Thanë për Nexhmije Pagarushën:


    Nexhmije Pagarusha "Nder i Kombit"

    Esat Mekuli: Nexhmija është kjo – Bilbili i Kosovës, bilbili i këngës sonë.

    Rexhep Munishi: Nexhmije Pagarusha për së gjalli po I përjeton dy jetë: atë derisa ishte në skenën e këngës dhe muzikës dhe atë pas ndërprerjes së këndimit aktiv. Ajo I përjetoi dy kënaqësi që janë privilegj i ruajtur vetëm për njerëzit e mëdhenj. Sa këndonte, e adhuruan! Kur pushoi së kënduari, nuk e harruan! Këngëtare si Nexhmija vështirë se do të përsëritet në skenat shqiptare. Vështirë të përsëritet një cilësi zëri e dhunti muzikore që ka ajo. Për të do të ketë gjithmonë shumëçka të themi. Për një gjysmë shekulli ishin të kënaqur të gjithë ata që e njohën, të gjithë ata që e dëgjuan, ata që patën miqësi me të dhe të lumtur janë ata që i takuan kohës së saj, kohës së shënuar me zërin e Nexhmije Pagarushës.

    Kristë Lekaj: E kemi quajtur “Bilbili i Kosovës”, por ajo në të vërtetë ishte Kosova vetë! I falënderohem Zotit që kam punuar me të, se prej saj kam mësuar shumë. Nexhmija është Nexhmije! Është këngëtare që lind vetëm një herë.

    Avni Mula: Në Shqipëri la mbresë të jashtëzakonshme, jo vetëm pse këndoi mirë, po u tregoi edhe atyre artistëve tanë shqiptarë, të Tiranës, të Shkodrës dhe të gjithë qyteteve të tjera të Shqipërisë, u dha një mësim se si duhet të këndohet kënga popullore, si duhet të interpretohet kënga popullore, çfarë koloriti duhet të ketë kënga popullore. Ajo mbetet një ndër këngëtaret më të shkëlqyeshme të mbarë Shqipërisë jo vetëm të Kosovës.

    Ardit Gjebrea: Është një ndër kujtimet më të bukura të jetës time dueti që kam kënduar me Nexhmijen. Po të mos jesh njeri i madh, nuk mund të jesh artiste e madhe. Them se janë pak ata artistë që janë vërtet artistë dhe që e meritojnë këtë fjalë. Nuk është thjesht artiste e skenës, është artiste njeri, është artiste në shpirt. Të gjithë ne shqiptarët duhet të jemi të lumtur që ekziston fenomeni Nexhmije Pagarusha.

    Ymer Shkreli: Nexhmije Pagarusha është institucioni ynë i lartë muzikor, akademia jonë e vetme muzikore, opera jonë e vetme, muzeu ynë i vetëm etnografik, monumenti ynë i vetëm folklorik-e megjithatë nuk ishte dhe nuk është nën mbrojtjen e shoqërisë si disa kisha e xhami. Fundja, në mungesë të tempullit të kulturës e kemi Nexhmijen, në mungesë të filarmonisë e kemi Nexhmijen, në mungesë të galerisë e kemi Nexhmijen.

    Lutfi Turkeshi: Ajo përmes dritës artistike ndriçoi brendshëm visarin e pashtershëm tradicional. Në mënyrë spontane Nexhmija bën përpjekje “orfeane” për të mishëruar këngën e vet me traditën gjithëshqiptare.

    Naim Krasniqi: Kur bëhet fjalë për Nexhmije Pagarushën është shumë vështirë të gjenden fjalë dhe të themi atë që duam të themi. Posaçërisht kur sot fjalët kanë filluar ta humbin kuptimin e vet, me që shumë artistë shumë këngëtarë ,shumë prezantues prezantojnë vetveten dhe kolegët e tyre me fjalë shumë të mëdha pompoze siç janë : I madhi ky dhe e madhja ajo, i madhërishmi ky. Fjalët kuptim të njëmendët kanë vetëm atëherë kur flasim për Nexhmije Pagarushën. Ishte dhe do të mbetet bilbili i këngës shqipe. Një bilbil që zoti ia dhuroi zërin më të bukur dhe një shpirt aq të madh artistik. Unë për veten time kur kam dëgjuar këngët e Nexhmijës, kam qenë fare i vogël dhe jam rritur me këngën e saj. Tani kur merrem me muzikë në mënyrë profesionale, kur kam mundësi që të analizoj punën dhe veprën e Nexhmijës, mrekullohem me aftësitë e saja interpretuese, me shpirtin e saj artistik. Kam pasur kënaqësinë dhe nderin para 15 vjetësh të kompozoj një këngë. Ishte kjo një dhuratë e vogël të cilën unë kam mundë t’ia dhuroj Nexhmijes. Ka qenë kjo kënga “Nexhi” e kompozuar me tekst të Hivzi Krasniqit. Do të kalojnë edhe shumë vite e dekada që të lindë përsëri një këngëtare e kalibrit të Nexhmijes. Këngëtarët e kanë idol Nexhmijen dhe kënaqësia më e madhe për ta është kur dikush u thotë se po kënduake si Nexhmija. Kurse për ata që i japin vetes detyrë që të shkojnë rrugës së Nexhmijes do ta kenë shumë të vështirë të arrijnë nivelin e saj. Kur dëgjojmë të provojë ta imitojë dikush Nexhmijen, dëgjojmë të thonë : Kjo këngëtare po mundohet të këndojë si Nexhmija, por nuk thonë se kënduaka si Nexhmija. Kjo, sepse Nexhmija është e pazëvendësueshme.

    Ilir Shaqiri: E kam thënë edhe disa herë përpara se Nexhmije Pagarusha, Vaçe Zela, Hysni Zela etj. kanë qenë shkollë e pashmangshme për këngëtarët e gjeneratës time. Është kënaqësi për mua dhe gjeneratat që vijnë që kanë pasur një udhërrëfyes, një zë të mrekullueshëm prej të cilit në çdo kohë dhe në çdo moment njeriu mund të mësojë gjithçka në rrugën artistike që do ta ndjekë më pasur. Unë kam mësuar shumë nga Nexhmije Pagarusha dhe kam çka të mësoj akoma.

    Fahredin Gunga

    Pas Klithmës

    (Nexhmije Pagarushës)

    Kështu është krijuar bota:

    Merre një zemër e hape

    E sheh një copë diell e një tingull

    E pastaj, le të lind një klithmë

    Lere të qetë se ajo jeton vet

    Që then dry e sy

    Gjeje fundin e botës

    Diku në mes klithmës e lutjes

    Për çudi

    Lindi i pastër si bulëz e dhimbjes

    Si psherëtimë e lindjes

    Vetëm për fundin e botës.

    Kështu u krijua bota.

    Din Mehmeti

    KËNGËS I DOLËN FLATRAT

    (Nexhmije Pagarushës)

    këndoi e këndoi

    derisa u shndërrua në këngë

    dashuria për jetë

    ia mori zërin

    këndoi e këndoi

    derisa shkundi shkrumbin

    e shpirtit të vet

    derisa bulëzuan pranverat

    në zemrat e njerëzve

    këngës i dolën flatrat

    ajo tash fluturon

    mbi të gjitha fatkeqësitë

    vdekja s’ka c’ t’i bëjë...

    Adem Istrefi

    P A G A R U SH A

    Këndona ti, këndona ti

    Shpirt i kangës-Pagarusha!

    Fiu-fiu fishkëllen era...

    Në livadhin e gjelbër s’vallëzojnë lulet

    Dhe shkunden gjethet,përtypen vjeshtat

    Dhe thërret kanga ma zanin e saj:

    “Digju,digju në shpirtin tim...”

    e lehtë e si era rrëshqet kanga nëpër bar

    dhe lahet bari në vesën e saj

    dhe këndon era këngën e saj.

    “S’ më lanë lotët djalë me të pa ty...”

    tufa-tufa mblidhen cikat

    tufa-tufa shpërndahen cikat.

    Oj zhang-zhing kërkëllima e zingjirëve

    Shkundet udhëve

    Oj zhang-zhing zani i tyne lidhet nyje

    Dhe digjet kanga në shpirtin e tyne.

    (Atje,në qoshe të rrugës,të pështynë Nexhmije.

    Atje në qoshe të rrugës,të gjuajtën me gurë.

    Dhe re nën mjegull,nën shqelmat e zij. Mjekrra

    E një hoxhe të rrinte mbi krye. Dora e tij të

    Gjuente me gurë. E syni gjak lagej në shi.

    E zani gjak klithte në shi:

    Copa –copa do të këndoj.)

    Kaq shi pikëllimi s’pat asnji re.

    Udhëve me shi u rrit kjo këngë

    Si lis në shkamb e gjethegjelbër.

    Këndona ti,këndona ti

    Shpirt i kangës Pagarusha!

    “Digju, digju në shpirtin tim”

    krejt u dogja në shpirtin tand.

    Shpirt i kangës Pagarusha.

    Mirko Gashi

    VOX,

    VOCIS

    Plimi i bilbilave të fishkur

    Lulëzon

    Sirenat-harpitë

    Kupin si kokrra e kripës

    Në zjarr

    Odiseu

    Nga veshët heq dyllin

    Me frymë

    Bariu mbush fyellin

    Enriko Karuzo e Zhyliet Greko

    Heqin dorë nga koncertet e veta

    Ima Sumak harron

    Prejardhjen e vet mbretërore

    E shikon

    Fluturimin e kondorit

    Në bebëzat e mia

    Ngjallën

    Ibis dhe papa avis

    Në pyll

    Klyshët e vet i harron arusha

    Se ia thotë këngës

    Nexhmije Pagarusha

    Mevlyde Saraci

    NEXHMIE PAGARUSHA

    Bukuri

    Që flen në shpirt

    Mbretëreshë e këngës

    Zëri yt i ëmbël

    Zë bilbili

    Ti je

    Fllad’ i pranverës

    Dashuri

    Zë i rrallë

    Në trojet tona

    Këndo

    Nexhmie

    Siç të këndon zemra

    Rrënjë lashtësie

    Ti histori

    E gjallë

    Ti

    Rreze dielli

    Sy shqiponjë

    Një jetë e tërë

    Me mikrofon

    Në dorë

    Ti

    Këndove

    Me dashuri

    Për t’i forcuar

    Rrënjët

    E lashtësisë

    Edi Shukriu

    BARESHA E THANËS

    Nexhmije Pagarushës

    1. (Erë e malit djepin përkundte)

    Në mjegullirën e lartësive

    Kreshtat e Pagarushës ndjenin

    Në prehër një lindje mbanin

    Erë e malit djepin përkundte

    Pranë vatrës foshnja

    Ninula vetes i këndonte

    E

    Në prag të njohjes

    Mësuesi me shkronja në zemër

    E peshë mbi supe

    C’ është dashuria mësonte

    Historinë e Pagarushës

    Bilbilat e nisën

    Këmbëzbathur shpatijeve

    Me rritën e gërshetave

    Zambakët e Prizrenit u gërshetuan

    E kalaja jehonën

    E zuri në gji

    2.(Trete në ne)

    këngë

    trete në ne

    nga ne vrujon jehonë

    si

    aromë dheu kosovar

    ah flladitës në fushën mall

    mbarsur

    gurgullimë burimi që mikëlon thellësitë

    dhe çon peshë shekujt

    ngjitesh Bjeshkëve të Nemuna

    me plakun që ruan kohët e kulçedrave

    zbret në mriz me nënën

    në pshtjellak fsheh ditët e urisë

    ti je ajo “ani mori nuse”që

    në heshtje i pëshpërit dashurisë

    e zgjon mallëngjim në skajet e botës

    Nexhat Halimi

    Ç’po ndodh me zjarrin

    Copëza e përgjakur e ballit ndez qiririn

    Po sytë Nexhmijeme vjet verbuar

    Njerëzit harruar mallet thinjur e fajkoi lart

    Me zjarrin ç’po ndodh vaj me të gjeturat

    Gjuhës plagët i përlcasin për fyell

    Zogu I lashtë vjen mbi ëndërr

    Këputur nga mishi im i mërguar

    Hiri fluturone prap lind nga hiri

    Sepse ti këndon mbi glob mbi shpatë,

    Bashkë me trimat qëllon kafshën e zezë

    Vetëtima në gemb shndërrohet

    Nga kafka ime dhe vet Pagarusha

    Gjeli fluturon mbi portën e vjetër

    Unazat lëvizin

    Zogjtë e zi në varre të reja dasmat mort

    Daullet e pikëllimit

    Mitit gjaku I rrjedh për veshë

    E flakoi lart dhe njerëzit me male në zemër

    Ti këndon në një gur Nexhmije vajton

    Në një flamur

    Mbi ëndërr zogu i lashtë fluturon

    Sabri Hamiti

    Nexhmije Pagarusha

    Jeta nuk është këngë,

    A fustan i qëndisur

    Mish i gjallë e gjak.

    Se kush do një copë bukuri,

    Të fsheh huqet e veta…

    Edhe qorri, edhe shurdhani.

    E gjithkujt po si e kurrkujt:

    Madhështitë e drunjta

    Pijnë ujë në pusin e ëmbël.

    Del në derë me sy të njomë,

    Ndihet jehonë e Bareshës,

    Raxha nën patkonj të Kalit.

    Kënga s’ia çon bishtin kandarit!

    Ankthi ngjitet në qiell.

    Mish i gjallë e gjak.

    (Trungu ilir,Prishtinë,1979)

    Qerim Arifi

    Plisat faqendritur marshuan

    I

    Ndalu për një moment. Këtu në këtë mëhallë

    Fillon një madhështi. Tingujt rrënqethin barin, në fund

    Det

    Liqeni drishërin nga puhia e zërit të këngëtares,mbi

    Kodra

    Blerimi kaplon;mallet dalldisen në magjinë e toneve

    Rrafshi i Dukagjinit vallëzoi me grunajet shtatë ditë e

    Net

    Ku mbaron dashuria fillon dashuria.”Në fillimin tim është fundi im”

    Që nga kujtimet për Teutën

    Dardanët kënduan,

    Përpara portave krushqit hoqën vallen. Fshatrat pritën,

    Përcollën pranverën me bilbil në duar-që diti t’ia thotë

    Këngës për rrudhat e tyre në ballë. Për shuplaka të lëna

    ndër ara.

    Dallgë-dallgë valët nga eteri erdhën dhe mbetën në ne

    Nga ajo na. Për të filluar diçka duhet të mbarojë.

    Nexhmija e ju.

    Dhe fshatarët me këngën për punën. Ju këndoni këngën

    E tyre

    Ata këngët tuaja-Koha mbaron tempuj e ruan tempuj.

    Tempujt dhe tingujt tani përjashtojnë

    Pamjen e tyre të sfiungosur!

    II

    “Kohë e tashme dhe kohë e ardhshme,janë ndoshta

    prezentë në

    kohën e kaluar”…Edhe pse pasur jetës do të mbeten gjurmë

    jete. Edhe

    pasur pranverës mbetën gjurmët. Kënga jehon

    Çdo herë në lugaja…

    Bilbili edhe shumë të tjerë këngën ua mësoi

    Ata s’e harruan

    Të parin e tyre

    Anëmbanë, në çdo pore

    Jehoi krenaria

    Paepur…dëllinjat zgjatën degët e tyre duke

    Pritur mirësinë,

    Plisat faqendritur marrshuan shesheve, kejeve-

    Me vegjëli!

    Tëmtarët e fabrikave mësuan këngëtimin

    Që në vete mbante magji!

    Vaporet në të katër anët shpërndanë vetëm

    Muzikë,lumturi…

    Baletanet vallëzuan të ngashnjyera

    Nëntë vite, pranë

    Gurrës me ujë të ftohtë udhëtarët u

    Freskuan nëntë herë

    Kjo murosi shekujt më parë dhe shekujt

    Pasur të palosur-

    Liria diku në antikë zbukuroi për një

    Orfe të Ri. Andaj përpara Lumit vashat rrijnë dhe janë duke pritur

    Gondolat e fateve

    Një këngë tënden dhe për ty do ta këndojmë,

    Nexhmije.

    Sevdije Rexhepi

    MBRETËRESHË E KOSOVËS

    (Nexhmije Pagarushës)

    bashkë me ty

    udhëtuam nëpër vite

    na freskove zemrat

    me këngët e tua mite

    ashtu si zbardhin agimet

    lindnin meloditë

    vargjet merrnin rrugën

    puthnin Prishtinën

    përqafonin Strugën

    me ushtimë tupanësh

    dasma fillonte

    zëri yt magjik

    shpirtërat e fjetur zgjonte

    seç ngacmoje

    poetin,poeteshën

    kur me atë zë të ëmbël

    këndoje Bareshën

    e madhërishmja jonë

    motër e Teutës

    mbretëreshë e Kosovës

    Sejdi Berisha

    NEXHI

    Në skenë

    Edhe në jetë zë përvëlues

    Abetare

    Tha njëri nuk di ç’ është kënga

    Kërkova bilbilin

    Më kaploi kënga deri sa më zuri gjumi

    Me ty e Fletën i përqafuar u zgjova

    Pranë oxhakut na rrëshket flaka

    Rini e plakur

    Ra perdja përgjithmonë

    A thua Nexhi

    Zgjodhe aromën e jetës

    (1993)

    Melek Raxhepi

    Shtojzovallja e Pagarushës

    Në gjirin e natyrës virgjëreshë

    Enden bilbilat degë më degë

    Gjelozojnë zërin kristalor të kanarinës

    Mbeten të nemitur në vend

    I lumtur bariu për bareshën

    Jehun e zërit bjeshkëve kur dëgjon

    E shtojzovalla e Pagarushës

    Plot ëmbëlsi e dashuri këndon

    Artin e këndimit përjetëson

    Gëzueshëm shpërthejnë notat e melodisë

    Anekënd trojeve shqiptare

    Rrëmbejnë zemrat e njerëzisë

    U shkrihet shpirti nga zëmjalta

    Shpërndahet në fytyrë buzëqeshja

    Ankthi e pikëllimi nuk kanë më vend.

    20 views

    Shkrimet e fundit