NJË ALTERNATIVË NDRYSHE NË FORMIMIN E ELITAVE UDHËHEQËSE


Fahri Dahri


(Mendime rreth temës:

“Një ftesë të Hapur Publike” të Dr. Fatmir Terziu)   


Elitat udhëheqëse, si personalitetet dhe strukturat drejtuese kushtetuese të çdo vendi dhe shteti, detyrimisht fuqinë që u jep ligji themeltar dhe gjithë ligjet e tjera, duhet ta përdorin, nëpërmjet ndikimit në sjelljen e të tjerëve, vetëm me përgjegjshmëri, ndërgjegjshmëri në dobi të forcimit të shtetit ligjor dhe të zhvillimit të vendit të tyre në tërësinë e kërkesave të jetës shoqërore, ambjentit natyror dhe të bashkërendimit me interesat e të tjerëve, me fqinjët brenda shtetit, me popujt dhe shtetet e tjera.

Në të gjitha strukturat shtetërore kushtetuese dhe jo vetëm, elitarët duhet të vetëndjejnë në aftësinë e tyre, në zotësinë për të drejtuar duke filluar nga një grup njerëzish deri në atë të të gjithë shoqërisë sipas përkatësive të influencave politike, ekonomike, social-kulturore, ushtarake, me synimin madhor të realizimit të objektivave të paracaktuara. Këta elitarë, qofshin në maxhorancë apo në minorancë (pozitë-opozitë), zgjidhen dhe dallohen nga aftësitë e tyre individuale apo grup njerëzish për nga shkalla e niveleve vizionare dhe aftësia për të arritur objektivin apo qëllimin e mbështetësve për të përmbushur dhe siguruar hap pas hapi objektivat e paracaktuara vizionare.          Sipas përkufizimit klasik të Maks Veberit, politika ka dy dimensione:

a)- Politika karakterizohet nga kërkesa (ambicja) dhe lufta për pushtet;

b)- Politika vepron e ngadaltë, por fuqishëm në plotësimin e pikës “a”, duke u karakterizuar nga pasioni, por shoqëruar detyrimisht nga gjykimi i shëndoshë. Për të siguruar këto dimensione, të cilat marrin ose japin përparsi në vartësi të vështrimit ideologjik, filozofik, politik, social-kulturore,ato lipset të gërshetohen krahas anës konceptuale edhe me sigurimin e mjeteve të nevojshme për venien në zbatim. Dihet se shumica e modernistëve të sotëm mendojnë se demokracia është rezultat i realizmit politik dhe etik, ndërsa disa të tjerë i qendrojnë mendimit se demokracia është një luftë e vazhduar midis mbajtësve të pushtetit dhe atyre që aspirojnë t’a ushtrojnë atë, ose midis sistemeve të pushtetit dhe individualitetit. Ndryshe nga mendimtarët e sotëm të kësaj fushe, filozofët e kohrave të mëparshme demokracinë ia atribojnë sovranitetit të popullit, duke arësyetuar që ai ka të drejtën të krijojë dhe të rrëzojë një qeveri, sepse qeverisja duhet të jetë, siç ka thënë Abraham Lincoln, “Prej popullit, për popullin”. Nga literatura njihemi se mendimtarët politikë të kohës anojnë më shumë nga pragmatizmi dhe shumë më pak nga ideologjia, ndryshe nga mendimtarët e shekullit të kaluar. Nje fenomen i tillë është i dukshëm edhe tek politikanët tanë, sidomos të këtyre 30 viteve të pas vitit 1990. Tre dekada, njëra pas tjetrës kanë ikur duke u përkundur në lavjerësen (pilikunden) e shpresës dhe synimit gjithë popullor, pikërisht në arritjen ose përafrimin e thënies së Abraham Lincolnit, për të siguruar një qeverisje: “Prej popullit, për popullin”.

Nëse hedhim vështrimin në periudhën 30 vjeçare, që po thuaj është përmbushur, për të gjetur elementët përbërës të qeverisjeve “prej popullit, për popullin”, të cilat vihen në dukje lehtësisht në sa u tha më sipër, krahas zhgënjimit të pa parashikuar, për fatin tonë të keq, ndeshemi me vendosjen e konceptit të tretë, ku ka gjetur shtrat veprimi “një luftë e vazhduar midis mbajtësve të pushtetit dhe atyre që aspirojnë t’a ushtrojnë atë, ose midis sistemeve të pushtetit dhe individualitetit”. Më thjeshtë, tek ne periudha 30 vjeçare është karakterizuar me mbizotërimin konfliktual antagonist të të dy poleve politikë.

Të dyja forcat politike si maxhoranca dhe minoranca, herë njëra dhe herë tjetra mbajtëse të pushtetit kanë qenë dhe janë në “armiqësi”, dhe në luftë për marrjen e pushtetit jo nëpërmjet mjeteve demokratike (të votës së zgjedhësve), por nëpërmjet manipulimit të zgjedhjeve si qendrore dhe vendore, me vënien në përdorim të të gjitha formave dhe mjeteve. Opozitat partiake të secilit krah,në të gjitha këto tre dekada, kanë kërkuar marrjen e pushtetit nëpërmjet rrugëve jashtë parlamentare, me anën e forcës, sharjeve, shpifjeve, konflikteve dhe aspak në përdorimin e mjeteve demokratike për të shpalosur projekte dhe alternativa qeverisjeje më të mira se kundërshtari, gjithnjë për zhvillimin dhe prosperitetin më të mirë në ngritjen e të gjitha niveleve tërësore jetësore të popullit tonë.

Boll bilbilizimi për parimet e demokracise si mjet propagande në rritjen gjoja të aftesive indivduale për të siguruar nivelin e liderit, kur mungon vizioni dhe aftësia për të krijuar bindje dhe besimn tek shtresat përkatëse për të sigurar ecurine në përmbushjen e ideve dhe projekteve gjithë zhvilluese.  Shkaqet dhe arësyet e “zotërimit” të qeverisjeve tona në këto nën nivele drejtimi tërësor duhen kërkuar tek ADN-ja politike që trashëguam nga e kaluara njëqindvjeçare si të vetëbrëndshme dhe të importuara nga jashtë, qofshin të nënëdheshme, të diktuara apo të glorifikuara. Në konglomeratin e të gjitha këtyre thurrjeve politike, tashmë të njohura, të praktikuara dhe të vuajtura në kurrizin e shoqërisë tonë, në respekt dhe të detyrimit moral dhe atdhetar të “Ftesës së Hapur Publike” të bërë nga intelektuali i nderuarz. Fatmir Terziu, si intelektual dhe dëshmitar bashkëjetues i politikave qeverisëse efektive në shtetin tonë prej vitit 1945 e deri sot, paraqes disa mendime modeste që në këndvështrimin dhe formimin tim, mendoj se do të minimizojnë në keq qevrisjen e nesërme dhe përafrimin e vënies në zbatim të synimit mbarëpopullor “Prej popullit, për popullin".

"Ftesën e Hapur Publike" të profesorit të nderuar, z. Fatmir Terziu, personalisht e konsideroj një thirrje të fortë atdhetare, e cila i drejtohet intelektualëve të pavarur, të bërë të njohur nëpërmjet shkrimeve të tyre me statusin e "vullnetarizmit".

Ky grup intelektualësh, në gjykimin tim, nënkupton një strukturë jo shtetërore dhe as qeveritare të cilët me vetëdijen e tyre i janë drejtuar disa portaleve të pavarura, serioze, kryesisht jashtë Atdheut, ku shpalosin mendimet e tyre të lira të konstatuara nga realiteti brenda vetë jetës së qytetarëve, të cilët ato interesa të tyre i artikulojnë në mënyrë të lirë.

Ky lloj grupimi i veçantë, i lindur në rrethana të veçanta që po kalon shoqëria shqiptare, nëpërmjet shkrimeve synon të ndihmojë në mbrojtjen e individit, lirinë e tyre dhe pa dyshim dëshirën për të ndikuar në mbrojtjen e të drejtave të nteresave të shoqërisë në tërësi dhe grupnjerëzve në veçanti. 

Kjo strukturë e veçantë, e pavarur, vullnetare, është pikasur nga intelektuali i mirëfilltë dhe atdhetari i nderuar z. Fatmir Terziu, i cili lëshoi thirrjen për të thithur mendimet e lira të intelektualëve (një gjetje specifike për thithjen e trurit, kudo ndodhet!) për në të mirë të popullit dhe Atdheut tonë.

Mesa duket situatat qeverisëse tek ne përsëriten, si të tilla na sjellin ndër mend thënien e atdhetarit të madh Faik Konica: “Të luftosh për komb jashtë çdo strukture shtetërore është një virtyt i lartë që mund të vijë vetëm nga një vetëdije e lartë”