Editorial: Një nismë e hershme e drejtuesit të komunitetit shqiptar në BM, Lutfi Vata

Një ide e hershme e Lutfi Vatës. E nisur vite e vite më parë. Ide që buron nga dashuria për atdheun, nga përgjegjësia për brezat dhe nga bindja se shqiptarët, kudo që jetojnë, kanë nevojë për një vatër të përbashkët, ku gjuha, kultura, kujtesa dhe solidariteti kombëtar të mos mbeten vetëm fjalë, por të shndërrohen në vepra. Në jetën e një komuniteti të vendosur larg vendlindjes, ideja e një shtëpie të përbashkët nuk është thjesht një projekt me karakter organizativ, as një dëshirë për të pasur një adresë ku shqiptarët mund të takohen, por një përpjekje për t'i dhënë qëndrueshmëri identitetit, për të forcuar lidhjet mes bashkatdhetarëve dhe për t'u lënë brezave të rinj një trashëgimi që nuk matet me vlerën e një ndërtese, por me pasurinë shpirtërore që ajo do të mbajë brenda saj.

Në këtë këndvështrim merr rëndësi nisma e Lutfi Vatës, drejtuesit të shkollave shqipe, Drejtorit të Ardhmëria, mbajtësit të titullit Ambasador i Kombit dhe Kryetarit të Lidhjes së Shoqatave të Mësuesve në Mbretërinë e Bashkuar, për projektin “Shtëpia jonë e përbashkët – Qendra Komunitare Shqiptare në BM”. Kjo ide shpreh një vizion që shkon përtej një veprimtarie të zakonshme komunitare, sepse kërkon të krijojë një pikë referimi për shqiptarët, pavarësisht prejardhjes së tyre krahinore, rrugëtimit jetësor apo vendit nga vijnë brenda hapësirës shqiptare. Në një shoqëri ku jeta zhvillohet me ritme të shpejta, ku brezat e rinj përfshihen natyrshëm në mjedisin britanik dhe ku largësia nga vendlindja mund të kthehet dalëngadalë në largësi nga gjuha e kujtesa, një qendër e tillë do të mund të bëhej vendi ku bashkimi merr trajtë konkrete dhe ku përkatësia kombëtare përcillet jo përmes nostalgjisë së së kaluarës, por përmes veprimit të përditshëm.

Nuk është e rastësishme që në themel të kësaj nisme qëndron ideja e zgjerimit dhe fuqizimit të shkollave shqipe në zonat e Mbretërisë së Bashkuar ku jetojnë bashkatdhetarët tanë. Gjuha shqipe nuk është vetëm mjeti me të cilin komunikojmë, por edhe një arkiv i gjallë i historisë sonë, i mënyrës sonë të të menduarit, i këngëve, i rrëfimeve familjare dhe i përvojave që kanë formuar ndër breza vetëdijen shqiptare. Një fëmijë që mëson të shkruajë e të lexojë shqip, që njeh historinë e të parëve dhe kupton domethënien e traditave të familjes së tij, fiton një pasuri që nuk e pengon të integrohet në shoqërinë ku rritet, por e ndihmon të ndërtojë një identitet më të plotë, të hapur dhe të sigurt. Prandaj, mbështetja e shkollave shqipe nuk duhet parë si një detyrim i vetëm i mësuesve apo i prindërve, por si një përgjegjësi e përbashkët e të gjithë atyre që kanë mundësi të kontribuojnë në jetën e komunitetit.

Një meritë e veçantë e kësaj nisme është përpjekja për ta vendosur idenë mbi një bazë bashkëpunimi, duke afruar biznesmenë, intelektualë dhe njerëz të respektuar të komunitetit shqiptar. Takimi i punës i zhvilluar në lokalin e biznesmenit Agron Gjoka, ku u diskutua dhe u përcaktua grupi i punës për realizimin e projektit, dëshmon se një ide e dobishme për komunitetin mund të marrë jetë kur përreth saj mblidhen njerëz të gatshëm të vënë në dispozicion përvojën, besimin, kohën dhe mundësitë e tyre. Në këtë përpjekje, emrat e Lavdrim Krashit, Agron Gjokës, Qendrim Krasniqit, Bujar Mustafës, Abedin Bajraktarit, Visar Shaqirit, Skënder Përpepajt, Ylli Allës, Ilir Nabollit dhe Rudi Hoxhës, së bashku me Lutfi Vatën, përfaqësojnë një angazhim që synon të kapërcejë kufijtë e interesave individuale dhe të shndërrojë një dëshirë të përbashkët në një projekt me vlera shoqërore e kombëtare. Përfshirja e tyre në këtë grup pune është një pikënisje që kërkon të mbështetet më tej me ide të qarta, me organizim të qëndrueshëm dhe me një ndjenjë të fortë përgjegjësie ndaj komunitetit.

Në këtë kontekst, Skënder Përpepaj zë një vend të veçantë për shkak të vlerave të tij kombëtare dhe të vlerësimit që i është bërë me dekoratën “Nënë Tereza”, akorduar nga Presidenti i Shqipërisë. Prania e një figure të tillë në një përpjekje komunitare i jep nismës një dimension më të gjerë, duke sjellë në vëmendje rëndësinë e shërbimit, të përkushtimit dhe të kontributit që kapërcen interesin personal. Po kështu, angazhimi i biznesmenëve dhe intelektualëve të nderuar dëshmon se komuniteti shqiptar në Britani ka krijuar një përvojë të çmuar, ka formuar njerëz me aftësi e mundësi të ndryshme dhe mund të përfitojë shumë më tepër prej tyre kur këto mundësi bashkohen rreth një qëllimi të përbashkët. Mirënjohja e shprehur ndaj Besnik Sahatçiut Ora për mbështetjen dhe besimin e tij është, gjithashtu, një shenjë se nisma të tilla nuk mund të mbështeten vetëm te një individ, por kanë nevojë për një rreth të gjerë njerëzish që e kuptojnë rëndësinë e asaj që synohet të ndërtohet.

Lutfi Vata, përmes angazhimit të tij në arsimimin shqip dhe në organizimin e komunitetit, e vendos këtë nismë në një vazhdimësi përpjekjesh që lidhen drejtpërdrejt me ruajtjen e gjuhës dhe me edukimin e brezave të rinj. Përvoja e tij në drejtimin e shkollave shqipe dhe të Ardhmërisë, si dhe roli i tij në Lidhjen e Shoqatave të Mësuesve në BM, i japin projektit një pikënisje të natyrshme: ai nuk nis nga një ide abstrakte për bashkimin, por nga një nevojë e njohur në jetën e përditshme të familjeve shqiptare. Një qendër komunitare mund të krijojë hapësira për veprimtari arsimore, kulturore, letrare e artistike, për takime mes brezave, për promovimin e autorëve shqiptarë, për ruajtjen e traditave dhe për nxitjen e bashkëpunimit ndërmjet shoqatave. Në këtë mënyrë, ajo mund të bëhet një urë që lidh përvojën e brezit të parë të emigracionit me energjinë, formimin dhe perspektivën e brezave që po rriten në Britani.

Megjithatë, vlera e një nisme nuk përcaktohet vetëm nga bukuria e idesë, por edhe nga aftësia për ta shndërruar atë në një realitet të qëndrueshëm. Për këtë arsye, takimi i radhës dhe zgjerimi i rrethit të biznesmenëve, intelektualëve e bashkatdhetarëve që dëshirojnë të kontribuojnë do të jenë hapa të rëndësishëm. Nevojitet një plan konkret, me objektiva të përcaktuara, me përgjegjësi të ndara qartë, me transparencë në organizim dhe me një model që siguron vazhdimësinë e projektit. Një shtëpi e përbashkët nuk mund të jetë vetëm e atyre që e nisin, por duhet të jetë e hapur për të gjithë ata që e ndiejnë veten pjesë të komunitetit shqiptar dhe që janë të gatshëm të japin kontributin e tyre, sipas mundësive dhe aftësive që kanë. Pikërisht këtu qëndron prova e vërtetë e kësaj nisme: në shndërrimin e vullnetit fillestar në një mekanizëm bashkëpunimi që i reziston kohës.

Komuniteti shqiptar në Mbretërinë e Bashkuar ka nevojë për hapësira ku të takohet, por mbi të gjitha ka nevojë për ura që e afrojnë, për institucione që e përfaqësojnë dhe për veprimtari që i japin kuptim të ardhmes së tij. Biznesmenët mund të kontribuojnë me përvojën dhe mbështetjen e tyre; mësuesit me dijen dhe përkushtimin; intelektualët me idetë dhe aftësinë për të ndërtuar vizion; ndërsa familjet dhe të rinjtë me pjesëmarrjen e tyre të gjallë. Kur këto forca bashkohen, komuniteti fiton mundësinë të mos mbetet vetëm një bashkësi njerëzish që ndajnë të njëjtën prejardhje, por të shndërrohet në një organizëm shoqëror që prodhon vlera, kultivon dije dhe i jep vetes një zë më të qëndrueshëm në jetën publike.

Në fund të fundit, suksesi i “Shtëpisë sonë të përbashkët” nuk do të matet vetëm me hapjen e dyerve të një qendre, por me numrin e fëmijëve që do të mësojnë shqip, me familjet që do të gjejnë aty mbështetje, me të rinjtë që do të afrohen me kulturën e të parëve dhe me njerëzit që do të kuptojnë se largësia gjeografike nuk ka pse të kthehet në largësi shpirtërore. Një ditë, kur një fëmijë i lindur apo i rritur në Britani të lexojë shqip pa vështirësi, të njohë historinë e familjes së vet dhe të ndiejë se përkatësia e tij është një pasuri, jo një pengesë, atëherë kjo nismë do ta ketë dëshmuar vlerën e saj më të madhe.

Prandaj, nisma e Lutfi Vatës dhe e grupit të biznesmenëve e intelektualëve që i janë bashkuar kësaj ideje meriton vëmendje, mbështetje dhe, mbi të gjitha, pjesëmarrje konkrete. Ajo është një ftesë për të gjithë shqiptarët në Mbretërinë e Bashkuar që të shohin përtej dallimeve krahinore, përtej interesave të ngushta dhe përtej kufijve të veprimtarisë individuale, duke kuptuar se trashëgimia kombëtare ruhet më mirë kur bëhet përgjegjësi e përbashkët. Sepse një komunitet nuk e dëshmon forcën vetëm me arritjet e individëve të tij, por edhe me atë që është në gjendje të ndërtojë së bashku dhe t'u lërë brezave që vijnë.

Një shtëpi e përbashkët për shqiptarët në Britani nuk është thjesht një projekt për sot; është një investim në kujtesën, gjuhën dhe të ardhmen e fëmijëve tanë. Dhe kur një nismë e tillë nis me vullnetin e njerëzve të përkushtuar dhe mbështetet nga një komunitet i tërë, ajo mund të shndërrohet në një vepër që e tejkalon kohën e themeluesve të saj. Sepse bashkimi nuk është vetëm një fjalë që shqiptohet në raste të veçanta; është puna që bëjmë së bashku, besimi që ndërtojmë dhe trashëgimia që u lëmë të tjerëve. Një komunitet. Një qëllim. Një shtëpi e përbashkët.