Fjala e Lirë: Kur kujtesa flet nga brenda redaksisë: Lazër Stani dhe Gazeta „RD“

Editorial — Fjala e Lirë

Kur kujtesa flet nga brenda redaksisë: Lazër Stani dhe Gazeta „RD“

Ka postime në rrjete sociale që kalojnë shpejt. Dhe ka të tjera që të detyrojnë të ndalesh. Postimi i Lazër Stanit, njërit prej gazetarëve të parë dhe drejtuesve të “Rilindjes Demokratike”, bën pjesë te këta të dytët. Duke ndarë një fotografi të stafit të gazetës së dhjetorit 1993, Stani nuk kujtoi thjesht një moment. Ai riktheu në vëmendje çastin kur gazetaria shqiptare mori frymë lirisht për herë të parë pas 45 vitesh.

“Si sot, 35 vite më parë, më 5 janar 1991, doli nga shtypi numri i parë i gazetës ‘Rilindja Demokratike’… shumë shpejt kjo gazetë u shndërrua në një tribunë të fjalës së lirë…”, shkruan Lazër Stani. Fjalët e tij peshojnë më shumë se një përvjetor. Ato vijnë nga dikush që ishte në qendër të ngjarjes, që e drejtoi redaksinë në një kohë kur çdo titull ishte rrezik, çdo shkrim ishte sfidë.

Në atë fotografi shfaqen emra të njohur të gazetarisë së kohës: Afrim Krasniqi, Edi Paloka, Mujo Buçpapaj, Shpëtim Luku, vetë Lazër Stani e të tjerë. Ata nuk ishin thjesht staf. Ata ishin brezi që prishi murin e frikës, nga tribuna e opozitës te tribuna e lirisë. Nën drejtimin e Stanit dhe kolegëve të tij, RD u shndërrua shpejt në një hapësirë për denoncimin e krimeve të komunizmit, një zë të fortë në mbështetje të proceseve demokratike, një laborator të gazetarisë kritike dhe hetuese. Po, gazeta ishte e angazhuar politikisht dhe kjo mbetet pjesë e debatit publik. Por përtej këtij fakti qëndron e vërteta thelbësore, ajo ishte e para që guxoi të thotë hapur atë që për dekada ishte thënë me zë të ulët. Kjo është meritë historike dhe drejtues si Lazër Stani e mbajnë mbi supe.

Çfarë na thotë ky kujtim sot?  Kur shohim sërish atë fotografi, nuk po shohim vetëm një redaksi të rinjsh idealistë. Po shohim pyetje që na përkasin ende: A kemi mbrojtur sot të njëjtën frymë lirie? A kemi ruajtur dinjitetin e profesionit? A kemi guximin editorial që patën ata në 1991? Sepse fjala e lirë nuk është një dhuratë e përhershme. Ajo mbijeton vetëm kur mbrohet profesionalisht, moralisht, publikisht.

Postimi i Lazër Stanit na kujton se gazetaria filloi si mision, jo si biznes. Si sakrificë, jo si komoditet. Prandaj, 5 janari nuk është thjesht datë e një gazete. Është datë e një vetëdijeje. Dhe është detyrim për të gjithë ne që sot vazhdojmë të besojmë se pa fjalën e lirë, demokracia mbetet vetëm një slogan.