MOTIVE NGA KOSOVA


Kristo Zharkalliu

(NGA KOHA E ISH JUGOSLAVISË…)


***********************************************

NGA KRISTO ZHARKALLIU ( V O S K O P O J A R I )

SHËNIM: NGJARJET JANË PLOTËSISHT TË VËRTETA. NUK JANË NDËRRUAR EMRAT E PERSONAZHEVE DHE AUTORI I KA PARAQITUR NË MËNYRË SATIRIKE DUKE U DHËNË PËRMASA MË TË GJËRA- GAZETARESKE)

********************** 1 *************************************

KISHA , XHAMIJA DHE EMRAT....

Shumëkush e di se në Jugosllavi, ashtu si ka një mori popujsh ka po kaq qendra fetare. Feja në Jugosllavinë socialiste është zyrtare, e plotfuqishme dhe shteti jugosllav e përkrah fenë, madje shumë herë përdoret feja për të karakterizuar disa popuj. P.sh. populli mysliman i Kosovës e më gjërë, është karakterizuar “turk”, gjë që ka lehtësuar shpërnguljen në masë të kosovarëve drejt Turqisë,ku gjejnë lumturinë dhe begatinë në shkretëtirat, në thellësi të Kurdistanit, andej nga kufijt e Iranit dhe të Taxhikistanit..

Siç dihet , stalinistët e Tiranës kanë nxjerrë jashtë ligjit fenë duke e quajtur “opium për popullin” (thua se Marksi që e kishte thënë këtë ka qënë me origjinë arnaute!), ose sikur duan të paraqiten “revolucionarë” dhe origjinalë edhe në këtë drejtim Duke marrë parasysh këtë akt “të marrë” të Tiranës, Jugosllavia u tregua menjiherë tolerante dhe tepër dashamirëse ndaj besimeve fetare, duke folur për të mirat e fesë, se njeriu duke besuar në Zotin e plotfuqishëm është me të vërtetë “njeri”, se feja mbron familjen, pengon njeriun të mos vjedhë, të mos vrasë e të bëjë krime të tjera dhe në fund të fundit të mos ngrejë kryet kundër shtypësve të ngjyrave të ndryshme... Në këtë kuadër, nuk duhet harruar, se sërbët, mgjithëse të krishterë ortodoksë, kanë respektuar ngahera fenë e kosovarëve, sidmos atë myslimane (ka nga ata të pafytyrët dhe mjaft katolikë por asnjë për be ortodoks, lavdi zotit!) po me këtë respekt të thellë i ka shtypur, i ka shfrytëzuar, i ka vrarë kur e ka dashur nevoja dhe së fundi, janë përpjekur t’i çrrënjosin nga trojet e tyre...

Por dihet se lumturia e vërtetë gjëndet në botën tjetër dhe sërbët, si njerëz shpirtmirë që janë, mendonin se shqiptarët myslimanë shkonin në parajsë, ku gjenin lumturinë e vërtetë duke ngrënë përditë pilaf-oriz që ka gatuar Muhamedi për besnikët e tij...

Nga se njihen e dallohen njerëzit ama? Nga feja. Dhe feja? Nga emrat. Një sërb ortodoks i krishterë, bie fjala, quhet Milko, Jovan, Kristo, Josif, Boris, Ivan e kështu me radhë dhe duke u shtuar atë “viçin” ose “hiçin” në mbiemrin e tyre të nderuar, dallohen se kemi të bëjmë me një popull me rëndësi të madhe dhe me besim fetar të rëndësishëm ortodoks...dhe të mos harrojmë se heronjtë krysorë të sllavëve na qënkan “shënjtorët” Cirillli dhe Metodi, të cilët u mësuan popujve sllavë jo vetëm fenë ortodokse por edhe shkronjat të cilat i kanë rrënjët në alfabetin e lashtë helen. Dhe Kosovarët apo myslimanët në përgjithësi si i dallojmë dhe mundim t’i quajmë dhe...”turq”? Duke dëgjuar emrat e tyre. Mehmet, Fadil, Ali, Mahmud, Hasan, Islam, Mazllum, Muharrem e kështu me radhë. Shkonte në gjëndjen civile kosovari dhe e kishte të lehtë nëpunësi t’i vinte emrin (ata nuk kanë nevojë për prift e kishë, as për kumbaro që të pagëzohen në mënyrë të shënjtë fëmijët...) duke pyetur se si quhej gjyshi ose stërgjshi i fëmijës..dhe çdo gjë ishte në rregull. Por, ja një ditë ata të mallkuarit stalinistët e Tiranës, vendosën të përdorin në të ardhme emra të rinj, madje me kuptim...ilir e shqiptar dhe atje ku sërbomëdhenjtë u gëzuan duke besuar se kështu stalinistët po bënin jë gabim të rëndë duke ofenduar ndienjat fetare (religjioze...) të popullit, çka do të përçanin përfundimisht shqiptarët e Albanisë nga ata të jashtkufijve, shi Jugosllavisë, madje besonin se ata të Tiranës do ta kishin pisk se populli fanatik do të ngrihej të mbronte fenë e tij, ndodhi ajo që askujt nuk ja priste mendja. Ndërsa në Shqipëri përpiqeshin të mbanin pak të komufluar emrat e vjetra fetare, në Kosovë dhe në mbarë Jugosllavinë, tek shqiptarët u përhap si një epidemi moda e re e emrave...Në fillim askush nuk i vuri re. Thua se u zunë organet kopetente në gjumë. Në fillim u duk si shaka e keqe. Veçse të gjitha këto “në fillim”. Se më vonë gjëndja u bë tepër shqetësuese...

Ja, një mëngjes mbërrin në gjendjen civile, le ta zëmë, të Gjillanit një plak me nusen, e cila mban në krahë djalin e porsalindur. I ati i të voglit ka shkuar në punë, prandaj me kësi punësh shtëpijake dhe familjare mirret në përgjithësi gjyshi.

“Mirsenaerdhe o axhë!”- e mirëpriti nëpunësi. (kishte akoma shqiptarë nëpunësa)

“Mirse ju gjej o bir!”

“Na thuaj, si e kini hallin a?”pyet nëpunësi megjithsee ka kuptuar qëllimin.

“Qe, me regjistru këtë të vocërrin, or djali i xhajës...”

“Po i kujt është i vogli?”

“I tim bir! Po bahem gjysh për të njizetekatërherët, o biri i xhajës...

“Të të rrojë dhe të të bëhen njëqind e njizetekatër o xhajë!”

“Faleminderes, por i dua dyqind, besa! Kam dymbëdhjetë fëmijë, djelm e goca, po të më lindin të gjithë nga gjashtëmbëdhjetë, sa na bajnë? Bëje hesapin or ti...”

“Po mirë.(nëpunësi hapi defterin em madh) Si e ke emrin o axhë?”

“Unë, a? Më quajnë Safet Mahmud Dervishlliu!

“Atëhere kemi me regjistru fëmijën me emrin Safet. Mirë, a?”

Plaku hoqi çibukun nga goja, drodhi mustaqet, i hodhi nuses- e dinte ai se nusja nuk e donte emrin Safet por nuk guxonte t’ja thoshte- i buzëqeshi asaj me dinakëri dhe tha:

“Jo, zoti na ruajt!”

“Po pse? Nuk do të marrë emrin e gjyshit i vogli?” u habit nëpunësi.

“Përsë gjalli a? Jo, vallahi! Kur me vdek unë, djemt po të duan le t’i vënë dikujt emrin tim, megjithëse mua nuk më pëlqen aspak emri Safet, besa..”

“E po, ç’emër do t’i vëmë djalit ,a?”

“Tomorr!”

“Si the or babë?”

“Tomorr de, Tomorr! Emër i bukur besa!”

“Po ç’emër është ky o axhë?.S’e kam dëgju këtej nga anët tona...”

“Po ti s’ke dalë nga anët tona, or zot. Tomorr thamë, Tomorr!”

Nëpunësi e regjistroi duke krrojtur kokën dhe u habit pak kur pa nusen t’i puthte dorën plaku me mirënjohje. Çka me ba? Mendoi ai. Emër i padëgjuar. Njerëzit kanë lojtur.

Pas këtyre erdhi një plak tjetër me një goce të vogël

“Si ke ma ja vu emrin goces or xhajë?” pyeti nëpunësi...

“Kësaj goce, a? Qe, qe, qe! Si thua ti, me ja vu Vlorë, a?”

“Vlorë? Ç’është ky emër? Nuk je muhamedan ti?” u nxeh pak nëpunësi

.”Qe, muhamedan jam për besë, por mandej jam dhe shqiptar!”

“Po pse, emri Vlorë është emër shqiptar, a?”

“Ku me ditë?” bëri sikur ishte sylesh plaku “Ne kështu kena dëgju!”

Erdhi i treti. Ky ishte një katolik dhe nëpunësi kishte dëgjuar se katolikët janë “religjiozë” fanatikë Këtu nuk do të kemi problem, mendoi ai. Këta vënë ngahera emra të krishterë të miratuara nga Papa Vojtilla. Plaku u ul me një çibuk të madh në gojë.

“Edhe ju me regjistru të voglin o axhë?” pyeti ai.

“Edhe ne besa”!

“Dhe si ju quajnë ju o xhajë?

“Mua a? Antonio Jovani, ore djali i xhajës...”

“Dhe si ja kini vu emrin nipçes? Antonio?

“Jo, për atë djell e për këtë tokë! Ja vum emrin Gramoz!”

“Si bre? Katolik nuk jini juve? Ç’don të thotë Gramoz?

“Gramoz, ore Gramoz dhe nuk e luan as topi. Malet e Gramozit qajnë, nuk e ke dëgju ti?”

“Zotrote, dëgjon Radio Tiranën, a?”

“E, aq sa më kapin veshët...Regjistroje pra Gramozin tim...”

Nëpunësi ishte bërë nevroz. Ç’ishte kjo punë! Epidemia ka ra sot? Duan me më në marrë në qafë këta pleqt e dreqit? Kishte bërë pesëmbëdhjetë regjistrime deri në atë ore-mirë thoshin sërbët se shqiptarkat pjellkan shumë- dhe emrat ishin të gjitha të çuditëshme: Vlorë, Shkumbin, Tomorr, Gramoz, Shkodër(!!!) Vjosa (lumi që na mori, mendonte ai..) Fitore, Afrore, Drita, Lindita....etj.,. Bo, bo, bo! Si do të justifikohej ai përpara eprorëve kur ta vinin re? Ishallah nuk e vënë re regjistrin! Duke menduar kështu i shqetësuar duke pirë një cigare”bozhur” me filtër qe, kur arriti i ati i tij, me mbesën e vogël e së motrës, Sanies. Më në fund, mori frymë ai. Do të regjistronte dhe një fëmijë me një emër për të qënë me justifiku qëndrimin e tij në atë zyrë.

”O, mirseerdhe o babë! Si je me shëndet?!”

“Besa, fort mirë. Erdha me regjistru këtë mbesën e vogël.

“S’ishte nevoja me u lodhë, o babë. Ma thonit mua në mbrëmje dhe e regjistroja nesër. Kemi me i vu emrin e nanës apo të vjehrrës së Sanies? Kjo është goca e parë, prandaj më mirë e vjehrrës se kështu e do zakoni...”

“Jo, zoti na ruajt! Pse Fatime do kena me i folë goces ne a?” ...

“Atëhere me i vu emrin e nanës.. Zyrha, emër të bukur besa...”

“Zarha?!Ptuu! Emër plake o bir, emër plake dhe kjo ashtë goce e bukur...”

“Atëhere më thuaj si kini vendosë me e quajt gocen...”

Plaku, u përtyp, drodhi mustaqet dhe e lëshoi bombën:

“Ja, kena vendosë me e quajt....Tirana!

“Siii? Aman, më hangri gjarpri!”

Kaq tha nëpunësi se i ra të fikët. Në fillim sërbët akuzuan nëpunësit për këtë veprim “antijugosllav” “antisocialist”, kundërrevolucionar, prandaj zëvëndësuan të gjithë nëpunësit e gjendjeve civile me sërbë dhe malazezë. Por gjëndja u bë keq e mos më keq! Ata kuptuan se kësisoj kishte filluar propaganda antijugosllave të nacionalistëve dhe irrendetistëve shqiptarë, duke vepruar haptazi me arrogancë duke vënë emra shqiptarë fëmijëve të tyre. Pastaj të thonë se Shqipëria staliniste –enveriste nuk ndërhyn në punët e brëndëshme të Jugosllavisë socialiste federative! Po kush i beson këto gjepura? Të gjithë e dinë se Tirana, i sjell shumë të këqia Jugosllavisë së vëllazërimit e bashkimit...

VOSKOPOJARI, gusht 1985.

*********************** -2- *****************************************

KUSH I MBYTI DY LOPËT DHE NJË VIÇ ?

Atje ku besonim se po qetësohej gjendja, atje ku thoshim se “diferencimi” po arrin sukses

kur themi se rinia jonë kalon më së miri se qëllimi i jetës së saj është “rehatimi”, zbavitja dhe blu-xhinsi, atje ku thamë se vëllazërimi dhe bashkimi arrihet plotësisht, atje ku thamë se radhët e partisë janë spastruar nga elementët nacionalistë-irredentistë, atje ku thamë të mos sulmojmë haptazi nacionalizmin e rrezikëshëm shqiptar dhe ndërhyrjet e hatazi të Tiranës në punët tona të brendeshme, e sikur presin momentin që të na prrishin gjakun dhe të na vënë serisht në lëvizje... Mos more dreq! Nuk shikoni masat tona internacionaliste, nuk shikoni se sa i duam dhe i respektojmë shqiptarët që banojnë Republikat e tjera të Jugosllavisë?! A kanë luftuar ndonjëherë maqedonasit ose malazezët për “pastërti etnike”? Jo, vallahi, jo! (për atë Krisht doja të thoshja, por ne nuk bëjmë dallime as në betimet fetare...) Se po të ngjiste diçka e tillë, nuk do t’i pranonin në gjirin e tyre rreth gjysmë milion shqiptarë..Do të thoni se shqiptarët nuk paskan të njëjta të drejta me malazezët e sllavomaqedonët? Si kështu? Do të thoni se nuk funksionojnë rregullisht shkollat shqipe?Po, a nuk është nder i madh për shqiptarët e pagdhëndur të pranohet në mënyrë të barabartë në shkollat sllavomaqedonase dhe malazeze? Nuk shikoni ju se si luftojnë të rinjtë e Afrikës së Jugut dhe Amerikës që të kenë të njëjta të drejta me të bardhët dhe të pranohen në të njëjta shkolla me ta? A ka në Jugosllavinë tonë ndonjë dallim social? Kush mund të quajë një shqiptar “harap i poshtër dhe i fëlliqur”, si i quajnë zezakët në vendet e “qytetëruara” ku ka të tillë?!...

Nuk na mjaftonin reaksionarët shqiptarë të emigracionin dhe Tirana staliniste, tani na ngrihet dhe “vëllau” kroat dhe thotë se nuk i kemi trajtuar mirë shqiptarët, sepse ata kanë fjetur e banuar nëpër bodrume, ose kasolle me kashtë dhe se nuk i marrkam në punë të mira dhe se u lëmë punët e dorës së dytë dhe se kjo nuk na qënka e drejtë.Flet kështu kroati se nuk ka shumë shqiptarë në trojet e republikës së tij dhe nuk i njeh se sa injorantë janë shqiptarët, madje nuk e dinë se janë kaq primitivë sa nuk dinë ç’don të thotë mirëmbajtja e apartamenteve shtetërore dhe komode. Në këto sigurisht banojnë sërbët që kanë qënë ngahera njerëz të qytetëruar...A nuk kanë jetuar në shekuj në kasolle e bodrume shqiptarët? Por kroatët flasin kështu se nuk e dinë ç’do të thotë shqiptar...

Ç’të thotë e zeza Sërbi që ka hequr e heq të zitë e ullirit nga kokfortësia dhe mosbindja e shqiptarëve të Kosovës? Sërbia e shkretë ka pas qënë gjithnji viktimë, madje ka qënë e detyruar dhe shumë troje të vjetra të saj, si ishte dikur Stara Sërbia, të cilat i kanë pushtuar me forcë barbarët shqiptarë dhe nuk mjafton kjo por është e “obliguar” të mbajë barrën e rendë të sulmit të egër të nacionalizmit të tërbuar shqiptar që kërkon domosdo të bëjë Kosovën të pastër etnikisht duke çrrënjosur sërbët autoktonë...

Kjo, miq, është e padurueshme. Sërbia ,si një nënë e urtë, gjithnjë është përpjekur të mbante shqiptarët e Kosovës dhe në se do të ishte e mundur edhe ata të Shqipërisë, në gjirin e saj të ngrohtë. Por ç’e do, kush bën mirë në këtë botë dhe e kanë shpërblyer.! Shqiptarët nga natyra janë mosmirënjohës...Ç’kërkojnë shqiptarët e Kosovës dhe ata që janë ndar