Fatmir Terziu: A do t’i riemërojmë oqeanet?

A do t’i riemërojmë oqeanet?

 Nga Fatmir Terziu

Në fillim ishte filli.

Jo fjala. Filli.

Ariadna ia dha Tezeut që të mos humbiste rrugën, por nuk ia dha për të menduar. Labirinti ishte problem gjeometrik, jo moral. Minotauri, një gabim arkitektonik. Tezeu doli gjallë dhe historia u mbyll me sukses. Kështu mendojmë gjithmonë: kur del gjallë heroi, gjithçka është në rregull.

Më vonë, Ariadna mbeti vetëm me fillin.

Dhe njeriu që mbetet vetëm me mjetin e shpëtimit, zakonisht e kthen atë në mjet mbytjeje. Ajo u mbështoll. U bë nyje. U bë rrjetë. Dhe rrjeta, si çdo ide e mirë, filloi të kapte të tjerët.

Që atëherë, çdo mit është një labirint i vogël. Miti hyn me guxim dhe del me vonesë. Disa harrojnë fillin. Disa e shesin si metodë. Disa bëhen vetë Minotaurë dhe ankohen se askush nuk i kupton.

Sot, labirinti nuk ka mure. Ka faqe.

Nuk ka përbindësha. Ka emra.

Hap një faqe dhe më del Helena.

Hap një tjetër, prapë Helena.

Nuk po e kërkoj. Nuk po e gjykoj. As nuk po e dashuroj. Ajo vjen vetë, si reklamë e padëshiruar e bukurisë së përjetshme. Doja të gjeja një mal me emrin e saj. Një det provincial. Një oqean që s’bën zhurmë. Asgjë. Vetëm fytyra. Vetëm miti. Vetëm riprodhim.

Dje ishte Herkuli.

Nesër do të jetë dikush tjetër.

Algoritmi ka mitologjinë e vet dhe heronjtë i ndërron sipas motit.

Ne jemi brenda rrjetës dhe e quajmë këtë lidhje. Fjala internet tingëllon si liri, por mban aromë internimi. Lëvizim, por nuk ikim. Zgjedhim, por vetëm nga menuja. Kemi mendim, por me shije kolektive.

Jemi peshq të kulturuar.

Dimë emrat e të gjitha oqeaneve, por s’dimë ku notojmë.

Dhe ndërsa rrjeta shtrëngohet butë, pa dhimbje, lind ideja e fundit madhështore. Dhe ndoshta problemi nuk është rrjeta, por emrat. Ndoshta, po t’i riemërojmë oqeanet, do të ndryshojë edhe thellësia.

Oqeani i Paqësorit mund të quhet Oqeani i Përsëritjes.

Atlantiku, Oqeani i Zhurmës.

Indianit t’i heqim hartën fare.

Dhe diku, shumë larg, të lëmë një ujë pa emër. Pa mit. Pa kërkim.

Një vend ku nuk del as Helena, as Herkuli, as ne.

Vetëm loti.