Anjeza Musollari: đŽđ đđđĂ«đ đđđđĂ«đâŠ
- Prof Dr Fatmir Terziu
- Jun 11, 2025
- 4 min read

Â
âđŽđ đđđĂ«đ đđđđĂ«đ đĂ«đ đĂ« đĂ« đđđĂ«đđđđ đđđĂ«đ⊠đđđ đđ đ đđđđ đ đđđ, đĂ«đđđđ đĂ« đđđđ đđ đđđĂ«đ.â
Â
NĂ« histori, nĂ« tregime, nĂ« kĂ«ngĂ« popullore apo nĂ« heshtjet qĂ« nuk u shĂ«nuan kurrĂ« nĂ« libra, gruaja ka qenĂ« gjithmonĂ« aty: duke mbajtur, duke sakrifikuar, duke luftuar. Guximi i saj nuk Ă«shtĂ« gjithmonĂ« i dukshĂ«m, nuk bĂ«rtet si zĂ«rat e burrave nĂ«pĂ«r tribuna, por ai Ă«shtĂ« i thellĂ«, i qĂ«ndrueshĂ«m, i palĂ«kundur. Guximi i gruas nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m ai i luftĂ«tares me armĂ« nĂ« dorĂ«. ĂshtĂ« edhe ai i nĂ«nĂ«s qĂ« rrit fĂ«mijĂ« nĂ« errĂ«sirĂ«n e luftĂ«s. I vajzĂ«s qĂ« lufton paragjykimet pĂ«r tĂ« ndjekur Ă«ndrrat e saj. I gruas qĂ« ngrihet çdo ditĂ« pĂ«rballĂ« njĂ« bote qĂ« shpesh pĂ«rpiqet ta heshtĂ«.
Mike, jeta na pĂ«rball me situata qĂ« dhe nĂ« Ă«ndrrat e njĂ« gjumi tĂ« thellĂ« do tĂ« trembte, por realiteti si njĂ« Ă«ndĂ«rr e keqe na sprovon dhe kjo ndodh me qenien mĂ« tĂ« fortĂ« âGruanâ. Mua ,Ty, Ne.
âIsha vetĂ«m 33 vjeç kur mĂ« dhanĂ« lajmin qĂ« mĂ« ndau jetĂ«n mĂ« dysh: kancer nĂ« gjuhĂ«.
Nuk kisha pirë kurrë, nuk kisha tymosur⊠por sëmundja nuk pyet për zakonet tona. Ajo hyn pa trokitur.
Në fillim më thanë që një operacion i pjesshëm do mjaftonte.
Por mjekët vendosën: duhej hequr e gjithë gjuha.
U zgjova nga operacioni me një djegie në fyt dhe një heshtje aq të rëndë, sa më thërrmoi shpirtin.
Të mos flisja më⊠ishte si të shihja jetën nga pas një xhami të mbyllur.
Muaj me radhĂ« qava pa zĂ«. PĂ«rpiqesha tĂ« kuptohesha, por shihja vetĂ«m sy tĂ« hutuar pĂ«rballĂ« meje. Kur djali im i vogĂ«l mĂ« bĂ«nte njĂ« pyetje⊠dhe unĂ« nuk mund tâi pĂ«rgjigjeshaâŠdhimbja nuk kishte britmĂ«. Dhe njĂ« natĂ«, bĂ«rtita brenda vetes. AtĂ«herĂ« kuptova: nuk doja tĂ« jetoja kĂ«shtu. U regjistrova nĂ« njĂ« kurs intensiv tĂ« gjuhĂ«s sĂ« shenjave. MĂ«sova me inat, me lot, me njĂ« uri tĂ« egĂ«r pĂ«r tĂ« folur â ndryshe, por pĂ«rsĂ«ri. Ădo fjalĂ« qĂ« formonin duart e mia ishte njĂ« plagĂ« qĂ« shĂ«rohej.
Sot mbaj konferenca motivuese, me ndihmën e përkthyesve dhe të duarve të mia. Jam gjallë. Jam nënë. Dhe jam zëri i atyre që besojnë se nuk kanë më zë.
Shkoj nĂ« shkolla, ndaj pĂ«rvoja, mĂ«soj se trupi flet me mijĂ«ra gjuhĂ«âŠ
dhe më e rëndësishmja është kjo: fjalët që vijnë nga shpirti, prekin shpirtin.
âNdonjĂ«herĂ«, jeta tĂ« imponon heshtjen⊠qĂ« tĂ« zbulosh gjithçka qĂ« ke ende pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ«.
Guximi nĂ« heshtje Â
Për shumë gra, guximi nis brenda mureve të shtëpisë. Atje ku askush nuk i sheh. Në netët pa gjumë me fëmijën në krah. Në ditët pa pushim, duke u kujdesur për gjithçka, duke sakrifikuar gjithmonë veten në fund të listës. Guximi i gruas shpesh ka qenë i nënvlerësuar pikërisht sepse ai ndodh në mënyrë të heshtur. Por duhet guxim për të duruar. Duhet guxim për të qenë përkrahëse e një familjeje, për të sakrifikuar ëndrrat personale për një mirëqenie të përbashkët. A është më pak heroike gruaja që zgjedh të qëndrojë në shtëpi për të rritur fëmijët, sesa ajo që thyen barrierat në karrierë? Jo. Sepse guximi nuk matet me sytë e të tjerëve. Ai matet me përballjen me përgjegjësinë, me lodhjen, me vetminë.
Guximi përballë padrejtësisë
Shpesh, gratë kanë qenë në vijën e parë të ndryshimit, edhe kur bota u tha të heshtnin. Në çdo shoqëri, në çdo sistem që i ka nënçmuar, ato kanë gjetur mënyrën për të rezistuar. Edhe kur nuk u lanë të votojnë, ato mësuan të organizohen. Edhe kur nuk u lanë të arsimohen, ato shkruan në fshehtësi, lexuan me qiri, i mëkuan fëmijët me dije.
Të jesh grua, është vetë një akt guximi. Të mos dorëzohesh përballë talljes, të mos e ulësh kokën kur të paragjykojnë për mënyrën si jeton, punon, dashuron, kjo kërkon guxim. Gruaja që ngrihet për të drejtat e saj, edhe kur e gjithë bota i kthehet kundër, është ndër figurat më të fuqishme që njeh njerëzimi.
Gruaja që bën epokë
Historia jonë është plot me emra burrash, por në sfond, gjithmonë ka qenë gruaja. Në kohën e luftës, kur burrat ishin në fronte, gratë ishin jo vetëm prapa skenave, por edhe në vijën e zjarrit. Në Luftën Nacionalçlirimtare, qindra gra shqiptare morën armët. Disa u bënë dëshmore, disa u burgosën, por të gjitha lanë një gjurmë.
Nënë Tereza, një nga figurat më të ndritura shqiptare në botë, është një shembull i guximit shpirtëror. Në një botë që fliste për pushtet, ajo zgjodhi të fliste për dashuri. Në një botë që ndante, ajo zgjodhi të shërojë plagë, pa kërkuar asgjë në këmbim. Guximi i saj nuk ishte me zë të lartë, por ndikimi i saj kaloi kontinente.
Gruaja që përball vetveten
Por ndoshta forma mĂ« e vĂ«shtirĂ« e guximit Ă«shtĂ« ajo e pĂ«rballjes me vetveten. Gruaja qĂ« pas njĂ« sĂ«mundjeje tĂ« rĂ«ndĂ«, si nĂ« historinĂ« e gruas qĂ« humbi zĂ«rin pĂ«r shkak tĂ« tumorit, vendos tĂ« mos dorĂ«zohet, por tĂ« rikrijojĂ« veten, Ă«shtĂ« mishĂ«rim i guximit tĂ« pastĂ«r.Guximi pĂ«r tĂ« mos u pĂ«rkufizuar nga dhimbja, pĂ«r tĂ« mos lejuar tragjedinĂ« tĂ« bĂ«het identitet, Ă«shtĂ« forma mĂ« sublime e fuqisĂ« njerĂ«zore. Guximi nuk Ă«shtĂ« mungesĂ« frike. ĂshtĂ« veprim pĂ«rballĂ« frikĂ«s. Dhe kur gruaja pĂ«rballet me pasiguritĂ« e jetĂ«s, me paragjykimet, me dhimbjen, dhe pĂ«rsĂ«ri zgjedh tĂ« ngrihet, ajo po i jep botĂ«s njĂ« mĂ«sim mbi vlerĂ«n e jetĂ«s.
Guximi i gruas nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« histori qĂ« duhet treguar nĂ« 8 Mars. ĂshtĂ« realiteti i pĂ«rditshĂ«m i miliona grave qĂ« nuk dorĂ«zohen, qĂ« luftojnĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«t, pĂ«r familjen, pĂ«r veten.
ĂshtĂ« vajza qĂ« ngrihet kundĂ«r dhunĂ«s. ĂshtĂ« nĂ«na qĂ« sakrifikon gjithçka. ĂshtĂ« gruaja qĂ« ecĂ«n pĂ«rpara edhe kur rruga Ă«shtĂ« e pashkelur. Guximi i gruas Ă«shtĂ« thellĂ«sisht njerĂ«zor. ĂshtĂ« dritĂ« nĂ« errĂ«sirĂ«. ĂshtĂ« forca qĂ« mban botĂ«n.
"Nëse do të njohësh forcën e vërtetë, shiko një grua që ka vendosur të mos ndalet."
Â









Comments