Ribotimi i një studimi që rikthen debatin mbi UÇK-në në themelin e së drejtës ndërkombëtare

Ribotimi i veprës studimore të Prof. Dr. Mehdi Hysenit, "UÇK-ja dhe e Drejta Ndërkombëtare", nuk është thjesht rikthimi në qarkullim i një libri të rëndësishëm. Ai është rikthimi i një studimi që mbetet aktual, sepse çështjet që trajton vazhdojnë të jenë objekt debatesh juridike, historike dhe politike. Pikërisht për këtë arsye, ky ribotim vjen si një ftesë për ta parë rolin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës jo përmes perceptimeve të krijuara nga propaganda apo interpretimet e rastit, por përmes argumenteve të së drejtës ndërkombëtare dhe dokumentacionit empirik.

Në një kohë kur diskursi publik mbi UÇK-në shpesh dominohet nga qëndrime emocionale ose politike, Mehdi Hyseni zgjedh një rrugë tjetër: analizën juridike. Ai e trajton luftën e UÇK-së në dritën e së drejtës së vetëvendosjes, të luftërave çlirimtare dhe të normave të së drejtës ndërkombëtare, duke ndërtuar një argumentim të mbështetur në dokumente, rezoluta, literaturë juridike dhe burime empirike. Kjo është edhe arsyeja pse libri vazhdon të ruajë peshën e tij akademike dhe pse ribotimi i tij është një kontribut i mirëpritur për studiuesit, historianët, juristët dhe lexuesit e interesuar.

Një nga vlerat themelore të këtij studimi është se ai nuk kërkon të imponojë një narrativë, por të ndërtojë një argument. Autori e vendos lindjen dhe veprimtarinë e UÇK-së në kontekstin historik të rezistencës së gjatë paqësore të shqiptarëve të Kosovës dhe të dështimit të mekanizmave ndërkombëtarë për të parandaluar përshkallëzimin e dhunës. Në këtë mënyrë, ai argumenton se fenomeni duhet të gjykohet mbi bazën e fakteve dhe të normave juridike, e jo mbi etiketime politike.

Nëse dikush dëshiron të kuptojë ose të debatojë seriozisht për rolin historik dhe juridik të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, nuk mjaftojnë opinionet apo interpretimet e njëanshme. Duhet të lexojë të dhënat empirike, dokumentet dhe argumentet që ofron ky studim. Vetë parathënia e librit e vlerëson këtë si meritën kryesore të autorit, duke theksuar se vepra është ndërtuar mbi fakte të dokumentuara në të drejtën ndërkombëtare dhe se synon të dëshmojë, përmes analizës juridike, raportin e luftës së UÇK-së me normat ndërkombëtare.

Në këtë kuptim, ribotimi i "UÇK-ja dhe e Drejta Ndërkombëtare" nuk është vetëm një ngjarje editoriale. Ai është rikthimi në vëmendje i një studimi që fton debatin e argumentuar, kërkimin shkencor dhe leximin kritik. Përballë interpretimeve të ndryshme që vazhdojnë të shoqërojnë historinë e Kosovës, kjo vepër kujton se gjykimi më i qëndrueshëm nuk ndërtohet mbi retorikën, por mbi dokumentet, të drejtën ndërkombëtare dhe faktet empirike.