TRAGJIKJA DHE E SHËMTUARA NË POEZINË E DISA POETËVE!



ARQILE V GJATA

Përmbledhje:

Në se ka temë që i shqetëson poetët në në këto vite të emigracionit të kohës tonë, është ajo e poezisë e shkruar rreth kohëve të jetës në mërgim.

Si dëshmitar, them se poetët mërgimtarë shprehin me keqardhje të vërtetën e jetës dhe mundimeve në vend të huaj.

Por jo vetëm kaq: dhe procesi krijues i këtyre poetëve ka të bëj me frymëzimin poetik që ata perceptojnë nga jeta e përditëshme. Kështu, që dhe lëndën poetike e marrin nga realiteti jetësor i tyre.

Këtë KUMTESË për ta pasqyruar kam marr prej atyre që punojnë, jetojnë, ndërlidhen pas së njëjtit ambjent dhe kanë si qëllim të hyjnë në botën e madhe dhe të panjohur më parë...

Poetët nxisin imagjinatën e tyre krijuese për të shfaqur dhe treguar karakterin e tyre vetjak si poet me plot emocione.

Në poezitë e tyre shpërthejnë trazime të brendshëme, një vlim poetik nga ku përftohen buqeta nuancash ndjesore tragjike, apo të shëmtuara që burojnë nga kontraditat që lindin në proceset e zhvillimeve shoqërore,si një luftë qëllimesh dhe kontraditash, nga ku natyrshëm përballemi me tragjiken dhe të shëmtuarën...

Fjalë kyçe: poezi, tragjikja, e shëmtuara, kontradita, estetika, arti, e bukura, vdekja.

Hyrje.

Siç dhe dihet, procesi krijues ka të bëj me frymëzimin poetik të çdo poeti. Dhe në këtë studim ndihet mjaft mirë, lexohet gjuha e ardhur nga përvoja e gjuhës së gjallë të poetëve të mbartur nga jeta në atdheun e tyre, që tani jetojnë në emigracion.

Po kështu, dallohet qartë përkatësia individuale për të pasqyruar në poezitë e tyre tragjiken dhe të shëmtuarën si kategori estetike të cilat realizohen përmes ngjyrave, me kuptimit e konteksteve dhe koloritin vetjak me të cilët këta poet

veshinë(trajtojnë pasqyrojnë)motivet e tragjikes dhe të shëmtuarës në poezitë e tyre!

Tek këta poet të marr në konsideratë, tragjikja ngrihet shumë lartë estetikisht, pasi kanë jo vetëm vlera të thekshme poetike, por sepse ato janë shtysa që kanë të bëjnë me vuajtje të mëdha, ose me vdekjen.

SHPIRTI IM(1)- Irena Ilo Gjançi, poezi, “Përtej Dritares”,Shtëpia Botuese ADA, 2017,f,20

Shpirti im s’ka më ngjyrë!

Në muret e tij hodhi hije ngrica,

loti hirmosi,i dha ngjyrën e hiritë.

ngjanë me një hije të veshur me të zeza.

S’ka më fuqi/të mbys psherëtimat,

të ringjall ëndrrat.

Nga vjeshta

mbeti varur kështjellave të dhimbjes,

ngatëruar me shpirtra të vdekurish.,f,2

“Do të bëhem vrasës”(2) Luan Xhuli, poezi, “Jeshilja”, Shtëpia botuese Milisao, viti 2015, 54

Udhëtim emigranti ecja ime,ku

si ngarkesë supit mbetën të ikurit,

që nuk vdiqën dot.

Në mes të karvanit zura vend dhe unë,

i përndjekuri i të vdekurve,

përfaqësuesi gjysmak i të gjallëve.

Më lodhën këto rrugë,

shtruar me asfaltin e ankthit,

të të qenit pa krahë.

Më lodhën...