NOSTALGJIA E PASHKËS SË MADHE!


Nga Miho Gjini

Sa herë që vjen PASHKA, vetiu më vjen në shpirt një ndjenjë e mire dhe një nostalgji e madhe. Jo vetëm se e lidhnim ketë me sakrilegjin e therrjes e të pjekjes në hellë të qingjit a të kecit, që çuditërisht kthehej në një kënaqësi të pafundme. Ky kurban për Perëndinë,- edhe pse gjesti të kujton primitivitetin e njerëzimit, më së shumti, si festë e shenjtë në Kalendarin Fetar, qe e rrokur nga i gjithë popullii,- dikur i gjithi i krishterë.Ajo sillte grumbullimin e "tufës", në familje, midis shokësh, miqësh të vërtetë e të afërmëve, po edhe më gjërë. Që kur ishim fëmije ne e dinim se kur vinte pashka dhe mezi e prisnim. Mblidhej gëzueshm i gjithë fshati ynë e venim në Manastirin e Kremesovës në Piqeras, mu në majën e kodrinës më të lartë, qysh 450 vite me parë, nga ku shihej i gjithë Bregdeti ynë , deri në Korfuzin më përtej detit. Nuk mbaheshim dot nga hareja , kënga e vallja e burrave që tundte dheun! Pa qenë as besimtarë fanatikë , as ateist "i thekur nënë diell",- si thoshte Shekspiri, po me një ndjenjë të shëndetshme mirësie e dashurie... Gjithsesi, mbeti më pas një nostalgji, që të kujton edhe festat e hershme pagane..Por që trazoheshin bashkë me to, edhe me festat tona fetare ,po edhe me te tjerat, ato që quheshin"të shtetit" e që gjithmonë e më tepr pakësoheshin(!), si askund në botë (me tre-katër besime fetare, në një vënd fare të vogël!)..Dhe kur,-për habi të kohrave që errdhën më pas,- nuk e kremtonim dotë këtë festë te gëzimit e të gjithësisë, sidomos kur objektet e kultit i shembën dikur, si "opjum për popullin e shkretë", që mbeti fare pa festa, vetëm me 28 e 29 nëntorin, që edhe ato i reduktuan vetëm në një!. Por, plakat e nënat tona të mënçura,sa e moren vesh që do t'i shkatrronin e shëmbnin ato, vajtën natën nëpër kisha e manastire e i shpëtuan ikonat më të mira. Sikundër bënë edhe ata që ikën të parët nga Bregu Ynë, tok me ikonën e madhe të Shën Marisë ne vitin 1743 dhe , me të në krye , vajtën nëper detë në Itali e krijuan aty Piqerasin e dytë, me emrrin Villa Badesa, midis Romës e Chietit. Po ishim disa të rinjë ne fshatin tonë të mëvonshëm që e ruajtëm besimin fetar, ashtu si e kuptonim ne, sikundrr isha edhe unë me Thanas Xhanin , G