Fejzulla Berisha: Gabim strategjik me pasoja shtetërore

Akuzimi i opozitës së Kosovës në skenën ndërkombëtare – Gabim strategjik me pasoja shtetërore

Prof. Dr. Fejzulla Berisha

Kur akuzat ndaj opozitës bëhen shqetësim shtetëror në arenën ndërkombëtare

Daljet e kryeministrit Kurti në forume ndërkombëtare, ku ai zgjedh të akuzojë opozitën politike të Kosovës, përbëjnë një devijim të rëndësishëm nga parimet bazë të diplomacisë shtetërore. Nuk pajtohem në asnjë mënyrë me këtë qasje. Kur e ke votën qytetare dhe pushtetin institucional, nuk ke pse t’i eksportosh konfliktet e brendshme politike të Kosovës jashtë vendit. Shteti nuk përfaqësohet me ankesa ndaj opozitës vendore, por me përgjegjësi institucionale, maturi politike dhe vizion diplomatik afatgjatë.

Në forume ndërkombëtare shkohet për të forcuar pozitën e Republikës së Kosovës, për të ndërtuar aleanca strategjike dhe për të avancuar interesin kombëtar — jo për t’i vazhduar debatet e brendshme partiake para syve të botës.

Diplomacia shtetërore nuk është tribunë partie

Në praktikën diplomatike ekziston një rregull i artë: jashtë kufijve të shtetit përfaqësohet uniteti institucional, jo përçarja politike. Edhe shtetet me polarizim të thellë politik, si SHBA, Franca apo Italia, e ruajnë këtë vijë ndarëse.

Për shembull, gjatë krizave të brendshme politike në Francë për reforma pensionale, presidentët francezë në forume ndërkombëtare nuk e akuzuan publikisht opozitën para partnerëve strategjikë; ata i menaxhuan konfliktet brenda institucioneve shtetërore. Arsyeja është e qartë: reputacioni ndërkombëtar i shtetit është aset strategjik.

Kosova, si shtet i ri dhe ende në proces të konsolidimit të subjektivitetit ndërkombëtar, ka nevojë shumë më tepër për këtë maturi diplomatike.

Iluzioni i “transparencës” dhe realiteti diplomatik

Disa mund ta justifikojnë këtë qasje me idenë e “transparencës politike”. Por diplomacia nuk funksionon sipas logjikës së debateve televizive. Në marrëdhëniet ndërkombëtare, mesazhi publik i një lideri shtetëror interpretohet si qëndrim zyrtar i shtetit, jo si opinion partiak.

Kur kryeministri i Kosovës flet për bllokada të brendshme dhe fajëson opozitën e Kosovës në një forum ndërkombëtar, ai de facto i jep botës një narrativë të dobësisë institucionale të shtetit. Kjo narrativë përdoret më pas nga aktorë armiqësorë për të relativizuar kapacitetin shtetëror të Kosovës.

Pasojat konkrete për pozitën ndërkombëtare të Kosovës

Kjo sjellje prodhon pasoja të shumëfishta:

1. Dobësim i imazhit shtetëror

Partnerët ndërkombëtarë e lexojnë këtë si shenjë të mungesës së konsensusit minimal shtetëror. Një shtet që shfaq konflikt të hapur të brendshëm në skena globale shihet si më pak i besueshëm për bashkëpunim afatgjatë.

2. Goditje për klimën investuese

Stabiliteti politik është kriter kyç për investitorët e huaj. Kur udhëheqja politike e Kosovës prezanton konflikt të brendshëm në publik ndërkombëtar, mesazhi që dërgohet është pasiguri institucionale.

3. Dobësim i pozicionit negociues me Serbinë

Në dialogun Kosovë–Serbi, çdo përçarje e brendshme e Kosovës përdoret si argument për ta paraqitur shtetin tonë si të paqëndrueshëm dhe të paaftë për zbatim marrëveshjesh.

Shembuj nga shtetet e vogla: modeli që Kosova duhet ta ndjekë

Estonia, Letonia dhe Lituania janë shtete të vogla që kanë përjetuar presion të vazhdueshëm gjeopolitik. Megjithatë, ato kanë ndërtuar konsensus minimal shtetëror në diplomaci. Edhe kur kanë pasur kriza të brendshme politike, përfaqësuesit e tyre jashtë vendit kanë ruajtur gjuhë institucionale dhe unitet shtetëror.

Kosova, përkundrazi, shpesh sillet sikur diplomacia është vazhdim i betejës së brendshme politike. Kjo është një gabim strategjik, i cili minon kredibilitetin ndërkombëtar dhe pozicionin negociues.

Kur pushteti e keqpërdor skenën ndërkombëtare

Kur një kryeministër përdor forum ndërkombëtar për ta akuzuar opozitën e Kosovës, ai zhvendos përgjegjësinë nga vetja, duke krijuar perceptimin se pushteti nuk po arrin t’i menaxhojë proceset e brendshme dhe kërkon legjitimitet jashtë vendit për probleme të brendshme. Në diplomaci, kjo shihet si shenjë dobësie politike dhe jo si forcë shtetërore.

“Taksiratli për vetveten tonë” – diagnozë politike

Prandaj, fatkeqësisht, shpesh jemi taksiratli për vetveten tonë. Shpesh nuk humbasim për shkak të presioneve të jashtme, por për shkak të gabimeve tona strategjike, mungesës së unitetit institucional dhe instrumentalizimit të shtetit për interesa të ngushta partiake.

Kjo vetëdëmtim politik është më i rrezikshëm se çdo presion i jashtëm, sepse e dobëson shtetin nga brenda.

Çfarë duhet bërë urgjentisht?

Nëse Kosova dëshiron të sillet si shtet serioz dhe i respektuar ndërkombëtarisht, duhet:të krijojë kod komunikimi shtetëror për paraqitje ndërkombëtare,të ndajë qartë retorikën partiake nga diplomacia zyrtare,të ndërtojë konsensus minimal shtetëror për temat madhore kombëtare,dhe të profesionalizojë përfaqësimin diplomatik dhe publik ndërkombëtar.

Kosova ka nevojë për diplomaci strategjike, jo emocionale. Ka nevojë për lidership shtetëror, jo polemikë partiake në skena globale. Vetëm kështu Republika e Kosovës mund të forcojë subjektivitetin ndërkombëtar dhe të sillet si shtet serioz, i respektuar dhe partner i besueshëm.