NDERIM PER NJE BURRE FISNIK


ZYBA HYSEN HYSA


NDERIM PER NJE BURRE FISNIK, I CILI U TORTURUA VETEM SE ISHTE I BIRI I ISUF LUZAJ!


- NGUSHËLLIME FAMILJARËVE, FAREFISIT DHE GJITHË MIQËVE PËR NDARJEN NGA JETA TË BABAIT, VELLAIT DHE MIKUT TË TYRE, KUJTIM ISUF LUZAJ!


- KUJTIM LUZAJ: BABAI MË THA; “TI JE KOMUNIST!”

(NË VEND TË BIOGRAFISË: BISEDË ME KUJTIM LUZAJ, NË KUADËR TË LIBRIT: “ISUL LUZAJ, NJË SHTIZË DIELL MBI ATDHENË”)


Meqë qëllimi i bisedës është në lidhje me Isufin, a mund të më thoni, se çfarë mbani

mend nga kontakti i parë me babanë?

- E kam takuar për herë të parë ne Çikago, në Amerikë në vitin 1993. Pasi u

përqafuam, u ulëm për të biseduar me të dhe në bisedë e sipër, kur po i flisja për të kaluarën tonë, për vuajtjet e familjes, për vuajtjet e mia gjatë kohës së burgut më ndërpreu e më tha:

- Ti je komunist!

- Çfarë thua baba? Unë komunist! Unë që nga komunizmi kam kaluar nëpër ferr 12

vjet dhe ti tani më thua që je komunist?! Kjo është fyerja më e madhe për mua! Të ma thoshte një tjetër njeri, nuk di se sido të ndahesha me të...

- Po... ti je komunist dhe ta them unë pse je komunist. Je i tillë, se ti atë edukatë ke

marrë atje 45 vjet, atë mentalitet ke dhe nuk ndryshon asgjë nga edukata komuniste, po në qoftë se me këtë inat që më flet ti, për komunizmin, për urrejtjen që ke për të edhe ne do të veprojmë ashtu siç bënë ata atëherë? Ku qëndron ndryshimi, prandaj po të them që ke edukatë komuniste dhe je komunist.

- Tani komunizmi ra... dhe në Shqipëri ka ardhur demokracia, - i thashë unë.

- Demokracia, - më tha, - demokracia për shqiptarët është si një gjellë që se kanë

ngrënë ndonjëherë dhe nuk ia dinë shijen. Demokracia do vijë në Shqipëri pas shumë vjetësh, jo sot, se në Shqipëri është nevojë të ndërtohet njeriu, në radhë të parë, do vijë atëherë, kur të shuhen gjithë mllefet, “ky është komunist”, ky është ballist”, “ ky është zogist...” Brezat që do të lindin sot e tutje, ata do ta bien demokracinë në Shqipëri...

- A më njeh për babë dhe a ke dashuri për mua? – më pyeti.

- Për babë, po, jam i sigurt, por dashuria është atëherë kur rritesh dhe edukohesh

nga babai, gjë që mua më ka munguar kjo.

- Më ke thënë të vërtetën, bir! – më tha dhe sytë iu mbushën me lotë...

- Më fal që po të dërgoj në kujtime sa të dashura, po aq të dhembshme, por do

dëshiroja të dija nga ju, megjithatë ftohtësinë e kohës, që nuk e zhbëjmë dot, a kishit dëshirë të rrinit gjatë me të dhe a kishe vështirësi komunikimi?

- Ishte një njeri që dinte të komunikonte edhe me një fëmijë edhe me një të

moshuar, të bënte për vete. Dhe po të them, që po të kishte pasur fatin ta kishe njohur kur ishte gjallë, atëherë vlerësimi yt për të do ishte 10 fish.

- Për ne poetët dhe krijuesit në përgjithësi është ndryshe, ne e njohim njëri –

tjetrin më shumë nga largësia, edhe përtej jetës, se shpirtin e lëmë të hedhur në letër dhe unë kam kaq kohë që komunikoj me të dhe jam futur në ato dhomëza të shpirtit të tij që vetëm unë di t’i hap e jam pushtuar nga një magji, thua se kam rënë në dashuri me të, bile kam bërë edhe një poezi: “Kam rënë në dashuri me një të vdekur,/ që iu desh të vdiste të më vinte pranë...”

- Ha, ha, haaaa... shumë interesante kjo, por unë nuk heq dorë nga mendimi im...

- Mbase ngaqë nuk jam krijues, por vërtet të them, ai të magjepste në bisedë. Me të

asnjëherë nuk ndjeheshe keq, se ai fliste pa ruajtur distancë, të quante të barabartë, nuk fliste me fjalë të mëdha që mezi t