejtim, si transferime, ulje në detyrë, etj. Nuk ka shqiptar ta pranojë kritikën hapur, ndershmërisht, pa le të themi sa të duam të kundërtën nëpër foltore e gazeta. – Si e pa që përgjithësimi mund të keqkuptohej, e korrektoi. - Doemos, jemi akoma në procesin e formimit të njeriut të ri, me tipare morale të larta, por... por akoma s’e kemi arritur.

Shefi i hetuesisë u habit nga arsyetimet sociologjike të ministrit. Kurrë s’e kishte dëgjuar t’i shkoqiste problemet aq hollësisht. Veç nuk ishte i sigurt nëse deduksionet ishin të tijat, apo të dëgjuara nga ndonjë referat. Gjithsesi ato shprehnin të vërteta të pamohueshme dhe Iljazi i fiksoi që t’i përsëriste dhe t’i habiste vartësit me gjykimin e tij të mprehtë.

Ministri hapi kapakun e dosjes.

- Letra i adresohet ministrit të Punëve të Brendshme, domethënë mua personalisht, sikurse e sheh në cepin e zarfit. Ta analizojmë. Anonimi denoncon të Plotfuqishmin e lokalitetit të Kurosës në rrethin e Dibrës,—ai konsultoi letrën—të quajtur Aziz Xhediku. Polici, shkruan ai, ka rrahur një fshatar brenda në zyrën e tij. Emrin e fshatarit,–kushedi për ç’arësye,–e ka shënuar vetëm me iniciale. Anonimi ngulmon se fakti është i vërtetë, por nuk guxon të shënojë emrin nga frika e të Plotfuqishmit. Kjo letër më ka shqetësuar edhe për një arsye tjetër. Ka të ngjarë që anonimi të ketë adresuar edhe gjetkë një letër identike si kjo, –ai drejtoi dorën andej nga selia e KQ,– dhe sektori përkatës ka mundësi të na pyesë nëse jemi në dijeni, ç’masa kemi marrë, ose ca më keq, të na tërheqin veshët që mbajmë në radhët tona njerëz të paformuar. E kuptoni çfarë telashe hap kjo letër për ne?

E goditi letrën me shpinën e gishtrinvje të dorës, sikur fajin ta kishte ajo copë karte me shkrim dore.

- Letra më nervozoi dhe njëheresh më ka futur në mendime... – e ngriti zërin ministri.- Jemi shtet i diktaturës së proletariatit, apo i tingli majmunit? Ligjet duhen respektuar kurdoherë dhe policët lipset ta mbrojnë qytetarin, jo ta gjykojnë dhe ca më pak ta ndëshkojnë. Ka organe të tjera që japin dënime. Policët tanë nuk janë zaptie të kohës së Turqisë, as gjindarmë të kohës së Zogut, as xhandarë të fashizmit. Ata që përdorin drurin, dashur pa dashur, diskreditojnë pushtetin