Isuf Grajçevci: NJOHJA ME POETIN, PATRIOTIN ZEQIR GËRVALLA

47 minutes ago
4 min read

NJOHJA ME POETIN, PATRIOTIN ZEQIR GËRVALLA

Nga Isuf Grajçevci

Emrin dhe veprimtarinë e këtij atdhetari të shquar, e pata mësuar vite më parë (para se ta takoja personalisht), nga miq dhe shokë të Fazli Grajçevcit, tashmë dëshmor i kombit, me të cilin ishin miq të penës dhe të idealit. Se vërtet këta i kishte bashkuar pena dhe ideali flasin edhe veprat e tyre, e që ishin frymëzim i shumë brezave për sakrificën që bëhet kur çështja kombëtare është parësore. Si shumë patriotë, poetë, e veprimtarë të njohur të çështjes kombëtare që patën fatin të ndiqeshin nga pushteti, një fat të tillë e përjetoi edhe Z. Gërvalla, i cili u anatemua vite të tëra nga regjimi i kohës.

Ishte viti 1992, kur nga Shqipëria erdhën mysafirë si Martin Lekaj – gazetar, më vonë drejtor i RTSH-së, Gjon Frroku, rapsod i njohur nga Lezha, i cili në emër të Partisë së UNIKOMB-it në Lezhë ,tok me Martinin e kaluan ilegalisht kufirin maqedono-kosovar, për ta vizituar qendrën e Partisë së UNIKOMB-it në Prishtinë. Një mbrëmje të vjeshtës së po atij viti, këta dy mysafirë dhe miq të tjerë, gjegjësisht pjesëtarë të Partisë së UNIKOMB-it u takuan në shtëpinë time në Prishtinë, ku madhështinë e asaj nate e shtoi edhe prania e Zeqir Gërvalles. Vetë prania e shumë figurave eminente e shtonte edhe më peshën e bisedës, ku secili nga ata shprehi dashuri dhe vendosmëri të rrallë për çështjen kombëtare shqiptare. Bëmat dhe historitë e shumë figurave të dalluara të kombit, nxitnin kureshtjen e secilit prej nesh që të njiheshim më për së afërmi me idealin e tyre. Ndaj dhe rrëfimi i Zeqir Gërvalles për poetin, atdhetarin Fazli Greiçevci na bëri të gjithëve sy e vesh lidhur me veprimtarinë e tij kombëtare. Baca Zeqir në mes tjerash tha: “Me te mëbashkoi pena, ideali dhe dashuria për atdheun. Ndërkaq burgosja e tij ishte edhe e imja, vrasja e tij ishte edhe vrasja ime, ishte vrasje për shqiptarët, vrasje për të gjithë ata që luftonin për të njëjtin ideal”.

Se ideali ynë i qëndroi kohës së egër nuk ka dyshim, edhe kur pushteti i egër millosheviqjan, dogji, vrau, dëboi me dhunë mijëra shqiptarë nga Kosova, nga se ky regjim bëri që shumë veprimtarë të depërtohen në vende të ndryshme të Evropës e botës ku, mua I. Grajçevcin dhe Z. Gërvallen pas sa vitesh fati deshi e na takoi sërish, por tash në rrethana tjera dhe përtej oqeanit, në SHBA. Meqë djali im Armendi po punonte përkthyes në Qendrën për pritjen e Refugjatëve Shqiptarë e quajtur Fort Dix në New Jersey, ai pati rastin ta takoi Zeqir Gërvallen, të cilit ju prezantua se ishte djali i mikut të tij, takuar vite më parë në banesën e tyre në Prishtinë (Isuf Grajçevcit), i cili edhe tashmë e pati fatin që ta pranoi për disa javë në banesën e tij në New York. Gjatë qëndrimit të Zeqir Gërvalles në New York ai pati rastin të njihet edhe me shumë intelektualë tjerë, po ashtu edhe me gazetarë, e në veçanti shumë nga krijimet e tija letrare i botoi në Gazetën “Illyria”.Një ditë duke i shpjeguar për djemtë që po niseshin vullnetarë për në Kosovë, ne familjarët i treguam për nisjen e djalit tonë Adrianit, me Batalionin Atlantikupër të luftuar kundër pushtuesit. Baca Zeqir nga ky rrëfim u frymëzua dhe doli në dhomën tjetër i cili i thuri këto vargje:

“Siç yt at Isufi thotë:

Po të jetë nevoja dhe unë do shkoj

Se liria s’fitohet pa gjak e barot

Gjithkush le ta kuptojë.

Sa hije u paska uniforma

Emblema e UÇK-së

Ju bij e bija shqiponjash

Trima me besa besë”.

Si mik i tij do të theksoja se të gjitha krijimet e tij kanë peshën e kohës dhe bartin mesazhin e qartë për lexuesin. Por ato që mua më kanë lënë mbresë të pashlyeshme janë disa me titujt: Me fat na qoftë miqësia e re – për një rend të ri botëror, e cila i dedikohet popullit amerikan, e në veçanti B. Klintonit, kryetar, T. Blerit, N. Malkolmit dhe miqve tanë në botë, të cilët bënë që populli shqiptar të mos shfaroset nga pushtuesi shekullor. Ndaj ndihma juaj për Liri e Pavarësi do të jetë përjetësisht e çmuar nga ne shqiptarët. Më pas tituj të tjerë të veçantë të poezive janë: Vëlla mërgimtar, mos harro që je shqiptar; Flamur, urime liria e Kosovës; Një ditë e veçantë (4 korriku); Diell shtatori etj. Dhe fare në fund poezia me titull: Amerikë, dëgjoje zërin e Kosovës (America you hear the voice of Kosovo), vargje këto të cilat u punuan në kornizë dhe i’u dhuruan B. Klintonit.

Me kënaqësi të veçantë dhe respekt të jashtëzakonshëm për mikun tim Zeqir Gërvalla i kam thurur vargjet në vijim:

NUK VRITET FJALA

(Zeqir Gërvalles )

Kur të mbyllën në kafaz

Re të zeza e mbuluan qiellin

Kur t’i vuan prangat në duar

Thanë e shuan dhe dritën e diellit.

Kur të mbyllën në qeli

Hapërimin ta ndaluan thanë

Por harruan se vargu juaj

Ish kushtrim për të gjithë anembanë.

Thanë ta vranë idealin