Hamdi Hysuka: U zhvillua Festivali i 10-të Kombëtar Jubilar i Poezisë “Muza poetike budiane”

6 minutes ago
5 min read

Një dekadë poezi, kujtesë, vlerësim dhe miqësi letrare

Më 5 shtator 2026 në Burrel u zhvillua Festivali i 10-të Kombëtar Jubilar i Poezisë “Muza poetike budiane”, ngjarje që shënoi jo vetëm dhjetëvjetorin e një veprimtarie të rëndësishme letrare, por edhe një dekadë të tërë kushtuar poezisë, librit, kujtesës dhe miqësisë mes krijuesve shqiptarë. Ajo që nisi në vitin 2016 si një nismë letrare, është shndërruar në një traditë të çmuar të jetës kulturore të Matit dhe të hapësirës shqiptare.

Për dhjetë vite me radhë, “Muza poetike budiane” ka qenë më shumë se një konkurs poetik. Ka qenë një takim i shpirtërave krijues, një vend ku fjala shqipe ka gjetur zë, ku poetët janë njohur, janë vlerësuar dhe, mbi të gjitha, janë bërë miq.

Në këtë dekadë, në Mat kanë ardhur krijues nga Shqipëria, Kosova, trevat shqiptare, diaspora dhe vende të tjera ku jeton e krijon shqiptari. Secili ka sjellë poezinë, librin, përvojën dhe botën e tij shpirtërore, duke e pasuruar këtë veprimtari me larminë e zërave dhe të përvojave letrare.

Një dekadë që la gjurmë

Dhjetë vite festival kanë sjellë dhjetëra çmime, qindra krijime poetike, promovime librash, takime me autorë dhe, mbi të gjitha, një rrjet të bukur miqësish letrare.

Çmimet “Pjetër Budi”, “Hamit Aliaj”, “Zëri i ri poetik”, “Çmimi i poetëve” dhe “Çmimi i Karrierës” kanë krijuar një traditë të veçantë vlerësimi, duke nderuar si poetët e afirmuar, ashtu edhe zërat e rinj të poezisë shqipe.

Por pas dhjetë vitesh, një nga pasuritë më të mëdha të festivalit nuk janë vetëm çmimet.

Janë miqtë që la pas, janë njerëzit e letrave që u njohën në Mat, që u takuan përsëri në veprimtari të tjera dhe që vazhduan ta ruajnë lidhjen e krijuar përmes poezisë. Kjo është një trashëgimi që nuk shkruhet në medalje apo diploma. Ajo jeton në kujtesën e njerëzve.

Në emër të Pjetër Budit

Lidhja e festivalit me emrin e Pjetër Budit i jep kësaj veprimtarie një kuptim të veçantë historik dhe shpirtëror. Se në vendin e një prej figurave të mëdha të kulturës shqiptare, fjala poetike e sotme u takua me kujtesën e një tradite të hershme.

Pjetër Budi përfaqëson një trashëgimi që nuk duhet vetëm të kujtohet, por edhe të përtërihet. Dhe “Muza poetike budiane” e ka bërë pikërisht këtë: ka lidhur kujtesën me të tashmen dhe traditën me zërat e rinj.

Nga Mati i Pjetër Budit, fjala poetike ka udhëtuar drejt trevave shqiptare dhe më tej, duke krijuar ura të reja komunikimi e miqësie.

Personalitete dhe miq të letërsisë

Në edicionin e dhjetë jubilar morën pjesë personalitete të njohura të letërsisë, kulturës bdhe jetës publike, ndër të cilët Mujo Buçpapaj, Shyqri Galica, Trandafile Molla (Baja), Ali Daci, Myrteza Mara, Sunai Raimi, Hekuran Halili, Behar Gjoka, Sali Kurti, Anila Sela (Stafasani), Sokol Meta, Fiqirete Kurti, Anduena Sefgjini dhe Sefer Duka.

Prania e tyre e pasuroi këtë jubile dhe dëshmoi se “Muza poetike budiane” tashmë është kthyer në një pikëtakim të rëndësishëm të krijuesve shqiptarë.

Veprimtaria nisi me homazhe pranë bustit të poetit të madh Pjetër Budi, ku poetët pjesëmarrës nderuan figurën dhe veprën e njërit prej personaliteteve themelore të letërsisë së vjetër shqipe, si dhe realizuan një fotografi të përbashkët.

Për të pranishmit u shfaq një dokumentar kushtuar historisë dhjetëvjeçare të Klubit Letrar “Pjetër Budi”, duke sjellë në vëmendje veprimtarinë, kontributet dhe rrugëtimin e tij në jetën letrare e kulturore të Matit.

Takimin e hapi kryetari i Klubit, Hamdi Hysuka, i cili u uroi mirëseardhjen poetëve dhe të ftuarve dhe vlerësoi rëndësinë e Festivalit “Muza poetike budiane” si një hapësirë të rëndësishme të komunikimit poetik dhe të promovimit të letërsisë shqipe.

Në vazhdim përshëndetën z. Behar Gjoka, poet dhe studiues i mirënjohur i letërsisë, i cili foli për 460-vjetorin e lindjes së Pjetër Budit, duke u ndalur në figurën, veprën dhe vendin që zë ky autor në historinë e kulturës dhe të letërsisë shqipe.

Kryetari i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, prof. dr. Shyqri Galica, përcolli urimet e tij për këtë veprimtari jubilare.

Në fjalën përshëndetëse kryetari i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, dr. Mujë Buçpapaj, vlerësoi punën e Klubit Letrar “Pjetër Budi”, rolin e festivaleve poetike në gjallërimin e jetës letrare dhe rëndësinë e ruajtjes së traditës kulturore të Matit.

Përshendeti dhe z. Adnan Mehmeti, president i Shoqatës së Shkimtarëve Shqiptarë në ShBA.

Tre libra, tri histori

Një vend të veçantë në festivalin jubilar zuri edhe promovimi i librave. U promovuan “Shtegu i mbramë”, vëllimi i parë me poezi i autores matjane Liljana Ceni; “Shtigjet e përgjakura”, vepër e Ali Dacit nga Rozhaja e Malit të Zi dhe “Udhët e mërgimit”, e autores Trandafile Molla (Baja), nga Novara e Italisë. Tri vepra, tri zëra dhe tri përvoja që u bënë pjesë e mozaikut letrar të këtij edicioni jubilar.

Poezia, zëri që bashkon

Në festivalin e dhjetë morën pjesë me krijimtarinë e tyre poetike dhjetëra autorë: Basir Bushkashi, Adivije Hoxha, Farida Ramadani, Agim Bajrami, Shpend Topollaj, Fatbardha Kaçi, Emi Krosi, Mevlud Buci, Xheladin Mjeku, Qamil Hoxha, Miranda Troci (Derti), Rabije Bytyçi, Mimoza Marjanaku, Sunaj Raimi, Liljana Ceni, Emrah Bilalli, Ali Daci, Kozma Billa, Sevdail Demiri, Valentina Kurti, Vilma Nika, Luftar Pepmarku, Trandafile Molla (Baja), Safet Syla, Ruzhdi Begaj, Faik Xhani, Ramë Oraca, Elona Basha, Myrteza Mara, Rubjana Nika, Bajram Canameti, Selajdim Shabani, Hekuran Halili, Naim Aliaj, Lulzim Cuka, Imer Hysa dhe Bukurie Buçpapaj.Secili solli zërin e tij poetik, duke e kthyer skenën e festivalit në një mozaik emocionesh, mendimesh dhe mesazhesh.

Çmimet e jubileut

Çmimi letrar “Pjetër Budi” Mat iu dha Hekuran Halilit, kryetar i Klubit të Krijuesve Jonianë, Sarandë, për poezinë “Unë dhe Çamëria”, për frymën kombëtare, ndjeshmërinë poetike dhe mesazhin e fuqishëm për kujtesën, identitetin dhe plagën e pandarë të Çamërisë.Çmimi Letrar “Hamit Aliaj” iu dha Ali Dacit, kryetar i Manifestimit Tradicional Kulturor “Ora e Maleve”, Rozhajë, Mali i Zi, për poezinë “I njeh shqipja bijtë e vet”, për mesazhin kombëtar, dashurinë ndaj gjuhës shqipe dhe frymën bashkuese të vargut.

Çmimi i Karrierës iu dha Behar Gjokës, për kontributin e tij të çmuar në studimet letrare, kritikën, gazetarinë, botimin dhe promovimin e kulturës shqiptare.

Me Çmimin e Karrierës u nderua dhe Flora Brovina, për veprimtarinë e saj të gjatë në letërsi, gazetari, humanizëm dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe të gruas.

Me titullin “Anëtar Nderi i Klubit Letrar ‘Pjetër Budi’ Mat” u vlerësuan Prof. Dr. Mujë Buçpapaj, Prof. Dr. Sunai Raimi dhe Namik Dokle, për kontributet e tyre të çmuara në letërsi, studime, publicistikë, botim dhe kulturën shqiptare.

Një mbyllje që nuk është fund

Festivali i dhjetë jubilar u mbyll, por “Muza poetike budiane” nuk u mbyll me 'të. Përkundrazi, dhjetëvjetori dëshmoi se kjo veprimtari tashmë ka krijuar identitetin, kujtesën dhe traditën e saj.Salla mund të jetë zbrazur, mikrofonat mund të jenë fikur, librat mund të jenë mbyllur. Por poezia vazhdon të jetojë. Ajo vazhdon në vargjet që u lexuan më 5 shtator, në librat që u promovuan, në çmimet që u dhanë dhe në kujtimet që secili pjesëmarrës mori me vete. Dhe ndoshta ky është kuptimi më i bukur i këtij dhjetëvjetori. Një festival mund të zgjasë një ditë, por një kujtim i bukur mund të zgjasë gjithë jetën.

Më 5 shtator Mati nuk përcolli vetëm një festival. Përcolli një dekadë, një dekadë me poezi, me libra. Një dekadë me miq, një dekadë me kujtesë dhe një dekadë me dashuri për fjalën shqipe.

Prandaj, kur perdja e Festivalit të 10-të Jubilar “Muza poetike budiane” ra në Burrel, nuk ra mbi fundin e një historie. Ra mbi një kapitull dhe hapi një tjetër. Sepse poezia nuk ka fund. Ajo vetëm ndërron zë. Dhe “Muza poetike budiane”, pas dhjetë vitesh, e ka tashmë zërin e saj. Një zë që vjen nga Mati, një zë që flet shqip, një zë që bashkon. Muza poetike budiane, dhjetë vite që u bënë kujtesë, miqësi dhe trashëgimi! Dhe rrugëtimi vazhdon...