Fatmir Terziu: Pse Nolan shprehet: “Zhanri i mitologjisë greke nuk ekziston realisht në filma”

Christopher Nolan shpreh idenë se “zhanri i mitologjisë greke nuk ekziston realisht në filma”, sepse, sipas tij, kinemaja ka trajtuar vetëm pjesërisht ose në mënyrë sipërfaqësore botën mitologjike greke. Edhe pse janë realizuar filma të frymëzuar nga mitet antike, ata shpesh janë mbështetur më shumë te spektakli vizual ose te efektet speciale sesa te thellësia filozofike, dramatike dhe njerëzore që përmbajnë veprat e Homerit. Pikërisht për këtë arsye Nolan argumenton se ekziston ende një boshllëk që nuk është plotësuar nga kinemaja moderne.

Në krahasim me filmat klasikë si “Jason and the Argonauts” ose “Clash of the Titans”, të cilët i dhanë përparësi aventurës dhe krijesave fantastike, Nolan synon të ndërtojë një botë më bindëse dhe më reale. Ai nuk e paraqet magjinë si një element të shkëputur nga jeta, por si pjesë të natyrshme të botës ku jetojnë personazhet. Ndërsa filmat e mëparshëm i shfaqnin hyjnitë dhe përbindëshat në mënyrë teatrale, Nolan kërkon t’i bëjë ato të ndihen të besueshme dhe të përjetueshme nga publiku. Kjo e dallon qartë qasjen e tij nga adaptimet tradicionale.

Një argument tjetër i rëndësishëm lidhet me zhvillimin e teknologjisë filmike. Nolan mendon se për shumë vite kinemaja nuk kishte mjetet e duhura për të paraqitur mitologjinë greke me seriozitetin që meritonte. Vetëm pas përparimeve teknologjike, të dëshmuara nga suksesi i filmave si “The Lord of the Rings”, u bë e mundur krijimi i një bote fantastike që ruan njëkohësisht realizmin emocional dhe fuqinë vizuale. Kështu, sipas tij, teknologjia nuk shërben vetëm për efektet speciale, por edhe për t’i dhënë besueshmëri një historie që për shekuj është konsideruar legjendare.

Po ashtu, Nolan argumenton se hyjnorja nuk duhet të paraqitet domosdoshmërisht përmes figurave madhështore të perëndive, por mund të shprehet edhe nëpërmjet fuqisë së natyrës. Në filmin e tij, stuhitë, deti dhe bubullimat përfaqësojnë praninë e forcave hyjnore më bindshëm sesa paraqitjet tradicionale të zotave. Kjo qasje e bën rrëfimin më intim dhe më psikologjik, duke e afruar shikuesin me përjetimet e Odiseut dhe me ndjenjën e pafuqisë së njeriut përballë fatit.

Pohimi i Nolanit është i argumentuar, sepse ai nuk mohon ekzistencën e filmave me temë mitologjinë greke, por thekson mungesën e një zhanri të konsoliduar që ta trajtojë këtë trashëgimi me thellësi artistike, emocionale dhe teknologjike. Krahasuar me realizimet e mëparshme, vizioni i tij synon të bashkojë besnikërinë ndaj veprës së Homerit me mundësitë e kinemasë bashkëkohore. Prandaj, deklarata e tij nuk është një kritikë ndaj filmave të kaluar, por një argument se mitologjia greke ende ka potencial të madh për t’u shndërruar në një zhanër të mirëfilltë kinematografik.